VII SA/Wa 2938/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę 1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister Kultury") postanowieniem z [...] września 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], w części, w której organ odmówił wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem skarżącej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Wnioskiem z [...] lutego 2017 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2017 r.) skarżąca wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ") o wydanie zaświadczenia, że nieruchomość pałacowa położona w J. na działce nr ewid. [...], wpisana do rejestru zabytków decyzją z [...] października 1956 r. pod numerem [...], jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. [...]; dalej: "ustawa o ochronie zabytków"). Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2017 r. [...] WKZ odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o żądanej treści. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Minister Kultury postanowieniem z [...] marca 2018 r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z ww. postanowieniem Ministra Kultury, [...] WKZ pismem z [...] kwietnia 2018 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku z [...] lutego 2017 r. poprzez sprecyzowanie żądania, tj. wyjaśnienie, czy żądanie wydania zaświadczenia dotyczy wyłącznie pałacu, czy także parku oraz wskazanie okresu, który ma obejmować przedmiotowe zaświadczenie. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. skarżąca sprecyzowała żądanie wniosku wskazując, że zaświadczenie powinno dotyczyć jedynie pałacu zabytkowego, a okres który ma obejmować przedmiotowe zaświadczenie wynosi jeden rok. Kolejno, [...] maja 2018 r. organ przeprowadził szczegółowe oględziny pałacu zabytkowego wraz z przyległym parkiem w J. Po przeprowadzeniu oględzin [...] WKZ stwierdził, że park pałacowy w J. jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. W skrzydle południowym pałacu z loggią oraz italizującą wieżą nie stwierdzono większych ubytków pokrycia dachowego. W ocenie organu ochrony zabytków skrzydło południowe pałacu oraz skrzydło wschodnie pałacu stanowiące łącznik wzniesiony w latach 1967-1971 są utrzymywane i konserwowane zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. W skrzydle północnym pałacu stwierdzono natomiast całkowite zniszczenie dachu wraz z więźbą dachową. Obiekt tymczasowo zabezpieczono nadbudowaną konstrukcją drewnianą z pokryciem blaszanym. Wnętrze niedostępne, widoczne częściowe zawalenie stropów i sklepień, ściany zewnętrzne z osypującą się koroną murów, widoczne luźne elementy z tendencją do odspajania oraz zaobserwowano luźne elementy wokół obiektu. Widoczne obramienie okienne odchylające się od lica muru. Widoczne są również luźne elementy grożące odspojeniem. Mimo wykonanego doraźnego zadaszenia, w koronie murów widać ubytki wraz z osypującymi się fragmentami. Stolarka okienna zachowana fragmentarycznie, brak szkleń. W ocenie [...] WKZ w części barokowej pałacu, tj. w skrzydle północnym, występuje zagrożenie zniszczenia lub istotnego uszkodzenia zabytku. 3. Po rozpatrzeniu zebranego materiału [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. wydał zaświadczenie, że nieruchomość pałacowa z przyległym parkiem w J. w części: skrzydło wschodnie i skrzydło południowe oraz park są utrzymywane i konserwowane zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. Zaświadczenie dotyczy okresu od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2017 r. Jednocześnie organ odmówił wydania zaświadczenia, które stwierdzałoby, że pałac zabytkowy w J. w części: skrzydło północne jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z ww. ustawą o ochronie zabytków. Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 89 pkt 2, art. 92 ust. 6 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 217, 218 i 219 w związku z art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu [...] WKZ stwierdził, że biorąc pod uwagę ustalenia poczynione podczas oględzin organ mógł wydać żądane zaświadczenie tylko co do części południowej i wschodniej nieruchomości pałacowej, bowiem w części barokowej pałacu, tj. skrzydle północnym występuje zagrożenie zniszczenia lub istotnego uszkodzenia zabytku. Organ odmówił więc wydania zaświadczenia, że ta część pałacu jest utrzymywana i konserwowana przez skarżącą zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. 4. Pismem z [...] czerwca 2018 r. skarżąca złożyła zażalenie, zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części, w której organ odmówił wydania zaświadczenia o utrzymywaniu i konserwowaniu skrzydła północnego pałacu zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w tej części i wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem z [...] lutego 2017 r. Zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo ustalił, że zły stan techniczny skrzydła północnego budynku może stanowić samoistną podstawę odmowy wydania zaświadczenia, które wydawane jest w związku z postępowaniem podatkowym. Organ ochrony zabytków nie wziął bowiem pod uwagę faktu, że stan techniczny skrzydła nie uległ pogorszeniu od chwili, gdy obiekt został nabyty przez skarżącą, a czynności zabezpieczające, które wykonała skarżąca były działaniem podstawowym i niezbędnym. Bowiem dopiero po odpowiednim zabezpieczeniu skrzydła północnego będzie możliwe podejmowanie kolejnych prac w uzgodnieniu z konserwatorem. Skarżąca nie zgodziła się też z opinią organu pierwszej instancji, że jako właściciel nie przestrzega ona postanowień ustawy o ochronie zabytków w zakresie właściwego utrzymania części skrzydła północnego zabytkowego budynku. Skarżąca podkreśliła, że budynek został zakupiony w złym stanie technicznym, a fakt, że w skrzydle północnym prowadzone są w pierwszym etapie prace zabezpieczające świadczy właśnie o tym, że budynek w tej części jest także utrzymywany zgodnie z ww. ustawą. 5. Po rozpatrzeniu zażalenia, Minister Kultury postanowieniem z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] WKZ z [...] czerwca 2018 r. w części zaskarżonej. Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 129 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2067). Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego uchylenia. Organ drugiej instancji nie podzielił poglądu skarżącej, że podstawą wydania zaświadczenia powinien być stan zabytku w dacie jego nabycia. Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków obowiązkiem właścicieli i posiadaczy zabytku jest jego zabezpieczenie i utrzymanie w jak najlepszym stanie. Fakt stopniowego wykonywania prac i robót niezbędnych dla uniknięcia całkowitej destrukcji zabytku (lub jego części) nie oznacza, że zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Organ wyjaśnił, że stan skrzydła północnego pałacu w J. jest bardzo zły i nie zostały jeszcze wykonane wszystkie prace konieczne dla jego faktycznego zabezpieczenia, a tym bardziej dla formalnego uznania, że jest ono w stanie "najlepszym", tzn. odpowiednim dla jego wartości zabytkowych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zaistnienie okoliczności wykonywania obowiązków na podstawie ustawy o ochronie zabytków powinno być stwierdzone przez organ ochrony zabytków w drodze zaświadczenia na podstawie art. 217 § 1 i § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i 2019 k.p.a. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. 6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z [...]października 2019 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków poprzez uznanie, że postanowienie [...] WKZ jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego uchylenia. Zdaniem organu odwoławczego fakt stopniowego wykonywania prac i robót niezbędnych dla uniknięcia całkowitej destrukcji zabytku nie oznacza, że zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Tymczasem skarżąca wykazała, że podejmowane są działania zmierzające do utrzymania całości pałacu we właściwym stanie technicznym i estetycznym, w tym także jego północnego barokowego skrzydła. Mieszczą się one w dyspozycji normy zawartej w art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, co oznacza, że organ pierwszej instancji powinien wydać żądane zaświadczenie; 2) art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.) w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez uznanie, że brak jest przesłanek do wydania zaświadczenia stwierdzającego, że obiekt jest właściwie użytkowany, zabezpieczony i konserwowany. Skarżąca od daty objęcia zabytku w posiadanie podejmuje przecież szeroko zakrojone działania zmierzające do zabezpieczenia obiektu; 3) przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie z mocy art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 12 § 1 i 2, art. 13 § 1 i 2 k.p.a., gdyż organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w sprawie; 4) art. 217 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania zaświadczenia na potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego i prawnego oraz art. 218 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. 7. Odpowiadając w dniu [...] grudnia 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne. 9. Sąd oddalił skargę, ponieważ uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie istota sporu między skarżącą a organami konserwatorskimi, tj. [...] WKZ we W., Delegaturą w W. oraz Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego sprowadza się do dwóch kwestii, a mianowicie: a) czy z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika obowiązek właściciela zabytku prowadzenia prac restauratorskich przy zabytku, a nie tylko konserwatorskich; b) czy prace prowadzone przez skarżącą w północnym skrzydle pałacu w Jeleniowie można uznać za zmierzające do utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Odpowiedź na wymienione pytania przesądza o konkluzjach analizy legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury. 10. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca nabyła nieruchomość obejmującą m.in. pałac w J. w stanie wykazującym istotne uszkodzenia budynku pałacu, zwłaszcza w północnym skrzydle budynku. Organy konserwatorskie w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] maja 2018 r. stwierdziły, że skrzydło południowe i skrzydło wschodnie pałacu są utrzymywane i konserwowane zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie o ochronie zabytków. Natomiast w skrzydle północnym stwierdzono całkowite zniszczenie dachu oraz istotne częściowe zawalenie stropów i sklepień, uszkodzenia korony murów wraz z ich strukturą i elewacją. Stwierdzono też, że właściciel wykonał tymczasowe zabezpieczenie północnego skrzydła w postaci nadbudowanej konstrukcji drewnianej z pokryciem blaszanym. Dzięki temu całe północne skrzydło pałacu nie jest niszczone przez wody opadowe. Stwierdzono wszak, że mury skrzydła północnego wskazują na osypywanie się spoiny, luźne odspajające się elementy lub grożące odspojeniem, a poza tym mimo doraźnego zadaszenia następują dalsze ubytki murów, fragmentarycznie też zachowana została stolarka okienna. W związku z powyższym [...] WKZ stwierdził, że w północnym skrzydle pałacu nadal występuje zagrożenie zniszczenia lub istotnego uszkodzenia zabytku. Prace zabezpieczające barokową część pałacu zostały więc uznane za niewystarczające dla uznania, że skarżąca utrzymuje i konserwuje zabytek zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy. Jeśli więc przyjmie się, że przepisy o ochronie zabytków przewidują utrzymanie zabytku w jak najlepszym stanie, to odpowiedź na pytanie (b) powyżej powinna być negatywna, a więc nie potwierdzająca żądań skargi. Analiza ustaleń faktycznych przyjętych przez organy konserwatorskie obu instancji wskazuje także, iż niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji oraz ewentualnego postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 218 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że okoliczności działania skarżącej oraz stan przedmiotowego zabytku zostały w pełni wyjaśnione i przez to mogły być wykorzystane przez organ konserwatorski do rozstrzygnięcia w kwestii wydania zaświadczenia, o które wystąpiła skarżąca. 11. Istotnym kontekstem w rozpatrywanej sprawie jest to, że skarżąca wystąpiła do organów konserwatorskich o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 i nast. k.p.a. z uwagi na art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "ustawa podatkowa"), przewidującym zwolnienie od podatku od nieruchomości w przypadku gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przyczyna dla której skarżąca wystąpiła do właściwego konserwatora zabytków z wnioskiem o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. jest więc znacząca. Skarżąca ubiega się bowiem o zwolnienie z podatku od nieruchomości w zakresie całego budynku pałacu w J., a nie tylko w części. Okoliczność to wymaga przypomnienia, że zwolnienie z podatku od nieruchomości, bądź jakiegokolwiek innego podatku lub daniny publicznej, stanowi wyjątek od zasady, że na osobie podatnika (lub innym podmiocie) ciąży obowiązek zapłaty podatku. Zwolnienie wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej jest więc uzasadnione przez określone społecznie korzystne działania podatnika. Uzasadnienie to można, w uproszczeniu, zredukować do zasady "cel uświęca środki": Skarb Państwa wspiera indywidualnych właścicieli zabytków zwalniając ich od podatków, jeśli utrzymują i konserwują zabytki zgodnie z przepisami prawa. Należy także zwrócić uwagę na wskazaną koniunkcję, a mianowicie zwolnienie od podatku, o którym mowa może nastąpić "pod warunkiem utrzymania i konserwacji zabytku" wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. Przepis podatkowy wyraźnie wskazuje zatem, że nie wystarczy, aby właściciel utrzymywał zabytek w istniejącym stanie, ale ciąży na nim warunkowy obowiązek konserwacji tego zabytku, co z oczywistych względów wiąże się z kosztami ponoszonymi przez podatnika. Oczywiście, organy konserwatorskie – z uwagi na jasno zakreślone ustawowe kompetencje – nie zajmują się stosowaniem prawa podatkowego. Co więcej ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem restaurowanie zabytku, a przez to nie przesądza odpowiedzi, jaką można udzielić na pytanie (a) sformułowane powyżej. Dla spójności stosowania prawa administracyjnego w zakresie obowiązków podatkowych i obowiązków wynikających z przepisów o ochronie zabytków należy wszak rozumieć cele, dla których wprowadzono szczególną ulgę w podatku od nieruchomości. 12. Dla uniknięcia wątpliwości należy też zauważyć, że przepisy ustawy o ochronie zabytków rozróżniają utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia oraz prace konserwatorskie i restauratorskie. Zgodnie z definicją legalną zawartą art. 3 pkt 6 prace konserwatorskie obejmują działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań. Są to więc prace o charakterze zachowawczym, mającym na celu zapobieganie procesowi destrukcji zabytku. Natomiast, prace restauratorskie to działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań (art. 3 pkt 7 ustawy o ochronie zabytków). W przypadku wykładni art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, który to przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie widać, że ustawodawca określając obowiązki właściciela zabytku zobowiązał go zarówno do zabezpieczenia i utrzymywania obiektu zabytkowego w stanie niepogorszonym (patrz też art. 5 pkt 2 ustawy), a więc do prowadzenia prac konserwatorskich, jak i do utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie (art. 5 pkt 3 ustawy). Należy przez to rozumieć nie tylko zapobieganie destrukcji zabytku, ale również działania o charakterze restauratorskim, prowadzące do osiągnięcia jak najlepszego stanu zabytku. Odesłanie w ustawie podatkowej do "przepisów ustawy o ochronie zabytków" wskazuje wszystkie jej przepisy, w tym art. 5 pkt 3 ustawy, a nie tylko art. 5 pkt 2 ustawy. Jeśli więc dokonujemy wykładni językowej i wykładni systemowej ustawy o ochronie zabytków, to należy przyjąć, że utrzymanie zabytku zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków obejmuje oba typy działań: konserwowanie zabytku, a także działania restauratorskie. Przesądza o tym wskazany standard utrzymania zabytku "w jak najlepszym stanie", a nie w stanie istniejącym, dotychczasowym lub niepogorszonym. 13. Na uwagę zasługuje jeszcze jeden element wykładni językowej i systemowej przepisów ustawy o ochronie zabytków. Otóż zwrot "w jak najlepszym stanie" jest wyrażeniem nieostrym, ocennym i zarazem jest przykładem tzw. klauzuli generalnej. Oznacza to, że ustawodawca świadomie upoważnił organy konserwatorskie do dokonywania oceny działań właściciela lub użytkownika zabytku. Rozstrzygnięcie o tym, czy działania właściciela zabytku są zgodne z przepisami o ochronie zabytków zakłada, że organowi konserwatorskiemu przyznano szerszy zakres swobodnego uznania, niż miałoby to miejsce w przypadku ściśle (konkluzywnie) sformułowanych przepisów ustawy. Jeśli więc to organ ma prawo ustalać "zgodność (działań właściciela zabytku) z przepisami ustawy", to należy przyjmować, że ocena i decyzja konserwatora zabytków są wiążące dla właściciela zabytku. Skarga obecnego właściciela pałacu w J.na decyzję[...] WKZ nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Można też dodać, że przedstawione stanowisko Sądu stanowi kontynuację kształtującej się praktyki sądów administracyjnych. Między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/15 podkreślono, że jeśli tymczasowe zabezpieczenia zabytku nie mogą być uznane za wystarczające dla wykonania obowiązku utrzymywania i konserwowania zabytku, to należy odmówić wydania zaświadczenia o zgodności działań właściciela z przepisami o ochronie zabytków. Powołany wyrok został zresztą podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd drugiej instancji oddalił skargę kasacyjną właściciela zabytku, a oceniając kryteria wydania zaświadczenia o zgodności z przepisami o ochronie zabytków nie wystarczy utrzymywać "stan zabytku z chwili objęcia go w posiadanie". Zasada ta wprost odnosi się do argumentacji skarżącej w niniejszej sprawie (patrz wyrok |NSA z 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2087/16. Podobną zasadę przyjął też jako podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 621/18. Sąd w Gdańsku podkreślił przy tym, że przy wydawaniu zaświadczeń w sprawie utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami ustawy należy przyjmować przede wszystkim standard "jak najlepszego stanu zabytku". 14. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.