II SA/Rz 627/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-10-06
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Marcin Kamiński, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób przy użyciu aplikacji mobilnej (np. Bolt) stanowi krajowy transport drogowy lub przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, wymagający posiadania licencji, nawet jeśli kierowca nie jest zarejestrowany jako przedsiębiorca i pojazd nie spełnia kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli kierowca nie jest formalnie przedsiębiorcą, a pojazd nie spełnia kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, stanowi krajowy transport drogowy lub przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Usługa pośrednictwa aplikacji jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową i nawet jednorazowe świadczenie takiej usługi, jeśli jest odpłatne, wymaga posiadania odpowiedniej licencji. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, a suma kar nie przekroczyła ustawowego limitu.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził pasażerów samochodem osobowym, korzystając z aplikacji Bolt, a opłata za przejazd została uiszczona za jej pośrednictwem. Skarżący nie okazał wymaganych dokumentów, a pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Skarżący kwestionował kwalifikację prawną swoich działań, twierdząc, że nie prowadził działalności gospodarczej ani transportu drogowego w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - skargę oddala -
Przedmiotem skargi D. D. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwany GITD) z dnia [...] marca 2020 r., znak [...], wydana w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.
GITD wydając zaskarżoną decyzję ustalił następujący stan faktyczny i prawny; decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], nałożono na D. D. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Jako podstawę faktyczną nałożonej kary wskazano w rozstrzygnięciu wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. – zwana dalej "u.t.d."), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Powyższe uchybienia stwierdzono dnia 8 kwietnia 2019 r. w R. przy ul. C. w trakcie kontroli drogowej samochodu osobowego marki Audi o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. D.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwójkę pasażerów z ul. L. w R. na ul. C. w R. Usługę przewozu na ww. trasie jeden z pasażerów zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Opłata za jej wykonanie została uiszczona przy pomocy tej aplikacji. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu. Wykonał ją samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał oryginalnego wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Stwierdzono jednocześnie, że suma kar pieniężnych wynosi 20 000 zł, jednak z uwagi na zapis art. 92a ust. 3 ustawy, kwota kary zostaje ograniczona do 12 000 zł.
Odwołujący się D. D. wskazał w treści środka zaskarżenia, że organ I instancji naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego, w tym nie ustalił czy czynności przez niego podejmowane mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego.
GITD wskazaną na wstępie decyzją z [...] marca 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisów powołanych jako podstawę prawną decyzji. Stwierdził, że bezspornym w sprawie jest, że w dniu kontroli odwołujący we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził dwójkę pasażerów, którzy usługę przewozu osób zamówili przy pomocy aplikacji Bolt. Opłata w wysokości 7,08 zł została uiszczona przy pomocy tej aplikacji. Wykonanie opisanej usługi przewozu osób potwierdził również sam odwołujący, przesłuchany w charakterze świadka. Zeznał, że usługi przewozu świadczy we współpracy z przedsiębiorstwem A., które po rozliczeniu wykonanych przez niego zleceń przewozu wypłaca mu wynagrodzenie. Współpracę z tym przedsiębiorstwem rozpoczął w dniu 5 marca 2019 r. i od tej daty wykonał około 15 kursów. Kierujący zeznał również, że pocztą elektroniczną otrzymał umowę zlecenia, oświadczenie o prawie do korzystania z pojazdu i licencję. W dniu kontroli kierujący okazał tylko kopię licencji.
W ocenie GITD usługa wykonana przez kierującego była odpłatną usługą transportową wykonaną w jego imieniu i do jej wykonania powinien posiadać stosowną licencję. Organ stwierdził zatem, że odwołujący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli nie okazał oryginalnego wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób (do kontroli okazał jedynie kserokopię licencji wydanej dla przedsiębiorcy A.). Z pisma Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] wynika, że strona posiada tylko licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Prawidłowo organ I instancji zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego przewóz drogowy wykonywany przez skarżącego nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym skarżący we własnym imieniu wykonywał przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Ponadto wykonywany przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdza protokół kontroli oraz protokół z przesłuchania skarżącego. Wszystkie warunki wykonanej usługi przewozu zostały ustalone przy pomocy aplikacji Bolt.
Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonanie przez skarżącego we własnym imieniu usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Skarżący nie spełniał także wymogów do wykonywania przewozu okazjonalnego określonych w art. 18 ust. 3-4b ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wykonywał przewóz dwójki pasażerów, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a umowa o przewóz nie została zawarta na piśmie w siedzibie przedsiębiorstwa. Ponadto usługa nie mogła być usługą jednorazową, skoro skarżący figuruje w bazie kierowców aplikacji, przy pomocy której pasażerowie zamówili usługę przewozu.
W ocenie GITD organ I instancji nie naruszył również zasad postępowania wynikających z k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera zaś żadnych przesłanek wskazujących na możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. zał. nr 3 do ustawy poprzez wymierzenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że nie nosiły one znamion wykonywania działalności gospodarczej);
- art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.eu;
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1, lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, oraz braku odniesienia się do twierdzeń skarżącego, że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu A.;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, ze płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji z której skorzystał pasażer;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;
- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie tylko nie posiada statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera. Przejazd jego samochodem możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie Bolt, która umożliwia skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, a która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Ponadto zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz Bolt.
Skarżący podkreślił również, że sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zakwestionował by w dniu 8 kwietnia 2019 r. wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny. Zarzucił brak odniesienia się przez organ i zweryfikowania twierdzeń skarżącego, że przejazd wykonywał na rzecz firmy A.
Skarżący podniósł, że nie wykonywał też przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozu jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. To nie skarżący zainicjował przejazd. Był on możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Dlatego brak było możliwości nałożenia kary na skarżącego za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro skarżący takiego przewozu nie wykonywał.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji, zawnioskował o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości.
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli WSA w Rzeszowie uczyniono decyzję GITD z dnia [...] marca 2020 r. o nałożeniu na D. D. kary pieniężnej za:
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b w/w ustawy.
Nie budzi wątpliwości Sądu dokonana przez Organy obu instancji kwalifikacja materialnoprawna stwierdzonego deliktu administracyjnego, rozpatrywana w kontekście u.t.d. oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Regulacje u.t.d., ustalają bowiem zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem.
W myśl treści art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., nr 300). Natomiast warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d.. Podjęcie i wykonywanie, samochodem osobowym, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, a także taksówką – wymaga według przepisów u.t.d. uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Nie ulega wątpliwości, iż w trakcie wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Stanowi o tym obowiązku art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Przewóz okazjonalny w rozumieniu powołanej ustawy, to z kolei przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (zob. art. 4 pkt 11 u.t.d.). Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą art. 18 ust. 4a u.t.d.. W świetle art. 18 ust. 4b u.t.d. ustawodawca dopuszcza przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Ponadto, w myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Jak stanowi z kolei art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.
Według zastosowanego w sprawie lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł. Natomiast skutkiem wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., powinno być nałożenie kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł, co wynika z kolei z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Wbrew twierdzeniom skargi stan faktyczny sprawy został ustalony przez Organy w sposób prawidłowy, spełniający wymagania wynikające z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić podstawę do zastosowania wobec strony opisanych wyżej przepisów u.t.d. oraz przeprowadzenia kontroli sądowej WSA. Wnioski Organów znajdują wyraźne odbicie w zebranych i rozpatrzonych należycie dowodach.
