III SA/Gl 1000/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-12-07
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej były związane orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo zarzutów strony skarżącej co do rzetelności postępowania diagnostycznego i oceny narażenia zawodowego?Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim uprawnionej jednostki diagnostycznej. W sytuacji, gdy strona sama odmówiła poddania się badaniom w jednostce II stopnia, organy zasadnie przyjęły za podstawę ustaleń wnioski orzeczenia lekarskiego z I stopnia, które było jednoznaczne, spójne i zgodne ze sobą. Brak jest podstaw do kwestionowania zasadności braku rozpoznania choroby zawodowej wbrew wynikom oceny narażenia zawodowego i wnioskom orzeczenia lekarskiego.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – ostrych uogólnionych reakcji alergicznych. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniu lekarskim, które nie potwierdziło związku schorzenia z narażeniem zawodowym. Skarżący kwestionował rzetelność postępowania diagnostycznego, w tym ocenę narażenia zawodowego, oraz zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a. Skarżący nie poddał się badaniom w jednostce orzeczniczej II stopnia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...]r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z [...]r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia u R.H. choroby zawodowej: ostre uogólnione reakcje alergiczne, wym. w poz. 8 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., zwanej dalej K.p.a.), w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm., dalej K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej rozp. w sprawie chorób zawodowych).
Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania organ wyjaśnił, że skarżący pracował w okresie: od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz w A w P., od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz w B Sp. z o. o. w P., od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz- ślusarz, od [...] r. do [...]r. na stanowisku spawacz w C w C., oraz od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz w narażeniu na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę oraz dymy i gazy spawalnicze w D Sp. z o. o. w C..
Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (dalej Poradnia Chorób Zawodowych) wynika, że w wykonanym badaniu RTG płuc nie stwierdza się zmian, spirometria nie wykazała upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc. Niskie jest stężenie IgE całkowitej. Stwierdzana w badaniu laryngologicznym i na podstawie dokumentacji medycznej patologia w zakresie błon śluzowych górnych dróg oddechowych nie ma cech alergicznego nieżytu nosa i krtani pochodzenia zawodowego.
Zdaniem organu dane z wywiadu i dokumentacji medycznej, nie potwierdzają wystąpienia u pacjenta uogólnionej reakcji alergicznej, wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji, a także dane dotyczące narażenia zawodowego nie dają podstaw do rozpoznania uogólnionej reakcji alergicznej pochodzenia zawodowego.
Organ wskazał, że skarżący nie zgodził się z treścią w/w orzeczenia lekarskiego nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania do jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: IMPiZŚ).
Jednakże [...]r. IMPiZŚ zwrócił całość dokumentacji medycznej w/w do jednostki orzeczniczej I stopnia, bez wydania orzeczenia lekarskiego, wskazując, że skarżący miał wyznaczone dwa terminy badania ([...]r. oraz [...]r.), a w dniu [...]r. przysłał pismo o rezygnacji z postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w IMPiZŚ w S.. IMPiZŚ pismem z [...]r. wyjaśnił, że wydanie orzeczenia lekarskiego w przedmiotowej sprawie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą II stopnia byłoby możliwe po wykonaniu u pacjenta koniecznych badań i konsultacji specjalistycznych w warunkach Oddziału IMPiZŚ (w ramach obserwacji klinicznej). Niezgłoszenie się pacjenta do IMPiZŚ celem przeprowadzenia hospitalizacji w dwóch wyznaczonych terminach oraz jego odmowa poddania się obserwacji klinicznej w Instytucie uniemożliwia wydanie orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i kończy postępowanie diagnostyczno-orzecznicze, którego tryb jednoznacznie określa obowiązujące rozp. w sprawie chorób zawodowych.
W tej sytuacji organ pierwszoinstancyjny decyzją z [...]r. odmówił stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej - ostre uogólnione reakcje alergiczne wym. w poz. 8 wykazu chorób zawodowych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o zmianę bądź uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając m. in. organowi I instancji podawanie błędnych i nieprawdziwych informacji w karcie narażenia zawodowego. Nie zgodził się z wydanym orzeczeniem lekarskim o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p. Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że skarżący był badany w Poradni Chorób Zawodowych (orzeczenie lekarskie z [...]r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozp. w sprawie chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania ostrej uogólnionej reakcji alergicznej wym. w poz. 8 wykazu chorób zawodowych przywołanego rozp. Podczas badań skarżący podał występujące od [...]r. bóle gardła i pieczenie gardła nasilające się w pracy. W dniu [...]r. podczas pracy wystąpiło pieczenie gardła, z uczuciem osłabienia i potami. Zgłosił się do lekarza, nie wymagał hospitalizacji. Bóle i pieczenie gardła utrzymują się mimo zaprzestania pracy zawodowej. Pod koniec [...]r. skarżący był hospitalizowany w Oddziale Otolaryngologicznym celem usunięcia migdałka podniebiennego prawego. Pod koniec [...] r. ponownie był hospitalizowany w celu usunięcia tłuszczaka szyi. W rezonansie magnetycznym głowy ze [...]r. stwierdzono nieprawidłowe tkanki w nosogardzieli - rozrośnięty migdałek gardłowy. W wykonanym podczas pobytu w Poradni Chorób Zawodowych badaniu RTG płuc nie stwierdzono zmian, spirometria nie wykazała upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc. Niskie jest stężenie IgE całkowitej.
Lekarze orzecznicy podali, że stwierdzana w badaniu laryngologicznym i na podstawie dokumentacji medycznej patologia w zakresie błon śluzowych górnych dróg oddechowych nie ma cech alergicznego nieżytu nosa i krtani pochodzenia zawodowego. Biorąc pod uwagę dane z wywiadu i dokumentacji medycznej, które nie potwierdzają wystąpienia u zainteresowanego uogólnionej reakcji alergicznej, wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji, a także dane dotyczące narażenia zawodowego (skarżący nie miał bezpośredniego kontaktu z farbą, jedynie przebywał w pomieszczeniu, w którym była używana) nie stwierdzono podstaw do rozpoznania uogólnionej reakcji alergicznej pochodzenia zawodowego.
Organ podkreślił, że skarżący nie zgodził się z treścią w/w orzeczenia lekarskiego nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania do jednostki orzeczniczej II stopnia. Jednakże nie zgłosił się na badania mimo, że miał wyznaczone dwa terminy badania ([...]r. oraz [...]r.). W pierwszym ustalonym terminie w/w nie stawił się w Instytucie, natomiast przed drugim badaniem, pismem z [...]r. poinformował, iż nie podda się obserwacji klinicznej. Swą odmowę argumentował tym, że poddanie się badaniom w warunkach szpitalnych może wpłynąć na pogorszenie jego stanu zdrowia. W związku z czym lekarze orzecznicy odesłali do Powiatowego Inspektora Sanitarnego akta sprawy z adnotacją, iż nie jest możliwe wydanie orzeczenia lekarskiego jedynie w oparciu o dokumentację papierową.
Pismem z [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się ponownie do IMPiZŚ z pytaniem, czy orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo dosłanego uzupełniającego materiału dowodowego jest ostateczne, czy też będzie podlegało ewentualnej weryfikacji uwzględniającej nowe ustalenia (w czasie gdy PPIS w C. zbierał materiał uzupełniający w/w sprawa była prowadzona w jednostce orzeczniczej II stopnia). W odpowiedzi lekarze Instytutu poinformowali, że po ponownej analizie dokumentacji nie znaleźli podstaw do zmiany swojego orzeczenia lekarskiego z [...]r.
W postępowaniu wyjaśniającym organ odwoławczy zwrócił się do skarżącego o przedłożenie dokumentu potwierdzającego wizytę lekarską [...]r. tj. w dniu, w którym wskutek silnego pieczenia i bólu gardła przerwał pracę i udał się do lekarza. Zdaniem organu ewentualne rozpoznanie przez lekarza pierwszego kontaktu schorzenia, które spowodowało powyższe zdarzenie jest istotne w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, gdyż wg rozp. w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym dla zgłoszonej przez skarżącego jednostki chorobowej wynosi 1 dzień.
