II SA/Sz 681/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. K. i B. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. B. i B. K. [...] lutego 2020 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. - O. SA Oddział w K. pozwolenia na budowę obiektu liniowego- linii kablowej napowietrznej nr [...] "G. U. M. -S.-F." i nr [...] "G. U. M. -B." wraz budową dwóch kompaktowych stacji transformatorowych 15/0,4 kV w zamian stacji słupowej nr [...] "S. A." i nr [...] ". SKR" oraz budowę nowych powiazań kablowych 0,4 kV w miejscowości S. i U. M. działka nr [...], obręb U. M. i działka nr [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina U. M.. Jako podstawę prawną wniosku wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. oraz podali, że [...] marca 2018 r. zostali powiadomieni przez organ, że inwestor zmienił zakres inwestycji, z której wyłączył m.in. ich działkę nr [...]. Z tego powodu nie posiadają statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] Wnioskodawcy stwierdzili nadto, że [...] lutego 2019 r. roboty budowlane, realizowane na podstawie pozwolenia na budowę, były wykonywane na ich działkach nr [...] i [...]. Starosta [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 148 § 1 i § 2 oraz art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania zakończonego opisaną wyżej jego własną decyzją z dnia [...] nr [...] Powołując się na treść przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. organ wskazał, że postępowanie na podstawie wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia. Ustala m.in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną postępowania oraz, czy podanie zostało wniesione we właściwym terminie i czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Wnioskodawcy w podaniu o wznowienie postępowania nie podali kiedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Analiza akt sprawy pozwoliła jednak na ustalenie tej okoliczności. W dniu [...] marca 2018 r. organ powiadomił wnioskodawców o wydaniu w tym samym dniu decyzji o pozwoleniu na budowę i utracie przez nich statusu strony w postępowaniu. Zawiadomienie to zostało doręczone B. i B. K. w dniu 14 marca 2018 r., a zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 16 kwietnia 2018 r. W dalszej części organ odniósł się do statusu wnioskodawców jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, objętym decyzją z dnia [...] oraz ziszczenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. B. i B. K. wnieśli zażalenie na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] zarzucając naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 6, art. 7 , art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 107 § 3 tej ustawy, art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 3, pkt 20, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 9, art. 20 ust. 1 pkt 1c, art. 34 ust. 3 pkt 5 tej ustawy. Wnoszący zażalenie domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę decyzją Starosty [...] z dnia [...] uchylenia w całości tej decyzji oraz uznania ich za stronę postępowania. Na podstawie art. 152 k.p.a. wnieśli również o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] ze względu na prawdopodobieństwo jej uchylenia, na co wskazują okoliczności sprawy. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. nr [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. -O. SA Oddział w K. pozwolenia na budowę obiektu liniowego- linii kablowej napowietrznej nr [...] "G. U. M. -S.-F." i nr [...] "G. U. M. - B." wraz z budową dwóch kompaktowych stacji transformatorowych 15/0,4 kV w zamian stacji słupowej nr [...] "S. A." i nr [...] "S. SKR" oraz budowę nowych powiazań kablowych 0,4 kV w miejscowości S. i U. działka nr [...], obręb U. M. i działka nr [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina U. M.. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na przepis art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. wskazując na konieczność zbadania przez organ dopuszczalności wznowienia postępowania, czyli istnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych żądania a także zbadania, czy strona złożyła wniosek w terminie. Organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 28.01.2014 r. II OSK 2043/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 marca 2012 r., II SA/Gd 970/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11.10.2012 r., IV SA/Po 448/12) wskazał, że bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję ale także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że B. i B. K. nie dochowali ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, albowiem z akt sprawy wynika, że o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] dowiedzieli się z pisma tego organu opatrzonego tą samą datą, w której została wydana decyzja. Z treści pisma Starosty wynikało, że pomimo otrzymania zawiadomienia z dnia 29 grudnia 2017 r. o wszczęciu postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, ze względu na zmianę zakresu inwestycji, nie obejmującej ich nieruchomości (dz. Nr [...]) nie są stroną wydanego w dniu [...] pozwolenia na budowę znak [...] dotyczącego budowy obiektu liniowego – linii kablowej 15 kV w ciągu linii kablowej napowietrznej nr [...] "GPZ U. M. -S.-FSM" i nr [...] "GPZ U. M. -B." wraz budową dwóch kompaktowych stacji transformatorowych [...],4 kV w zamian stacji słupowej nr [...] "S. A." i nr [...] "S. SKR" oraz budowę nowych powiazań kablowych 0,4 kV w miejscowości S. i U. M. działka nr [...], obręb U. M. i działka nr [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina U. M.. Zawiadomienie zostało doręczone B. i B. K. w dniu 14 marca 2018 r. (odrębnie każdemu z adresatów), a zwrotne potwierdzenia odbioru pisma znajdują się w aktach sprawy. Wobec złożenia wniosku o wznowienie postępowania 15 lutego 2019 r., czyli po 11 miesiącach od udokumentowanego powzięcia informacji o wydaniu pozwolenia na budowę, niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. jest oczywiste. Organ II instancji stwierdził następnie, że w sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie odniósł się do zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji, do której odnosił się wniosek o wznowienie postepowania. B. i B. K. wnieśli skargę na powyższe postanowienie Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Skarżący zaskarżyli w całości postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dotyczącego budowy obiektu liniowego – linii kablowej 15 kV w ciągu linii kablowej napowietrznej nr [...] "GPZ U. M. -S.-FSM" i nr [...] "GPZ U. M. -B." wraz budową dwóch kompaktowych stacji transformatorowych [...],4 kV w zamian stacji słupowej nr [...] "S. A." i nr [...] ". SKR" oraz budowę nowych powiazań kablowych 0,4 kV w miejscowości S. i U. M. działka nr [...], obręb U. M. i działka nr [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina U. M.. Skarżący zarzucili skarżonemu postanowieniu: 1/ błędne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] w zakresie błędnego ustalenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, 2/ błędne rozpatrzenie całości zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] 3/ naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., 4/ naruszenie przepisów art. 6, art. 7 , art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. 5/ naruszenie przepisów art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 3, pkt 20, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 9, art. 20 ust. 1 pkt 1c, art. 34 ust. 3 pkt 5 tej ustawy. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli: 1/ o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody z dnia [...] 2/ o uchylenie w całości postanowienia Starosty [...] z dnia [...] 3/ o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, 4/ o uchylenie w całości decyzji Starosty [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, 5/ o uznanie skarżących, na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (decyzja z dnia 12 marca 2018 r.), 6/ o wstrzymanie na podstawie art. 152 k.p.a. wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] W uzasadnieniu skargi B. i B. K. wskazali, że wnieśli o wznowienie postepowania w dniu 15 lutego 2019 r. ze względu na stwierdzenie w dniu 8 lutego 2019 r. realizowania na nieruchomościach skarżonych, tj. działkach nr [...] i [...] robót budowlanych na podstawie decyzji z dnia [...] W przekonaniu skarżących, data 8 lutego 2019 r. jest datą graniczną pozwalającą stwierdzić, kiedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2018 r. W dalszej części uzasadnienia skargi B. i B. K. podnieśli zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. której wznowienia się domagali. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli legalności w tej sprawie było postanowienie Wojewody z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę obiektu liniowego – linii kablowej 15 kV w ciągu linii kablowej napowietrznej nr [...] "GPZ U. M. - S.-FSM" i nr [...] "GPZ U. M. - B." wraz budową dwóch kompaktowych stacji transformatorowych [...],4 kV w zamian stacji słupowej nr [...] "S. A." i nr [...] "S. SKR" oraz budowę nowych powiazań kablowych 0,4 kV w miejscowości S. i U. M. działka nr [...], obręb U. M. i działka nr [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 56 62 obręb S., gmina U. M.. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145-152 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu czy wskazania ustawowej podstawy wznowienia. Odmowa wznowienia postępowania, w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku wskazania podstaw wznowienia postępowania. Przed przystąpieniem do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia, a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Fakt, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, nadzwyczajnym, nie zwalnia także organu od wstępnej oceny wniosku według zasad ogólnych rządzących każdym postępowaniem administracyjnym (zarówno zwyczajnym jak i nadzwyczajnym). Zatem organ administracji zobligowany jest ocenić, czy postępowanie administracyjne zainicjowane danym wnioskiem jest dopuszczalne, to jest, czy można skutecznie (przy spełnieniu pozostałych przesłanek) wszcząć postępowanie, co w przypadku wniosku o wznowienie postępowania winno skutkować wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. W razie niewystąpienia warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 k.p.a. W pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a. W kwestii zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., która to przesłanka ma znaczenie pierwszorzędne przy badaniu dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania decyzji ostatecznej, to podanie uważa się za wniesione w terminie, jeśli zostało ono wniesione do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do przejścia do fazy postępowania rozpoznawczego, gdyż wznowienie postępowania okazało się w ocenie organów niedopuszczalne z uwagi na uchybienie terminu do zgłoszenia tego żądania, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia, na 149 § 3 k.p.a. Problem ten stanowi istotę sporu w rozpoznawanej sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wprost wynika, że skarżący dowiedzieli się o wydaniu w dniu 12 marca 2018 r. decyzji Starosty [...] z pisma tego organu z tej samej daty. Jego otrzymanie potwierdzili w dniu 14 marca 2018 r. na zwrotnych poświadczeniach odbioru. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organy słusznie uznały, iż dniem, w którym skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania jest dzień 14 marca 2018 r. To, że skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji jest oczywiste gdyż wynika wprost z treści skierowanego do nich pisma. W świetle art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 15 lutego 2019 r. jest zatem spóźniony i mógł skutkować tylko wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy strona spóźniła się ze złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, zbędne stają się rozważania co do innych okoliczności podnoszonych zarówno w skardze jak i w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnić również należy, że nie mają racji skarżący uznając za datę graniczną do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dzień, w którym inwestor prowadził roboty budowlane na działkach będących ich własnością. Decyzja, której wniosek o wznowienie postępowania dotyczy, nie obejmowała swoim zakresem nieruchomości należących do skarżących. Mogła być ewentualnie przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, w takim brzmieniu, który został jej nadany w dniu 12 marca 2018 r. Wyjście przez inwestora poza zakres udzielonego pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. albowiem odnosi się do etapu wykonywania decyzji. Skutki prawne dotyczące wykonywania robót budowlanych wykraczających poza udzielone pozwolenie na budowę mogą być jedynie przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego. Podsumowując, wszczęcie postępowania wznowieniowego możliwe jest pod warunkiem, że wniosek został złożony, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że powzięcie wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dla skuteczności wszczęcia postępowania musi nastąpić nie wcześniej niż miesiąc przed datą złożenia wniosku. W niniejszej sprawie skoro wniosek o wznowienie został złożony w dniu 15 lutego 2019 r., to powzięcie wiadomości powinno nastąpić między tym dniem a datą 15 stycznia 2019 r. Skoro z akt sprawy wynika, że już 14 marca 2018 r. skarżący wiedzieli o wydaniu pozwolenia na budowę z dnia 12 marca 2018 r., to wniosek z dnia 15 lutego 2019 r. o wznowienie postępowania w świetle art. 148 k.p.a. został złożony po terminie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.