Z właściwie zrekonstruowanego w uzasadnieniu decyzji GITD stanu faktycznego sprawy wynika, że strona skarżąca w dniu 8 kwietnia 2019 r. przewoziła pojazdem marki AUDI o nr rejstr. [...], dwójkę pasażerów. Istotnym jest również i to, że wykonaną w ten sposób usługę przewozu zamówiono za pośrednictwem aplikacji BOLT. Również płatności za wykonany kurs dokonano za pośrednictwem tej aplikacji. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu przez funkcjonariuszy Policji KMP stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. W toku postępowania administracyjnego ustalono również, że skarżącemu nie została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ani przewozu osób taksówką. W czasie kontroli w dniu 8 kwietnia 2019 r. stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Zdaniem WSA, w skontrolowanej sprawie nie zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego wobec Skarżącego. W skardze jak również w toku postępowania administracyjnego Strona nietrafnie podnosi, iż w dacie kontroli nie posiadała statusu przedsiębiorcy, zaś podejmowane czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej w ramach wykonywania transportu drogowego.
Zebrany materiał dowodowy potwierdza trafność dokonanej kwalifikacji zachowania Skarżącego, który niewątpliwie wykonywał we wskazanym dniu odpłatny przewóz osób. Przewoził On bowiem na terenie Miasta pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących, łącznie z kierowcą dwóch pasażerów, którzy zamówili kurs za pomocą aplikacji Bolt na trasie z ul. L. na ul. C. w R. Przy pomocy w/w aplikacji została także pokryta opłata za przewóz. Kierujący pojazdem zeznał, że zlecenia wykonywania przewozu także otrzymuje z Bolt, zaś po zakończeniu przewozu zaznacza w aplikacji wykonanie usługi przewozu. Usługi przewozowe są świadczone we współpracy z przedsiębiorstwem A., które to przedsiębiorstwo ma wypłacać mu wynagrodzenie (zob. protokół kontroli nr [...], notatka urzędowa z dnia 8 kwietnia 2019 r., protokół przesłuchania świadka D. D.).
Zatem nie może stanowić kwestii, iż działalność Skarżącego stanowiła zorganizowany oraz zaplanowany rodzaj aktywności zarobkowej, charakteryzującej w sposób typowy czynności podejmowane przez przewoźnika drogowego. Podnoszonemu w skardze niezorganizowanemu charakterowi działalności strony sprzeciwia się wyraźnie wykorzystywanie przez niego aplikacji Bolt, co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej i stanowi jej elementarną cechę. Skarżący w dniu kontroli korzystał z aplikacji przez przyjęcie zlecenia (powtarzalność zorganizowanej działalności). Podczas kontroli Strona nie zaprzeczyła opisanym okolicznościom, przyjętym następnie przez Organy Inspekcji w ramach ustalenia stanu faktycznego. Poinformował także kontrolujących go funkcjonariuszy, że zlecenia wykonania przewozu otrzymuje za pośrednictwem aplikacji Bolt. Opłata za przejazd jest pobierana z karty pasażera, która jest podłączona do konta podczas rejestracji aplikacji. Zeznał również, że w ramach współpracy z A. wykonał na chwilę kontroli już około 15 kursów.
W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (zob. wyroki NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17, CBOSA, i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09; CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 października 2020 r. sygn. II SA/Sz 199/20, CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący posiada status przedsiębiorcy, co potwierdza kopia licencji na wykonywanie krajowego transportu rzeczy z dnia 12 stycznia 2010 r. ważna do dnia 12 stycznia 2040 r. Zatem ma słuszność GITD stwierdzając w uzasadnieniu swej decyzji, że strona posiada status nie tylko przewoźnika ale także przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.).
Zdaniem Sądu, okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej Bolt, nie wyklucza kwalifikacji zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, w tym ustalenia, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Wspomnieć bowiem należy, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-34/15, wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. TSUE wskazał, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.
Dlatego słusznie uznano w sprawie, że usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, jest nierozerwalnie związana z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu drogowego. Skarżący korzystając z w/w aplikacji przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Ważne jest także i to, że uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, a więc wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego. W przekonaniu składu orzekającego, każdorazowy przewóz osób za który realizujący przewóz ma otrzymać zapłatę, bez względu na sposób jej otrzymania, jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do którego konieczne jest posiadanie odpowiednich licencji (tak słusznie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 6 lutego 2018 r. o sygn. II SA/Ol 977/17, LEX).
Sąd odnosząc się do kolejnych zarzutów zobligowany był uznać za decyzjami Organów Inspekcji, że Strona wykonując zarobkowy przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Zdaniem Strony, fakt iż zakwestionowany przez Organy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów, nie wyłącza stwierdzenia, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez zleceniodawcę – pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji Bolt. Podkreśla się także, że nie skarżący zainicjował przejazd a powstałe zjawisko jest zbliżone do tzw. Carsharingu.
Odpowiadając na tak skonstruowane zarzuty, podnieść należy iż w myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.), za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.
W przekonaniu Sądu, wyrażenie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie że znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (zob. Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II Warszawa 1998 r., s. 499). Zatem przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika.
Korzystanie z aplikacji BOLT "Taxify" nie wyklucza przyjęcia, że świadczone usługi przewozu są wykonywane w tzw. "nadarzających się sytuacjach". Wykonane przez skarżącego czynności przewozu odpowiadały definicji przewozu okazjonalnego. Nie był to bowiem przewóz regularny, regularny specjalny czy wahadłowy. Skarżący za pośrednictwem platformy BOLT "Taxify" został skojarzony z klientem i na tej podstawie wykonywał kurs, a odbywało się to bez przyjętego harmonogramu, bez spełnienia koniecznych wymaganych przez ustawodawcę warunków, ale w nadarzających się sytuacjach czyli w warunkach przewozu okazjonalnego.
Pojazd, którym świadczone były usługi – AUDI - konstrukcyjnie przewidziany został do przewozu 5 osób (co wynika z protokołu kontroli), czyli nie odpowiadał wymogom konstrukcyjnym, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Powyższej oceny nie może również zmienić okoliczność spełnienia jednej z koniecznych przesłanek, o jakich mowa w art. 18 ust. 4b lit. c) u.t.d. – określenie płatności z góry. Wyjątek od konstrukcyjnego wymogu pojazdu służącego do przewozu okazjonalnego wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 4b, a więc z pkt 1 lub pkt 2 lit. a, b i c u.t.d. a nie tylko jednej z nich i to w niepełnym zakresie.
Z dostępnych powszechnie warunków ogólnych zasady korzystania z aplikacji BOLT dotyczących pasażerów, jasno wynika, że BOLT nie świadczy usług transportowych. Usługi te są świadczone przez kierowców w sposób niezależny jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą lub zawodową. Usługi transportowe świadczone są przez kierowców na podstawie umów zawartych z klientami. Sprzeczne zaś z elementarnymi zasadami doświadczenia życiowego jest, aby kierowca, ponosząc koszty eksploatacji pojazdu wykonywał te usługi charytatywnie bez żadnego wynagrodzenia, gdy tymczasem pasażer, z którym łączy go umowa, zapłatę uiszcza na rachunek bankowy – właściciela aplikacji.
Wobec wykonania przez skarżącego czynności prawidłowo zakwalifikowanych jako krajowy transport drogowy podlegający regulacji u.t.d., skarżący miał obowiązek posiadania licencji na przewóz osób, co wynika z art. 5b u.t.d. Jej brak sankcjonowany jest powołanymi w decyzjach przepisami art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. Ip.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., karą w wysokości 12 000 zł. Natomiast wykonanie tego przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. zagrożonego sankcją pieniężną z art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. l.p. 2.11 – w wysokości 8 000 zł.
Kary przewidziane za przewinienia w transporcie drogowym mają charakter bezwzględny, przez co nie ma możliwości ich miarkowania. Organy określając sumę tych kar prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 3 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Jako prawidłowe ocenić należało także stanowisko orzekających organów, że w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.
Zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organów są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów. Dlatego zarzuty co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. uznać należy za bezzasadne. Naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może uzasadniać odmienne i nie poparte żadnymi dowodami stanowisko skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło