I SAB/Ol 1/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wyłączenie ruchomości spod egzekucji oddala skargę. A. sp. z o.o. (dalej skarżąca, spółka) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS) związaną z nierozpoznaniem przez organ wniosku skarżącej spółki z dnia 23 października 2019 r. o wyłączenie ruchomości spod egzekucji. Jak wynika z przekazanych akt sprawy pismem z 23 października 2019r. (data wpływu 28 października 2019r.) spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o zwolnienie spod zajęcia ruchomości zajętych protokołem zajęcia z dnia 17 września 2019r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ramach czynności egzekucyjnych skierowanych do majątku B. Sp. z o.o. Po wstępnym zbadaniu ww. wniosku organ stwierdził, że wniosek o wyłączenie ruchomości spod zajęcia opatrzony nieczytelnym podpisem i opieczętowany pieczęcią "Pełnomocnik K. K." nie spełnia wymogów formalnych warunkujących dalsze jego procedowanie. Organ przyjmując, że na dokumencie widniał podpis K. K. wymienionego w treści pełnomocnictwa z dnia 9 lutego 2018r. udzielonego przez J.K. działającego jako prezes zarządu Spółki A. upoważniającego K. K. do reprezentowania spółki uznał, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów formalnych jakie nakłada przepis art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.). Zgodnie ze wskazanymi wyżej regulacjami podanie winno być podpisane przez wnoszącego. W ocenie organu zasadne było zatem jego uzupełnienie poprzez podpis osoby upoważnionej do reprezentowania spółki wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego. Mając na uwadze powyższe NUS działając na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a wezwał spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania, wniosku z dnia 23 października 2019r. o wyłączenie ruchomości spod zajęcia poprzez podpisanie (złożenie odręcznego podpisu) przedmiotowego dokumentu przez osobę upoważnioną do reprezentowania podmiotu A. w siedzibie organu lub ponownego złożenia przedmiotowego wniosku opatrzonego odręcznym podpisem osoby upoważnionej. Jednocześnie w przedmiotowym wezwaniu poinformowano, iż nieusunięcie braków w siedmiodniowym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone Wnioskodawcy w dniu 19 listopada 2019r. Złożony przez spółkę wniosek o wyłączenie ruchomości spod egzekucji nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Do siedziby organu wpłynęło zaś w dniu 11 grudnia 2019r. pismo z dnia 4 grudnia 2019r. (k. 239 akt administracyjnych) zawierające wyjaśnienia złożone przez K. K., w którym argumentował prawidłowość umocowania do reprezentowania podmiotu A. Sp. z o.o. i wskazywał, że w jego ocenie bezpodstawne byłoby pozostawienie złożonego wniosku bez rozpatrzenia. NUS, w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019r. znak "[...]" k. 241 akt administracyjnych) pozostawił wniosek A. z dnia 23 października 2019r. bez rozpatrzenia uznając, iż przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego K.K. w lutym 2018r. przez osobę nieuprawnioną obecnie do działania w imieniu spółki, nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia wymagania formalne. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie wziął pod uwagę wyjaśnienia złożone przez K.K. w piśmie z dnia 4 grudnia 2019r. Organ wywodził dalej, że podstawą skierowania przez tut. Organ wezwania z dnia 8 listopada 2019r. nie był brak formalny w postaci nieczytelnego podpisu złożonego przez K.K. pod wnioskiem z dnia 23 października 2019r., ale brak podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania spółki wchodzącej w skład jej zarządu. Jak wywodził organ w świetle art. 201 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2019r., poz. 505 ze zm.) zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Zatem w sytuacji, gdy spółka nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej, nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. Nie zmienia tego nawet istnienie należycie umocowanego pełnomocnika, ustanowionego przez wcześniej działający organ powołany do reprezentowania spółki. Organ egzekucyjny wskazał, że w pełni podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w "[...]" wyrażone w treści wyroku z dnia 21 maja 2015r. sygn. akt "[...]", w którym sąd stwierdzał, iż brak organu powołanego do reprezentowania strony (w przedmiotowej sprawie Spółki z o.o.), stanowi przyczynę nieważności postępowania niezależnie od tego, czy w jej imieniu działa pełnomocnik. W tym miejscu nadmienić należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że J. R. K. pismem z dnia 7 maja 2018r. złożył zgromadzeniu wspólników A. Sp. z o.o. rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu spółki. Na dokumencie znajduje się prezentata wskazująca, że pismo złożone zostało 7 maja 2018r. (k. 212 akt administracyjnych). Jednocześnie w aktach znajduje się notarialne poświadczenie ww. pisma datowane na 2 sierpnia 2018r. (nr repetytorium "[...]") (k. 213 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się również kopia wniosku J. R. K. z dnia 7 sierpnia 2018r. skierowanego do Sądu Rejonowego w "[...]" Wydział Gospodarczy KRS o wykreślenie danych z rejestru. Wnioskodawca wskazuje w nim, że w dniu 7 maja 2018r. przestał pełnić funkcję prezesa zarządu A. sp. z o.o. (k. 215 akt administracyjnych). Pismem z dnia 14 stycznia 2020r. spółka wystosowała do NUS wezwanie do rozpoznania wniosku z dnia 23 września 2019 r. o wyłącznie ruchomości spod egzekucji, z powodu bezczynności organu. Zostało ono podpisane przez r.pr. R.W., legitymującego się pełnomocnictwem do działania w imieniu A. sp. z o.o. z 15 stycznia 2016r. podpisanym przez J.K. W załączonym odpisie KRS na dzień 13 stycznia 2020, jako Prezes zarządu spółki wymieniony był cały czas J. K. (k. 238 akt administracyjnych). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 17 września 2019 r. dokonał zajęcia 12 szt. maszyn w zakładzie produkcyjnym w "[...]", wydzierżawionych dłużnikowi z tytułu egzekucyjnego - B. Sp. z. o.o. - przez ich właściciela A. Sp. z o.o.. Ruchomości te zostały opisane w protokole zajęcia z dnia 17 września 2019 r. Jak podkreślała spółka wymienione w protokole zajęcia maszyny stanowiły i stanowią własność A. Sp. z o.o., a nie spółki działającą pod firmą B. sp. z o.o. Skarżąca spółka wskazywała, że NUS nie rozstrzygnął o zasadności jej wniosku z dnia 23 października 2019 r. mimo znacznego upływu czasu mimo otrzymania: - wniosku A. Sp. z o. o z dnia 23 października 2019 r. o wyłączenie ruchomości spod egzekucji, w którym wnioskodawca wykazał prawo własności do zajętych w dniu 17 września 2019 r. 12 szt. maszyn; - pisma B. Sp. z o.o. z dnia 19 września 2019 r., w którym wykazano na podstawie załączonych do tego pisma dowodów z dokumentów m.in. na podstawie umowy dzierżawy, faktur, zestawienie środków trwałych prawo własności A. Sp. z o.o. do zajętych 12 szt. maszyn; - pisma A. Sp. z o.o. z dnia 4 grudnia 2019 r., stanowiącego odpowiedź na pismo organu z dn. 8 listopada 2019 r. w którym wskazano, że K. K. jest umocowany do reprezentowania spółki A. sp. z o.o. na podstawie skutecznego pełnomocnictwa udzielonego w dniu 9 lutego 2018 r. przez prezesa zarządu w tej spółce J. K., co wynika z treści KRS spółki na dzień 4 grudnia 2019 r. i na dzień 13 stycznia 2020 r. Spółka w dalszej części argumentacji koncentrowała się na przedstawieniu argumentów wskazujących na jej prawa własności do zajętych maszyn. Ponadto wskazała, że wyjaśniła wszystkie okoliczności sprawy związane z pełnomocnictwem udzielonym K.K. przez ówczesnego prezesa zarządu J. K., który w momencie ustanawiania tego pełnomocnika pełnił funkcję Prezesa Zarządu Wnioskodawcy. Spółka podnosiła również, że organ pominął istotę i właściwość stosunku pełnomocniczego. Jak wywodziła spółka pełnomocnictwo dla K. K. zostało udzielone przez osobę prawną, a nie przez osobę fizyczną - J. K. - który działał w momencie ustanawiania umocowania jako organ uprawniony do reprezentacji wnioskodawcy w związku z tym, jeżeli w organach spółki dochodzi do zmian osobowych, w tym powstania braków w organie uprawnionym do reprezentacji, to okoliczność ta nie wpływa ani na ważność udzielonego wcześniej pełnomocnictwa, ani nie powodowała jego wygaśnięcia. Podnoszono, że żaden przepis prawa nie ustanawia skutku wygaśnięcia w przypadku następczego braku w organie uprawnionym do reprezentacji. Spółka podnosiła, że w efekcie wniosek oraz pisma zostały podpisane przez ustanowionego pełnomocnika spółki. Spółka zaznaczała również, że organ błędnie ustalił, że wniosek obarczony jest wadą polegającą na jego podpisaniu przez osobę, nie uprawnioną do reprezentacji. Pismem z dnia 6 lutego 2020r. NUS odpowiadając na wezwanie z dnia 14 stycznia 2020r. do rozpoznania wniosku o wyłączenie ruchomości spod egzekucji, po powtórnym przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy, stwierdzał, że zasadne było pozostawienie wniosku spółki bez rozpatrzenia. Jednocześnie NUS zaznaczał, że dołożył wszelkich starań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ podnosił, że analogicznie jak w przypadku wniosku z dnia 23 października 2019r. złożonego przez K. K., wezwanie z dnia 14 stycznia 2020r. złożone przez R.W. nie zostało podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki A. Sp. z. o.o. Pismem z dnia 16 stycznia 2020 r. Skarżący: A. Sp. z o.o. reprezentowany przez r.pr. R.W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego wywiódł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego związaną z nierozpoznaniem wniosku skarżącej spółki z dnia 23 października 2019 r. dotyczącego wyłączenia ruchomości spod egzekucji. Pełnomocnik spółki przedłożył odpis pełnomocnictwa datowanego na 15 stycznia 2016r., podpisanego w imieniu spółki przez J. K. W uzasadnieniu skargi, po dokładnym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i chronologicznego przebiegu kolejnych podejmowanych w sprawie czynności skarżąca spółka wskazała, że powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 k.p.a. może służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów. Skarżąca wskazała następnie, że w wyroku z 26.09.2017 r., (sygn. akt II OSK 1071/16), NSA stwierdził, że "art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu.". Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Skarżąca spółka wskazywała, że organ zamiast zastosować w sprawie art. 34 k.p.a., bezpodstawnie pozostawił wniosek o wyłączenie spod egzekucji bez rozpoznania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Poza szczegółowym omówieniem okoliczności faktycznych sprawy oraz zarzutów zawartych w skardze, podniesiono, że obowiązkiem organu do którego wniesiono podanie jest działanie zgodnie z przepisami prawa. Faza wszczęcia postępowania, niezależnie od tego, czy następuje z urzędu czy też na wniosek, obejmuje między innymi przeprowadzenie oceny formalnej i procesowej żądania zawartego we wniesionym podaniu. Ocena formalna polega na sprawdzeniu, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym przewidzianym dla pisma procesowego, tj. stwierdzeniu istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania, w tym ustaleniu czy określona sprawa może stanowić przedmiot postępowania administracyjnego. Do braków formalnych, które obligują organ do wezwania osoby do ich usunięcia zaliczyć należy braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. W razie negatywnej oceny formalnej organ podejmuje czynności przewidziane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego np. wzywa stronę do uzupełnienia braków wniosku, z pouczeniem, że nieusunięcie braków w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W związku z faktem, iż wniosek z dnia 23 października 2019r. nie został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania A. Sp. z o.o., NUS działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Spółka nie dochowała wyznaczonego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zasadnie zatem pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." . Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2 powołanego przepisu). Pismem z 23 października 2019r. A. sp. z o.o. złożyła do Organu egzekucyjnego wniosek o zwolnienie spod zajęcia ruchomości zajętych protokołem zajęcia z dnia 17 września 2019r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w ramach czynności egzekucyjnych, skierowanych do majątku B. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. "[...]". Stosownie do treści art. 18 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U.2019.1438 t.j. z dnia 2019.08.01) "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Organ uznał, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów formalnych jakie nakłada przepis art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) NUS, w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku, postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019r. znak "[...]" (k. 241 akt administracyjnych) pozostawił wniosek A. Sp. z o.o. z dnia 23 października 2019r. bez rozpatrzenia uznając, iż przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego K.K. w lutym 2018r. przez osobę nieuprawnioną obecnie do działania w imieniu spółki, nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia wymagania formalne. Konsekwencje wynikające z nieuzupełnienia w terminie braków formalnych mogą obciążać stronę tylko wtedy, gdy wezwanie o ich uzupełnienie było prawidłowe, tj. zostało skierowane do właściwego podmiotu i zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest niezaskarżalną czynnością materialno-techniczną. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 842/12). Skoro organ podjął działania zmierzające do usunięcia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., to wobec nieusunięcia tych braków w terminie nastąpić musiało pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania bez rozpoznania powoduje jego bezskuteczność, a więc w takiej sytuacji nie dochodzi do wszczęcia w myśl art. 61 § 3 k.p.a. postępowania. W konsekwencji, skoro postępowanie nie zostało wszczęte, to nie może być mowy o bezczynności organu w załatwianiu sprawy. W razie bowiem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania strona może podjąć obronę przed bezczynnością, składając zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1), a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego" (w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 311). Z brzmienia zaś art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a. stwierdza, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. ponaglenie składa się do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania wymienionego powyżej toku przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowny środek. Przy ocenie przez sąd dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego ponaglenia przez właściwy organ (poprzednio zażalenia - zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Kr 109/16). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. "bezczynność" to niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast "przewlekłość" to zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. sytuacja, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z podanych wyżej przyczyn skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.