I OZ 299/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 18/20 w sprawie ze skargi B.R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 12 maja 2021 r., sygn. akt: III SAB/Lu 18/20, na podstawie art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - P.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną B.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 stycznia 2021 r. w sprawie ze skargi B.R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, lecz osobiście przez stronę skarżącą. Sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, a więc należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie bowiem z art. 175 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej RP albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 175 § 2 P.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B.R. – reprezentowana przez pełnomocnika – adw. T.B. Zaskarżając powyższe orzeczenie w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nadanie biegu skardze kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w przypadku skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski z jednym wyjątkiem wskazanym w art. 194 § 4 P.p.s.a. W dniu [...] września 2021 r. B.R. złożyła do tut. Sądu pismo wraz z załącznikami stanowiącymi kserokopie akt niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie z wyłączeniem przypadków, o których mowa art. 58 § 1 pkt 2 – 4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 175 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna sporządzona została osobiście przez skarżącą, która, jak wynika z akt sprawy, nie posiada kwalifikacji koniecznych do sporządzenia tego rodzaju środka odwoławczego. Wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę, jeżeli nie jest ona podmiotem wskazanym w art. 175 § 1 P.p.s.a. jest brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który, nie podlega uzupełnieniu (zob. postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11 oraz postanowienie NSA z 5 kwietnia 2006 r., II OZ 349/06). Przymus zastępstwa procesowego strony skarżącej wyłącza możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej osobiście przez stronę. Nadto, skarga kasacyjna sporządzona przez stronę jest dotknięta brakiem formalnym, który nie może zostać uzupełniony, a skarga taka podlega odrzuceniu a limine na podstawie art. 178 P.p.s.a. Uchybienie to stanowi bowiem przypadek niedopuszczalności skargi kasacyjnej - zupełny brak jej skuteczności. Nie ma więc wątpliwości, że brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem formalnym nieusuwalnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo skargę kasacyjną odrzucił. Dodanie do ustawy procesowej art. 177a miało na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. SK 22/11, stwierdzającego niezgodność art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a. z Konstytucją RP. Wyrok ten nie dotyczy jednak sytuacji, w której brak skargi kasacyjnej polegał na sporządzeniu jej przez osobę do tego nie uprawnioną. Jak już bowiem wskazano wyżej, brak formalny w postaci sporządzenia skargi kasacyjnej przez nieuprawniony podmiot, nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 177a P.p.s.a. Odnosząc się do pisma złożonego przez skarżącą stwierdzić należy, że nie ma ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Treść pisma stanowi bowiem jedynie polemikę skarżącej z wyrokiem oddalającym skargę, nie odnosi się natomiast do objętego niniejszym postępowaniem zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.