II OSK 319/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-08

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Paweł Miładowski, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy ogrodzenia, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków zgłoszenia zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w trybie zastępczym, a następnie termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczął bieg od nowa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ administracji prawidłowo wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy ogrodzenia. Sąd stwierdził, że wezwanie do uzupełnienia braków zgłoszenia, doręczone pełnomocnikowi inwestora w trybie zastępczym, skutecznie przerwało bieg 21-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu. Nawet jeśli niektóre z wezwanych braków były częściowo wadliwe, nie miało to wpływu na ważność rozstrzygnięcia, ponieważ inwestor nie wywiązał się z obowiązku uzupełnienia zgłoszenia w pozostałym zakresie, a organ wniósł sprzeciw w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy ogrodzenia o wysokości 3,20 m. Organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, a po bezskutecznym upływie terminu wniósł sprzeciw. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że doręczenie wezwania pełnomocnikowi w trybie zastępczym było skuteczne i przerwało bieg terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora, zarzucającą naruszenie przepisów dotyczących obszaru kolejowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 687/20 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 687/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony ul. [...]. Pismem z 22 lipca 2019 r. skarżący zgłosił zamiar wykonania ww. ogrodzenia o wysokości 3,20 m na słupkach stalowych zabetonowanych w gruncie. Organ I instancji postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), nałożył na zgłaszającego roboty budowlane obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w zakresie określonym w art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego 21-dniowego terminu organ I instancji ww. decyzją, na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, wniósł sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia. Odwołanie od ww. decyzji wniósł skarżący. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowa inwestycja wymagała dokonania zgłoszenia i nie zakwestionował konieczności uzupełnienia braków zgłoszenia (celem ustalenia odległości ogrodzenia od pasa drogowego drogi publicznej, jak i od terenu kolejowego) z tego względu, że w zgłoszeniu nie doprecyzowano w sposób wyraźny zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych, stosownie do treści art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W tych okolicznościach organ II instancji ocenił, że 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczął bieg 23 lipca 2019 r. Jednak postanowienie wydane na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego i wysłane w trakcie biegu ww. terminu, przerywa jego bieg. Ponadto organ wskazał, że ww. postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 K.p.a. ze skutkiem doręczenia 19 sierpnia 2019 r. Powyższe oznacza, że 21-dniowy termin na uzupełnienie zgłoszenia wskazany w ww. postanowieniu upłynął 9 września 2019 r. Organ odwoławczy dodał, że nie podziela stanowiska odwołującego, iż korespondencja została skierowana na nieprawidłowy adres, inny niż wskazany w zgłoszeniu. W zgłoszeniu został podany jedynie adres inwestora, natomiast na dołączonym do zgłoszenia dokumencie pełnomocnictwa figurował adres pełnomocnika, na który organ I instancji prawidłowo skierował ww. postanowienie. Początkowym dniem biegu terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, był w sprawie dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, tj. 10 września 2019 r., kończył się on natomiast z dniem 1 października 2019 r. W tych okolicznościach organ I instancji wniósł sprzeciw do zgłoszenia, która to decyzja, jak ustalił organ odwoławczy, została nadana w urzędzie pocztowym 19 września 2019 r., a zatem wniesienie sprzeciwu nastąpiło z zachowaniem 21-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w dniu 26 sierpnia 2019 r. nastąpiło przesłanie mailem skanu ww. postanowienia pełnomocnikowi inwestora, który potwierdził odbiór skanu. Niemniej w ocenie Wojewody przesłanie skanu nie można uznać za skuteczne doręczenie w rozumieniu art. 39 K.p.a., który nie miał w sprawie zastosowania. Ta wadliwość nie mogła mieć jednakże wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem nie wpłynęła na zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 K.p.a., art. 39 K.p.a. i art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zamieszczone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 687/20, oddalając skargę, wskazał, że w sprawie zasadnie organy uznały, że zgłoszenie zawierało braki, które podlegały uzupełnieniu na wezwanie organu. Sprecyzowania wymagał rzeczywisty zakres i sposób robót budowlanych ze wskazaniem przebiegu planowanego ogrodzenia. Ponadto część projektowanego ogrodzenia miałaby zostać umieszczona przy drodze publicznej, co wymagało sprawdzenia zgodności robót z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Powyższe należało też odnieść do oceny niesprzeczności budowy ogrodzenia z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1227), wobec tego, że roboty zaplanowane zostały na terenie graniczącym z działką nr ew. [...] stanowiącą teren kolejowy. Z faktu, że określony teren jest przemysłowym obszarem bocznicy kolejowej – jak określa go skarżący, co ma związek z tym, że znajdują się na nim dwa tory kolejowe (nr 101 i 102) o długości 1200 m wraz z bocznicą – nie można wywodzić, że jest on jednocześnie "obszarem kolejowym" w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. Zasadniczo bowiem bocznicy kolejowej nie zalicza się do infrastruktury kolejowej, co wynika z treści art. 4 pkt 2, 8 i 10 ustawy o transporcie kolejowym (por. postanowienie NSA z 8 września 2011 r., II OW 68/11; wyrok SN z 23 października 2018 r., V CSK 121/08). Jakkolwiek bocznicę kolejową i linię kolejową łączy to, że jej elementem koniecznym jest droga kolejowa, to bocznica wyłącznie łączy się z linią kolejową, nie pozostając jednakże jej częścią (por. wyrok NSA z 19 lutego 2014 r., II OSK 2309/12). Leży zatem poza obrębem linii kolejowej i nie pełniąc względem niej funkcji przewidzianych w art. 4 pkt 8, nie znajduje się w obszarze kolejowym, przez co mylne pozostaje uznawanie przez skarżącego, że przemysłowy obszar bocznicy kolejowej wyłącznie z uwagi na zlokalizowanie na nim, jak podaje skarżący, torów kolejowych, posiada wskazany szczególny status prawny. A zatem zachodziła w niniejszej sprawie faktyczna podstawa do wydania przez organ I instancji ww. postanowienia i nawet, jeżeli – tak jak przyjął Wojewoda – nie wszystkie braki wskazane w tym postanowieniu stanowiły uchybienia wymagające uzupełnienia przez skarżącego, to ewentualna częściowa wadliwość, jaką można przypisać z tego powodu organowi I instancji, nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem zagadnieniem przesądzającym o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia było przerwanie z mocy prawa biegu 21-dniowego terminu, które korespondowało, co kluczowe, z odstąpieniem przez inwestora od zastosowania się do wezwania zamieszczonego w ww. postanowieniu, motywowanym uznawaniem tego postanowienia za wydany po terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Odnośnie kwestii wadliwości doręczenia ww. postanowienia na niewłaściwy adres, Sąd stwierdził, że zarzut skarżącego jest nieuzasadniony. Jeżeli w sprawie został ustanowiony pełnomocnik, to od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu i jego pominięcie przy doręczaniu pism stronie stanowiłoby oczywiste naruszenie dyspozycji art. 40 § 2 K.p.a. W tej sprawie organ właśnie uwzględnił okoliczność ustanowienia w sprawie pełnomocnika, któremu doręczono na jego adres ww. postanowienie, w sytuacji gdy nie wskazano w sposób wyraźny innego adresu do doręczeń. Sąd wyjaśnił, że niewątpliwie działanie profesjonalnego pełnomocnika nakłada na niego obowiązek zachowania wysokiego standardu postępowania. Nieodebranie skierowanej do inwestora korespondencji pod adresem wynikającym ze złożonego dokumentu pełnomocnictwa musiało prowadzić do zastosowania w sprawie tzw. doręczenia zastępczego. Opiera się ono na zapoznaniu się inwestora z ww. postanowieniem na zasadzie fikcji doręczenia (art. 44 § 4 K.p.a.), przy jednoczesnym uznawaniu, że inicjująca to doręczenie czynność nadania postanowienia w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 30 ust. 6a Prawa budowlanego była w pełni skuteczna. Ponadto posłużenie się pocztą elektroniczną nie stanowiło i tak czynności skutecznej, ponieważ tego rodzaju doręczenie nie czyniło zadość adresowi wskazanemu w pełnomocnictwie, na który to adres została nadana przesyłka u operatora pocztowego. Z uwagi na to, że doręczenie to nastąpiło, jak prawidłowo przyjął organ odwoławczy, 19 sierpnia 2019 r., nie mogło być wątpliwości, że to ta data, a nie dzień 26 sierpnia 2019 r. (przesłania mailem skanu postanowienia), musiała być w sprawie brana pod uwagę pod kątem zachowania przez organ I instancji warunku wydania decyzji wnoszącej sprzeciw przed zakończeniem biegu 21-dniowego terminu wyznaczonego dniem upływu terminu na usunięcie braków zgłoszenia. W ocenie Sądu, Wojewoda trafnie przyjął, że termin na wniesienie sprzeciwu należy liczyć od dnia nałożenia obowiązku, skoro nałożenie obowiązku przerywa bieg terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Termin ten ponownie biegnie zaś od daty uzupełnienia zgłoszenia lub od dnia upływu terminu do uzupełnienia braków zgłoszenia. Początkowym dniem biegu terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, był w sprawie dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w ww. postanowieniu, tj. 10 września 2019 r. Uwzględniając, że kończył się on w dniu 1 października 2019 r., organ I instancji decyzją z 18 września 2019 r. wniósł sprzeciw w przewidzianym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego terminie, skoro jej nadanie w sposób określony w przywołanym wcześniej art. 30 ust. 6a tej ustawy, nastąpiło, jak wynika z akt sprawy, 19 września 2019 r. Ponadto Sąd wskazał, że wydaniu zapadłego rozstrzygnięcia towarzyszyła analiza wszystkich podniesionych przez odwołującego w toku postępowania argumentów. Nie pozwala to stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji niewyjaśnienia stronie postępowania zasadności przesłanek, którymi organ postanowił się kierować. Sąd nie dostrzegł nielogiczności argumentacyjnej w stanowisku zajętym w sprawie przez organ odwoławczy. Przypisany Wojewodzie pogląd, że przepisy nie wymagają wskazania w treści pełnomocnictwa adresu do korespondencji, miał na celu ustalenie, że złożony wraz ze zgłoszeniem dokument pełnomocnictwa nie posiadał braku formalnego z uwagi na konieczność postrzegania go jako dokumentu niesformalizowanego, dla skuteczności którego wystarczająca jest treść pozwalająca na zidentyfikowanie osoby pełnomocnika. Posłużenie się przez organ w tych warunkach adresem pełnomocnika znajdującym się w nagłówku dokumentu sporządzonym w szczególnej formie graficznej nie pozostawało w sprzeczności ze wskazanym wnioskiem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy w zaskarżonym zakresie w trybie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie – uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w trybie art. 185 p.p.s.a.; a także zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym przez jego błędną wykładnię, co ma istotny wpływ na wynik postępowania. Argumentację skargi kasacyjnej oparto na poglądach orzeczniczych wyrażonych w wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2018 r., III Ca 572/18 (publ. LEX nr 2606475) oraz wyroku WSA w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., VII SA/Wa 1712/18). Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. W skardze kasacyjnej nie podważono zasadniczo za pomocą zarzutu naruszenia art. 4 pkt 8 ww. ustawy oceny Sądu I instancji, który zaaprobował stanowisko organu odwoławczego co do konieczności uzupełnienia braków zgłoszenia, wobec wymogu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, chociażby z tego względu, że w zgłoszeniu nie doprecyzowano w sposób wyraźny zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych. Jak trafnie oceniono, w zgłoszeniu należy określić w sposób precyzyjny rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych, a składane przez inwestora dokumenty powinny zawierać konkretne dane o planowanej inwestycji w zakresie umożliwiającym ich skonfrontowanie z przepisami technicznymi i dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z prawem. Organ słusznie wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia poprzez uzupełnienie danych na urzędowym formularzu zgłoszenia, stosownie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1493), w którym określono m.in. wzory zgłoszenia i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zawierające dane niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia. Braki wymaganych danych na formularzu uzasadniały wezwanie skarżącego do uzupełnienia. Taka zaś ocena Sądu I instancji posłużyła do wyrażenia kluczowego w tej sprawie poglądu, który miał wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nawet jeżeli nie wszystkie wezwania do uzupełnienia zgłoszenia były zasadne – tak jak przyjął Wojewoda – to ewentualna częściowa wadliwość, jaką można przypisać z tego powodu organowi I instancji, nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem zagadnieniem przesądzającym o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia było przerwanie z mocy prawa biegu 21-dniowego terminu, które korespondowało, co kluczowe, z odstąpieniem przez inwestora od zastosowania się do wezwania zamieszczonego w ww. postanowieniu, motywowanym uznawaniem tego postanowienia za wydany po terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W sprawie skarżący nie zakwestionował bowiem w całości wszystkich braków, do których został wezwany ww. postanowieniem. Należy przypomnieć, że skarżący został wezwany przez organ I instancji do uzupełnienia szeregu braków zgłoszenia, tj. 1. uzupełnienie punktu 2 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – należy wpisać dane pełnomocnika; 2. dostarczenie opisu sposobu wykonania robót budowlanych, zawierającego rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe – ze szczególnym uwzględnieniem sposobu związania/połączenia obiektu z gruntem; 3. dostarczenie rysunków/szkiców ogrodzenia z określeniem podstawowych wymiarów (w tym ew. bram, furtek...); 4. uzupełnienie załącznika mapowego z zaznaczonym planowanym ogrodzeniem o: a. wskazanie długości ogrodzenia od strony północnej, południowej i wschodniej, b. w przypadku projektowanych bram - wskazanie charakterystyczne odległości, umożliwiających określenie ich usytuowania, c. zaznaczenie granic pasa drogowego ul. [...] – w celu ustalenia, czy planowane ogrodzenie nie przekroczy jego granic, 5. dostarczenie zgody na odstępstwo od warunków wykonywania robót ziemnych, określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1227) – zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.); 6. dostarczenie decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśnie - zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161). Dlatego kwestionowanie w niniejszej sprawie, w wyniku sformułowania zarzutu naruszenia art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, tylko potrzeby dostarczenia ww. zgody na odstępstwo od warunków wykonywania robót ziemnych, jako realizowanych w sąsiedztwie linii kolejowej, nie mogło odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku podważenia skuteczności wydania i wysłania ww. postanowienia organu I instancji. Nie podważono bowiem w skardze kasacyjnej oceny, że częściowa wadliwość wezwania nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia skutku prawnego jakie wywołało wezwanie organu I instancji z uwagi na istniejące uzasadnione podstawy do uzupełnienia zgłoszenia w pozostałym zakresie. Ocena taka zawiera usprawiedliwione podstawy, ponieważ przepisy Prawa budowanego, jeśli chodzi o możliwość dokonania zgłoszenia, nakładają na inwestora stosowne obowiązki, z których skarżący się nie wywiązał, a tylko możliwość dokonania przez organ, w oparciu o zgłoszenie, dokładnego wyjaśnienia sprawy, pozwala przyjąć zgłoszenie jako prawidłowo wniesione. Nie wystarczy zatem w skardze kasacyjnej argumentować gołosłownie, że zasadność wezwania w pozostałym zakresie, tj. sposób posadowienia konstrukcji, rodzaj materiałów użytych do budowy ogrodzenia, czy wskazanie ogrodzenia na załączonej mapie, także w ocenie skarżącego jest bezpodstawna, ponieważ wskazane przez organ braki formalne, stanowiły dane zawarte de facto już w treści samego zgłoszenia. W tym zakresie skarżący nie wskazał konkretnie jakie dane konkretnie zawierało zgłoszenie tak aby można było dokonać instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku, w którym potwierdzono istnienie braków zgłoszenia. Stosowną argumentację skarżący powinien przedstawić najpóźniej w skardze kasacyjnej, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Z tych względów zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do podważenia legalności zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organów administracyjnych w zakresie istnienia prawnych podstaw do wniesienia sprzeciwu. Niemniej przedstawiona powyżej ocena nie zwalnia Naczelnego Sądu Administracyjnego od dokonania merytorycznej oceny argumentacja jaka legła u podstaw sformułowania przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. W tym zakresie stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej opiera się na poglądzie, zgodnie z którym "Nie oznacza ona jednak, że w świetle treści art. 4 pkt 1 i 10 ustawy nie jest możliwe, by istniała bocznica kolejowa będąca fragmentem infrastruktury kolejowej. Zasadnie w tym zakresie sąd rejonowy zwrócił uwagę na to, że najistotniejsze z tego punktu widzenia jest to, kto włada takim urządzeniem. Skoro ustawodawca nie wskazał negatywnie, że bocznica kolejowa nie może być częścią infrastruktury kolejowej, należy wnioskować, że taka sytuacja nie jest niemożliwa" (por. ww. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach o sygn. akt III Ca 572/18). Jednak ten pogląd nie wyklucza, tak jak przyjęto w niniejszej sprawie, że bocznica kolejowa znajduje się na działce stanowiącej teren kolejowy. Skarga kasacyjna nie zawiera żadnego wywodu prawnego, który pozwalałby na przyjęcie, że do wskazywanej przez skarżącego na jego potrzeby "przemysłowej bocznicy kolejowej" nie ma zastosowania art. 53 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, który wprost stanowi m.in., że usytuowanie budowli, (...) oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie (...), bocznic kolejowych (...) może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. A zatem argumentacja skargi kasacyjnej w omawianym zakresie dotycząca kwestii odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, oparta na poglądzie orzeczniczym zawartym w ww. wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 1712/18 (dotyczący ale stropu tunelu kolejowego, a nie bocznicy kolejowej), pozbawiona jest skuteczności, skoro zasadniczo nie wykazano aby istniały podstawy do przyjęcia, że wskazywana bocznica kolejowa nie podlega regulacji wynikającej z art. 53 ust. 1 ww. ustawy; zaś kwestia zastosowania ewentualnych odstępstw i tak jest uzależniona od ustalenia granicy obszaru kolejowego, którego przebiegu nie wykazano w skardze kasacyjnej na potrzeby wykazania wadliwości wezwania organu w omawianym zakresie. Wobec braku podważenia skuteczności wniesionego w niniejszej sprawie sprzeciwu, jak i doręczenia ww. postanowienia, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw argumentacja skargi kasacyjnej wskazująca, że w sytuacji gdy organ chciał nałożyć na skarżącego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, powinien to uczynić w takim terminie, zanim skarżący z mocy prawa mógł rozpocząć budowę ogrodzenia. Wynika to z tego, że wobec braku podważenia skuteczności prawnej dokonanych przez organ I instancji czynności procesowych, skarżący nie może zasłaniać się niewiedzą. Wobec prawnego skutku doręczenia z art. 44 K.p.a. "niewiedza" skarżącego w tej sprawie to okoliczność faktyczna, która nie ma wpływu na prawnoprocesowe aspekty związane ze skutecznością dokonania doręczenia ww. postanowienia i zaistnieniem w związku z tym szeregu skutków prawnych, przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego, regulujących procedurę zgłoszeniową i wniesienie sprzeciwu (art. 30 ust. 1-7 Prawa budowlanego). Poza tym od 26 sierpnia 2019 r. skarżący faktycznie posiadał stosowną wiedzę, która umożliwiała mu wywiedzenie się jakie i kiedy zaistniały określone skutki procesowe, tak aby wykonać wezwanie organu w terminie, który przysługiwał do dnia 10 września 2019 r. Jednak żadnych działań w tym zakresie skarżący nie podjął, co spotkało się z reakcją organu I instancji, który w stosownym terminie wniósł sprzeciw od zgłoszenia. Ponadto za pomocą argumentacji skargi kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny dotyczącej zastosowania przez organ I instancji art. 40 § 2 K.p.a. i doręczenia ww. postanowienia pełnomocnikowi na jego adres. Jak trafnie ocenił Sąd I instancji, okoliczność późniejszego przesłania skanu ww. postanowienia mailem nie pozwala na przyjęcie, że doręczenie na adres pełnomocnika nie było skuteczne. Określony sposób procedowania przez organ administracyjny w tym zakresie wynika wprost z art. 40 § 2 K.p.a. Działania organu nie mogą być zatem dowolne. Wskazanie zaś w nagłówku zgłoszenia adresu skarżącego nie zwalnia organu z tego obowiązku. Niezależnie bowiem od możliwości ustanowienia w sprawie pełnomocnika, wskazanie przez stronę postępowania administracyjnego swojego adresu zamieszkania, nie niweczy skutku procesowego ustanowienia pełnomocnika, chyba że w sprawie wyraźnie wskazano inny adres do doręczeń – co jak trafnie w tej sprawie oceniono, nie miało miejsca. Takie też stanowisko wynika z treść art. 41 § 1 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. A zatem niezależnie od ustanowienia w sprawie pełnomocnika i tak istnieje obowiązek strony postępowania wskazania swojego adresu, co też w niniejszej sprawie miało miejsce przez zamieszczenie stosownych informacji w nagłówku zgłoszenia. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło