II SA/Gl 731/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta R. cofnął J. K. (także strona skarżąca) uprawnienia do kierowania pojazdami potwierdzone prawem jazdy kat. AM/A1/A2/A/B1/B/BE/T nr [...] wydanym w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta R. na druku seria i nr [...] w zakresie kat. AM/A1/A/ B1/B/BE/T/C 1/C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...] J. K. został skierowany na kontrolne badanie lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu [...] r. do Wydziału Komunikacji w R. wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu [...] r. przez Instytut Medycyny Pracy w L., którym stwierdzono u kierowcy istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM/A1/A/ B1/B/ BE/T/C1/C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE. W dniu [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji uznał, że w sprawie ziściła się przesłanka cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami określona w art. 103 ust 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 341 – dalej "u.k.p."), co legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona skarżąca wniosła o jej zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu nie zgodziła się z rozstrzygnięciem uznając je za bardzo krzywdzące. Wyjaśniła, że wyrokiem Sądu Rejonowego w W. warunkowo umarzającym postepowanie karne orzeczono wobec strony skarżącej zakaz prowadzenia pojazdów na okres jednego roku. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] r. cofnął stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM/A1/A2/A/B1/B/BE/T/C1 /C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE w okresie od [...] 2018 r. do [...] 2019 r. Dalej strona skarżąca została skierowana na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Badanie odbyło się w WOMP w S., a strona skarżąca otrzymała dwa orzeczenia lekarskie. Orzeczeniem lekarskim nr [...] stwierdzono okresowy brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. AM/A1/A2/A/B1/B/BE/T i na jego podstawie wydano jej prawo jazdy. Orzeczeniem lekarskim nr [...] stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. C1 /C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE, od którego strona skarżąca się odwołała do L. Wyjaśniła dalej, że w wyniku przeprowadzenia ponownego badania zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające przeciwwskazania do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi. Wskazane orzeczenie nie zostało doręczone stronie skarżącej, a w konsekwencji nie miała wiedzy o jego istnieniu, ani też o przyczynach stwierdzenia przeciwwskazań do kierowania pojazdami zarówno osobowymi, jak i ciężarowymi. Do Instytutu Medycyny Pracy w L. zwróciła się ona dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu przez organ I instancji postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W opinii strony skarżącej postępowanie w sprawie jest niezrozumiałe albowiem odwołanie dotyczyło tylko istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. C1 /C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE. Przyczyny wydania negatywnego rozstrzygnięcia nie są stronie skarżącej znane. Dalej zaakcentowała, że jako zawodowy kierowca przechodził regularnie testy psychologiczne z pozytywnym rezultatem. Ostatni test, z [...] r. był podstawą do wydania orzeczenia psychologicznego nr [...]. Uzyskanie opinii psychologicznej jest poprzedzone kilkugodzinnym badaniem. Zdaniem strony skarżącej kilkuminutowe badanie, jakie przeprowadzono w L. było nierzetelne. W rezultacie orzeczenie lekarskie nr [...] jest nieprawidłowe ponieważ nie spełnia wymagań formalnych i nie może stanowić podstawy do cofnięcia bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami. Ponadto nie zawiera wytycznych umożliwiających zmianę orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w sprawie na skutek wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego [...] z dnia [...] r. zaszła określona w art. 103 ust 1 pkt. 1 lit. a u.k.p. przesłanka cofnięcia stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Ponadto Kolegium wyjaśniło, iż w sprawie cofnięcia uprawnienia na podstawie ww. przesłanki organy administracji publicznej nie dokonują samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tą okoliczność, w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich dołączonych do odwołania oraz nie zlecają sporządzenia opinii przez biegłych lecz opierają swoje decyzje na ostatecznych orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione podmioty. Podkreśliło, iż organy administracji publicznej są związane treścią ostatecznych orzeczeń lekarskich. W sytuacji stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego istnienia u kierowcy przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów określonych kategorii organ ma bezwzględny obowiązek wydać decyzję o istnieniu tychże uprawnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium strona skarżąca zarzuciła: naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256- dalej "K.p.a.") skutkującego utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo, iż została ona wydana na podstawie wadliwego orzeczenia lekarskiego niezawierającego uzasadnienia oraz przyczyn stwierdzenia przeciwskazań, a także pomimo niewyjaśnienia dokładnie okoliczności faktycznych sprawy i nieuwzględnienia słusznego interesu strony, co przede wszystkim wyraziło się w pominięciu w toku postępowania orzeczenia psychologicznego nr [...] z [...] r. wydanego przez specjalistę w dziedzinie psychologii transportu J. L.; naruszenie prawa materialnego, a to art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b u.k.p. w związku z art. 138 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji , gdy nie zostały spełnione przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko prezentowane w odwołaniu dodatkowo dodając, że opinii specjalistów psychologów lekarz kliniczny nie jest lekarzem uprawnionym do badania kierowców. Nadto nie jest możliwe stwierdzenie uszkodzenia ogólnego układu nerwowego bez przeprowadzenia badania w postaci rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Zdaniem strony skarżącej organ administracji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes społeczny oraz słuszny interes obywatela, a pomijając w sposób wybiórczy dowody przedstawione przez stroną skarżącą ocenił w sposób wybiórczy dana okoliczność. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Katowicach utrzymująca w mocy rozstrzygniecie organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. AM/A1/A/ B1/B/BE/T/C1/C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 103 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 – dalej "u.k.p."), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W rozpoznawanej sprawie skarżący został skierowany na badanie lekarskie decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...], w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu [...] r. organ I instancji otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu [...] roku przez Instytut Medycyny Pracy w L., w którym stwierdzono u strony skarżącej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM/AI1A/ B1/B/BE/T/C 1/C1E/C/CE/D1/D1E/D/DE. Wobec wydania ww. orzeczenia bezspornym jest, że na gruncie rozpatrywanej sprawy w stosunku do strony skarżącej zaistniała stypizowana przepisem z art. 103 ust 1 pkt 1 lit. a u.k.p. przesłanka cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wszystkich kategorii. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna,tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych czy psychologicznych do kierowania pojazdami stosownym orzeczeniem. Sąd wskazuje, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Orzeczenie to nie podlega ocenie organu administracji, co do zasadności wydania go o danej treści. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Starosta dysponując orzeczeniem o istnieniu u danej osoby przeciwwskazań zdrowotnych czy psychologicznych do kierowania pojazdem, nie ma żadnego luzu decyzyjnego, gdyż wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu jego uznaniu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. Nie jest kwestionowane przez Kolegium, że strona skarżąca dysponuje orzeczeniem psychologicznym nr [...] z [...] r. wydanym przez specjalistę w dziedzinie psychologii transportu J. L., jednakże nie ma to znaczenie w rozpatrywanej sprawie skoro w stosunku do strony skarżącej wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwierdzające istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii, które to orzeczenie legło u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć przyjdzie bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2020 r. I OSK 3042/19 podkreślił, że ustawodawca nie przyznał organowi stosownych uprawnień do weryfikowania orzeczenia lekarskiego, jak też nie nałożył na organ takiego obowiązku (dostępny w CBOSA). Mając na względzie Sąd stwierdza, że nie mają znaczenia w sprawie również podnoszone przez stronę skarżącą zastrzeżenia co do samego przebiegu badania lekarskiego. W odniesieniu natomiast do zarzutu niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy oraz wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego zważyć należy, iż – jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium - w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnienia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. organy administracji publicznej nie dokonują samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tą okoliczność, w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich dołączonych do odwołania oraz nie zlecają sporządzenia opinii przez biegłych lecz opierają swoje decyzje na ostatecznych orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione podmioty. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zaszła przesłanka z art. 103 ust 1 pkt 1 lit. a u.k.p. w obliczu której na organie ciążył bezwzględny obowiązek wydana decyzji o cofnięciu stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi , a co za tym idzie również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa materialnego oceniać należy jako niezasadny. Z podanych powyżej przyczyn skarga nie była zasadna. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów oraz po zastosowaniu prawidłowej wykładni prawa. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.