Skarżący przesłał do Organu w/w dokumenty, które zostały przekazane do WOMP PChZ w S. z prośbą o wyrażenie jednoznacznej opinii, czy przedstawiona dokumentacja upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej - ostrej uogólnionej reakcji alergicznej. W odpowiedzi lekarze orzecznicy stwierdzili, że dokumentacja medyczna z [...]r. była dostępna i uwzględniona przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego. Dane w niej zawarte nie potwierdzają wystąpienia u skarżącego w tym dniu objawów ostrej uogólnionej reakcji alergicznej. Ponownie podkreślili, że nie widzą podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Strony zostały poinformowane pismem z [...]r. w trybie art. 10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji. W dniu [...] r. do organu odwoławczego wpłynęły dwa pisma skarżącego z zapytaniem czego dotyczy postępowanie, o którym został poinformowany przy piśmie w trybie art. 10 K.p.a. oraz z prośbą o wyjaśnienie dlaczego przedmiotowe postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Organ odwoławczy na powyższe pytania i wątpliwości odpowiedział zainteresowanemu pismem z [...]r.
Następnie organ odwoławczy pokreślił, że organ pierwszoinstancyjny wyjaśniał skarżącemu wątpliwości, które jego zdaniem występują w karcie oceny narażenia zawodowego ( m. in. pisma z [...]r. oraz [...]r.). Zdaniem organu informacje zawarte w tychże pismach są logiczne oraz spójne i nie wymagają dodatkowych wyjaśnień. Organ wskazał, iż w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej, odwołujący się jako czynnik narażenia zawodowego, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej wpisał: "pyły, gazy spawalnicze, dymy spawalnicze". Ocena narażenia zawodowego sporządzona przez organ pierwszoinstancyjny potwierdziła, iż skarżący miał kontakt z powyższym czynnikiem. A zatem trudno dostrzec w postępowaniu organu pierwszoinstancyjnego celowe działanie na szkodę skarżącego podczas sporządzania karty oceny narażenia zawodowego.
W skardze na tę decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając:
1)naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem decyzji,
2) naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez zobowiązanie tylko jednej strony do składania wyjaśnień pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań;
3) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak możliwości odniesienia się do odpowiedzi Poradni Chorób Zawodowych na pismo Inspektora Sanitarnego z [...]r.
4) naruszenie art. 12 § 1 K.p.a. poprzez opieszałe prowadzenie sprawy, gdyż:
- od momentu złożenia wniosku [...]r. do [...]r. ([...]r. przedłużono termin a w uzasadnieniu podano, że oczekuje się na wydanie orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki, pismo do tej jednostki skierowano dopiero [...]r.);
- postanowieniem z [...] r. przedłużono termin rozpatrzenia sprawy do dnia [...]r., mimo iż brak było uzasadnienia przedłużenia terminu aż o 6 miesięcy,
- postanowieniem z [...]r. przedłużono termin o kolejne 6 miesięcy,
- od dnia zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do dnia wydania decyzji przez organ pierwsoinstancyjny upłynęło 16 miesięcy, przyczynił się do tego sam organ prowadząc źle i nieudolnie sprawę;
5) naruszenie art. 12 § 2 K.p.a., poprzez nieuzasadnione zwrócenie się do skarżącego o przesłanie dokumentu potwierdzającego wizytę u lekarza [...]r., przesłanie tego dokumentu do Poradni Chorób Zawodowych, w sytuacji, gdy ten dokument był już w posiadaniu tej jednostki;
6) naruszenie art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji na podstawie nieprawdziwych informacji zawartych w karcie narażenia zawodowego, mimo że skarżący wskazywał na konieczność sporządzenia nowej karty narażenia zawodowego;
7) naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek dowodu, który mógłby podważyć, że przyczyną choroby zawodowej była praca spawacza wykonywana przez okres 29 lat w narażeniu na czynniki tj. pyły, gazy spawalnicze, dymy spawalnicze.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że:
1) Zarówno w orzeczeniu lekarskim z [...]r. jak i skierowaniu na badania z [...]r., podano błędnie jako czynniki narażenia zawodowego "czynniki alergizujące", natomiast strona podała "pyły, gazy spawalnicze, dymy spawalnicze.
2) Wystąpił błąd w ustaleniach faktycznych - orzeczenie lekarskie nr [...], pod pozycją "Okres narażenia zawodowego" wskazuje lata "[...]", podczas gdy w skierowaniu na badania z [...]r., jak i w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej strona wskazywała, że była narażona na czynniki szkodliwe "29 lat", od [...] roku. Oznacza to, że wbrew zapisom § 6 ust. 1 rozp. w sprawie chorób zawodowych, orzeczenia nie oparto na dokumentacji przebiegu zatrudnienia.
3) Błąd w ustaleniach faktycznych, bowiem skarżący [...]r., zgłosił się do lekarza, jednak lekarz nie wypisał mu skierowania do szpitala tylko dlatego, że takie skierowanie już miał z adnotacją "pilne"(dowód: karta lekarska z [...]r.). Oznacza to, że wymagał hospitalizacji, co jednak błędnie zmieniono w treści orzeczenia.
4) W opisie hospitalizacji w [...]r. w Oddziale Otolaryngologicznym nie wskazano, że usunięcie migdałka podniebiennego prawego było wynikiem guza, który powstał w związku z pracą w narażeniu na pyły, gazy spawalnicze i dymy spawalnicze.
5) Stwierdzenie, że "w wykonanym aktualnie badaniu rtg płuc nie stwierdza się zmian", jest sprzeczne ze zgromadzoną dokumentacją medyczną i rzeczywistym stanem faktycznym, bowiem zapis taki oznacza, że płuca są zdrowe, bez zmian, gdy tymczasem dokumentacja medyczna pokazuje, że zmiany w płucach są , co oznacza, że wbrew zapisom § 6 ust. 1 rozp., orzeczenie pomija fakty z dokumentacji medycznej.
6) Zapisy uzasadnienia dotyczące patologii w zakresie błon śluzowych górnych dróg oddechowych dotyczą w rzeczywistości choroby zawodowej określonej pod poz. 12 i poz. 13, natomiast nie choroby zawodowej z pozycji nr 8 (ostre uogólnione reakcje alergiczne), której dotyczyło zgłoszenie, badanie i rozpoznanie.
7) W posiadaniu Poradni Chorób Zawodowych jest dokumentacja medyczna z badania laryngologicznego, w której lekarz wpisał w pozycji: zgłaszane dolegliwości - aktualnie nie zgłasza dolegliwości ze strony narządów ORL, taki stan potwierdza również zaświadczenie lekarskie znajdujące się w dokumentacji medycznej (dowód: dokumentacja medyczna z badania laryngologicznego w Poradni Chorób Zawodowych z [...]rok, zaświadczenie lekarskie z [...]r.). Stwierdzenie w uzasadnieniu "Bóle i pieczenie gardła utrzymują się mimo zaprzestania pracy zawodowej", jest nieprawdziwe.
8) Stwierdzenie na końcu uzasadnienia orzeczenia, o braku bezpośredniego kontaktu z farbą alkaliczną, nie może decydować o rozpoznaniu bądź nie rozpoznaniu choroby zawodowej w postaci "ostrej uogólnionej reakcji alergicznej" zwłaszcza, że jako główne czynniki narażenia i wywołujące chorobę skarżący wskazywał "pyły, gazy spawalnicze i dymy spawalnicze".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działania organów administracji, przy czym po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 139 ze zm., dalej jako: P.p.s.a), sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi może nastąpić jedynie w okolicznościach, o których mowa w art. 145 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym kontrolowany akt podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego polega na błędnym zastosowaniu prawa albo jego błędnej interpretacji.
Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy pierwszej i drugiej instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Bezspornie istotne dla stwierdzenia choroby zawodowej jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika lub byłego pracownika schorzenie, występujące jednocześnie w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" (art. 235¹ K.p.).
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 4 Kp., Rada Ministrów została zobowiązana do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zawodowych, okresu czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a także sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, dlatego wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869, zwane dalej, tak jak dotychczas: "rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych").
Procedura związana z przeprowadzeniem postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie tej niezbędnej dla stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki, nazwana w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych "oceną narażenia zawodowego", wyznaczona została w sposób ścisły. Po myśli § 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 K.p. przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ K.p., tj. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. nr 62, poz. 286 ze zm.) oraz na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Przeprowadza ją: w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w uprawnionej jednostce orzeczniczej; w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:
1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;
2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;
3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika.
Niezmiernie ważne jest, że ustawodawca w art. 235² K.p. określił, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Sam § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.
Dla choroby zawodowej – ostre uogólnione reakcje alergiczne - wymienionej w poz. 8 wykazu chorób zawodowych, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie tychże objawów upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 dzień.
Należy zauważyć, że skarżący sam podał, iż w dniu [...]r. podczas pracy wystąpiło pieczenie gardła, z uczuciem osłabienia i potami. Zgłosił się do lekarza.
Słusznie zatem organ pierwszoinstancyjny uznał, że ewentualne rozpoznanie przez lekarza pierwszego kontaktu schorzenia, które spowodowało powyższe zdarzenie jest istotne w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, w świetle wskazanego wyżej rozp. gdyż dla zgłoszonej przez skarżącego jednostki chorobowej okres wystąpienia udokumentowanych objawów wynosi 1 dzień.
Lekarze orzecznicy Poradni Chorób Zawodowych wyrazili jednoznaczną opinię, że przedstawiona dokumentacja medyczna z [...] r. była dostępna i uwzględniona przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego. Dane w niej zawarte nie potwierdzają wystąpienia u skarżącego w tym dniu objawów ostrej uogólnionej reakcji alergicznej. Nie widzą zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Nie ulega wątpliwości, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn, zaś o stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.).
Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym podporządkowały się orzekające w niej organy. Jak jednoznacznie wynika z orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych z [...] r. – brak jest podstaw diagnostyczno-orzeczniczych do rozpoznania u strony uogólnionej reakcji alergicznej wymienionej w poz. 8 rozp. w sprawie chorób zawodowych.
Zaznaczyć też przyjdzie, że sam skarżący, mimo iż wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania do jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., to mimo wyznaczonych dwóch terminów badań nie stawił się w jednostce i poinformował, iż nie podda się obserwacji klinicznej. Swą odmowę argumentował tym, że poddanie się badaniom w warunkach szpitalnych może wpłynąć na pogorszenie jego stanu zdrowia. W związku z czym lekarze orzecznicy odesłali do PPIS w C. akta sprawy z adnotacją, iż nie jest możliwe wydanie orzeczenia lekarskiego jedynie w oparciu o dokumentację papierową. Zatem skoro sam skarżący odmówił poddania się badaniom, niezależnie od przyczyn jakie nim kierowały, słusznie wnioski orzeczenia lekarskiego z [...] r. organy przyjęły jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski przytoczonego orzeczenia były bowiem jednoznaczne, a ponadto wzajemnie spójne i zgodne ze sobą.
Nadto podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (m.in. uchwała składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2002 r., sygn. akt OPS 3/02, ONSA 2003/1/4) w pełni aktualny na gruncie obowiązującej materii normatywnej.
W tym miejscu wskazać także należy, że sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy bądź, gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa. Przypadek skarżącego był rozpatrywany przez jedną jednostkę orzeczniczą, uprawnioną, zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 rozp. w sprawie chorób zawodowych, do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Jednostka ta wydała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej określonej w poz. 8 rozp.: ostre uogólnione reakcje alergiczne. Lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu czynników chemicznych na organizm ludzki. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Skarżący sam na własne życzenie pozbawił się możliwości ponownego zbadania i wydania kolejnego orzeczenia lekarskiego przez IMPiZŚ. Natomiast organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa wnikać w sposób i tryb badań orzeczniczych, przeprowadzanych przez uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. Organy te mają natomiast obowiązek kontrolować, czy wydana przez jednostkę służby zdrowia opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonywująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, co ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji.
Ponownie podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi, nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania, a procedura przeprowadzonych badań nie nasuwała żadnych wątpliwości co do ich rzetelności (tak m.in. WSA w wyroku z 30 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 184/05, Lex 192632).
W konsekwencji prawidłowo również organy uznały, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o braku stwierdzenia choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wynikom oceny narażenia zawodowego i wnioskom zawartym w orzeczeniu lekarskim, które potwierdziło brak rozpoznania u strony choroby zawodowej.
Ponadto podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania. W związku z tym, zakresem tych ustaleń objęte jest stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek: pierwszej – rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz drugiej – stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
Reasumując, prawidłowo orzekające w sprawie organy uznały, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności braku rozpoznania u strony choroby zawodowej.
Nie mogły też odnieść pożądanych skutków prawnych zarzuty strony skarżącej o nieprawidłowym sporządzeniu kart oceny narażenia zawodowego.
Nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie okresu pracy skarżącego. Nie ma też potrzeby sporządzania kolejnych kart narażenia zawodowego. Przeprowadzone przez organ pierwszoinstancyjny postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący pracował w okresie od [...] r. do [...]r. na stanowisku spawacz w A w P., w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz w B Sp. z o. o. w P., w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz- ślusarz oraz od [...]r. do [...]r. na stanowisku spawacz w C w C., oraz od [...] r. do [...]r. na stanowisku spawacz w narażeniu na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę oraz dymy i gazy spawalnicze. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej, skarżący jako czynnik narażenia zawodowego, wpisał: "pyły, gazy spawalnicze, dymy spawalnicze". Ocena narażenia zawodowego sporządzona przez organ pierwszoinstancyjny potwierdziła, iż skarżący miał kontakt z powyższym czynnikiem. Stąd też zarzut skarżącego celowego działania na jego szkodę podczas sporządzania karty oceny narażenia zawodowego jest chybiony.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że słuszny jest zarzut skarżącego, że doszło do naruszenia przepisów postepowania poprzez uniemożliwienie mu odniesienia się do pisma Poradni Chorób Zawodowych z [...]r. Jednakże zgodzić przyjdzie się z organem odwoławczym, że mimo iż organ pierwszoinstancyjny wysłał do stron pismo w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed uzyskaniem w/w pisma lekarzy orzeczników, to pismo z [...] r. nie miało istotnego wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. Została w nim zawarta jedynie treść o podtrzymaniu swojego dotychczasowego stanowiska, wyrażonego wcześniej w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. nr [...]. Strona mogła się do tej kwestii ustosunkować w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Zasadnie zatem organ odwoławczy odwołał się do brzmienia art. 138 § 2 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd również uznał, że działanie takie stanowi inne naruszenie przepisów postępowania, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Nie znajduje więc tutaj zastosowania art. 145 § P.p.s.a.
Nie mają również wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zarzuty dotyczące opieszałości organu pierwszej instancji. W tym zakresie skarżący mógł wszcząć odrębne postępowania np. w formie wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Jak wynika z informacji organu odwoławczego takie postępowanie przed organem II instancji nie było prowadzone. Natomiast w dniu [...]r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K. wpłynęło ponaglenie skierowane do Głównego Inspektora Sanitarnego wniesione przez skarżącego. Postanowieniem z [...] r. GIS uznał ponaglenie skarżącego za bezzasadne.
Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy art. 8 K.p.a., gdyż postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób nie naruszający zaufania obywateli do organu.
Reasumując, w wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną – stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło