I SA/Wa 2683/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-23
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Monika Sawa, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która nie została prawidłowo zastąpiona przez spadkobierców, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby fizycznej, która zmarła w trakcie postępowania, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Skoro decyzja została skierowana do osoby zmarłej, spadkobiercy tej osoby zostali pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, co narusza zasadę dwuinstancyjności i prawo do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w części dotyczącej odmowy zwrotu działki. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej skierowanie do osoby zmarłej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądzono od Ministra Rozwoju na rzecz H. G., K. W. i Z. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu 23 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. G., K. W. i Z. K. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz H. G., K. W. i Z. K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z [...] października 2019 r. znak: [...] Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2018 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] w części stwierdzającej o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,1300 ha, objętej kw nr [...], położonej w C., gm. L., na rzecz Z. K..
Skargę od powyższej decyzji wnieśli H. G., K. W. i Z. K. (dalej jako skarżący), zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) w zw. z art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 65).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej skierowanie do osoby zmarłej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Stroną postępowania przed organem II instancji była Z. K., zaś zaskarżona decyzja została skierowana do H. G., działającej jako pełnomocnik wymienionej. Jak wynika z wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia Repertorium [...] nr [...] wymieniona zmarła 21 lipca 2019 r. - a zatem po wydaniu decyzji przez organ I instancji ale w trakcie postępowania przed organem II instancji. Konsekwencją śmierci osoby fizycznej jest utrata przez taką osobę zdolności prawnej i tym samym zdolności do bycia stroną postępowania administracyjnego Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania ani wydać decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, zgodnie z którym wydanie decyzji w takich okolicznościach wiąże się z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, niezależnie od tego, czy organ wiedział o śmierci strony jak również od tego, czy jego niewiedza była zawiniona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1389/17). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela.
Z aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, że spadek po Z. K. nabyli: K. W., H. G. i Z. K. Osoby te nie były stronami postępowania odwoławczego. Wobec powyższego skutkiem skierowania zaskarżonej decyzji do osoby zmarłej stało się pozbawienie spadkobierców Z. K. prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w II instancji. Mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) spadkobiercy strony, którzy wchodzą do postępowania z mocy samego prawa (art. 30 § 4 kpa) muszą mieć zapewniony udział także w postępowaniu prowadzonym w II instancji i możliwość przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Obliguje to Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie jej w warunkach rażącego naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji ustali krąg stron postępowania z uwzględnieniem następców prawnych Z. K. i przeprowadzi postępowanie z udziałem wszystkich stron po czym wyda decyzję merytoryczną w sprawie.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło