VII SA/Wa 2841/19

PostanowienieWSA w Warszawie2020-03-25

Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo zawierające zalecenia pokontrolne wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na podstawie ustaleń kontroli, które nie stanowi decyzji ani postanowienia, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Pismo zawierające zalecenia pokontrolne, wydane na podstawie ustaleń kontroli i niebędące decyzją, postanowieniem ani innym aktem podlegającym kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 PPSA, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym skarga na takie pismo podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący – spółka akcyjna wniosła skargę na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie wydania zaleceń pokontrolnych dotyczących przestrzegania przepisów o ochronie zabytków w stosunku do budynku lokomotywowni, wydane na podstawie protokołu kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie wydania zaleceń pokontrolnych postanawia: odrzucić skargę Skarżący – [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] wydane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.) w przedmiocie wydania zaleceń pokontrolnych dotyczących przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w stosunku do budynku lokomotywowni, należącego do Przestrzennego Układu Komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej – Stacji [...], dz. Nr [...], po kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny obowiązany jest badać na wstępie czy wniesienie określonej skargi należy do jego właściwości, bowiem tylko taka skarga może podlegać merytorycznemu rozstrzygnięciu, w przeciwnym razie podlega ona odrzuceniu. Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, jest skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie była tego typu decyzja, postanowienie, akt, czy czynność, lecz wystąpienie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] wydane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w przedmiocie wydania zaleceń pokontrolnych. Jak wynika z akt sprawy oraz z odpowiedzi na skargę Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w stosunku do budynku lokomotywowni, należącego do Przestrzennego Układu Komunikacyjnego [...] Kolei Dojazdowej – Stacji [...], dz. nr [...], po przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2019 r. kontroli. I na podstawie protokołu kontroli wydano zaskarżone zalecenia pokontrolne. Zaskarżone wystąpienie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ust. 1 cytowanej ustawy - na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki konserwator zabytków może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1 (decyzję nakazującą przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku). Od decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy stronie będzie przysługiwało odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy bądź bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego, w zależności od podjętej przez siebie decyzji co do środka odwoławczego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wystąpienie pokontrolne nie jest w szczególności: aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie jest aktem nadzoru według art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. (akty nadzoru definiuje ustawa o samorządzie gminnym), nie jest również wskazane w innej ustawie (według art. 3 § 3 p.p.s.a.) jako akt, który podlegałby kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu, wystąpienie pokontrolne - zawierające ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości - nie stanowi rozstrzygnięcia nadzorczego ani też nie jest aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki. Należy przyjąć, że przedmiotem zaskarżenia nie może być akt ze sfery postępowania kontrolnego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015r. sygn. akt I SA/Po 469/15, z dnia 08 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Po 583/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011r. sygn. akt II GSK 2111/11 dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym wystąpienie pokontrolne nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło