I GZ 72/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 717/19 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 717/19, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek D. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do Sądu postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem WSA, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie – jako rozstrzygnięcie odmowne – nie jest dla skarżącego źródłem obowiązku, gdyż nie nakłada na niego żadnych powinności określonego zachowania. Jest to wyłącznie rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności. Zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co spowodowało, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie mógł zostać uwzględniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, powołując się dodatkowo na swoje pismo procesowe z dnia 26 listopada 2019 r., wniósł o jego zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. , zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Fundamentalną kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, str. 206). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzje odmawiające np. umorzenia odsetek czy decyzje o umorzeniu postępowania nie nadają się do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Taka decyzja nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 193/13, postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1111/16). W rozpoznawanej sprawie do Sądu pierwszej instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...] września 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania jego wykonania. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.