III SA/Łd 976/20
WyrokWSA w Łodzi2021-02-02
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem nieprzeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a także za niezgłoszenie zmiany danych pojazdu do licencji, jest zasadne, gdy przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji typu Bolt/Taxify i realizowany przez kierowcę niebędącego przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej było zasadne. Stwierdzono, że przewóz realizowany za pośrednictwem aplikacji Bolt/Taxify przez kierowcę G.P. w imieniu M.B. stanowił przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Pojazd użyty do przewozu nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a także nie zgłoszono go do licencji przedsiębiorcy. Brak było podstaw do zastosowania przepisów o przewozie okazjonalnym w formie odstępstwa, gdyż nie spełniono wymogów dotyczących umowy, miejsca jej zawarcia i własności pojazdu. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
W dniu 11 października 2019 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu kierowanego przez G.P., który wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób na trasie Warszawa-Warszawa, zamówiony przez aplikację Bolt. Kierowca działał w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.B., posiadającego licencję na przewóz osób samochodem osobowym. Pojazd nie został zgłoszony do licencji, a jego konstrukcja nie spełniała wymogów dla przewozu okazjonalnego. M.B. został nałożony łączny wymiar kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za niezgłoszenie pojazdu do licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej kwalifikacji prawnej przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego oddala skargę.
III SA/Łd 976/20
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a.; art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 14 ust. 1 i ust. 2, 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58) – dalej: u.t.d., oraz lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] orzekającą o nałożeniu na M. B. kary pieniężnej w łącznej wysokości 8.800 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego, określone w l.p.1.5, l.p.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 11 października 2019 r., na ul. A. i B. 1 w W., funkcjonariusze Komendy Stołecznej Policji w W. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Chevrolet, nr rej.[...]. Pojazdem kierował G. P. wykonujący odpłatny przewóz okazjonalny osób, na trasie: W., ul. A. i B. 1 – W., ul. C. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji BOLT, co potwierdza załączona do akt sprawy fotokopia zrzutu z ekranu przewożonego w momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych pasażera. Z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia 11 października 2019 r., nr [..] (podpisanego przez kontrolowanego bez żadnych zastrzeżeń) wynika, że kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A., ul. D 82/6, Ł. Powyższe potwierdza okazany kontrolującym odpis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej M. B.
Zawiadomieniem z dnia 6 listopada 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił M. B. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w dniu 11 października 2019 r. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d., za l.p. 2.11. - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy; l.p. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie.
W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy, z którego wynika, że M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. z siedzibą w Ł. przy ul. D. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. przez Prezydenta Miasta Ł. Przy czym jak wskazał organ wydający licencję, na dzień 11 października 2019 r. do posiadanej licencji przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Chevrolet, nr rej.[...].
W złożonym w toku postępowania administracyjnego piśmie z dnia 19 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego podniosła, że M. B. wykonywał transport drogowy osób, a nie przewóz okazjonalny osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8.800 zł za stwierdzone w dniu 11 października 2019 r. naruszenia przepisów u.t.d., to jest: niezgłoszenia w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia M. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cech wykonywania działalności gospodarczej;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy doszło do wykonywania transportu drogowego, w szczególności, że kierujący w dniu 11 października 2019 r. G. P. wykonywał przewóz w imieniu skarżącego;
- art. 5b u.t.d. w zw. z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z l.p. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy.
Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego wskazała na brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń, które wskazywałyby na istnienie powiązania pomiędzy skarżącym, a wykonującym w dniu 11 października 2019 r. przewóz G. P. Ponadto pełnomocnik skarżącego odwołując się do treści rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92, rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 regulujących definicję "przewozu okazjonalnego" podniosła, że strona nie wykonywała przewozu okazjonalnego, a co za tym idzie nie powinna być adresatem kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na wstępie na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów u.t.d. regulujących obowiązki i uprawienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób, w tym przewóz okazjonalny, kary pieniężne za naruszenie przepisów u.t.d., a nadto przedstawił argumentację, co do braku zastosowania w sprawie przepisów działu IVa k.p.a.
W oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na M. B. kary pieniężnej w wysokości w kwocie 800 zł, za stwierdzone naruszenie opisane w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. W sprawie bezsporne jest bowiem, że skontrolowany w dniu 11 października 2019 r. pojazd marki Chevrolet, nr rej. [...], którym G. P. wykonywał przewóz osób na rzecz i w imieniu skarżącego, nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr 5/2018, do dnia kontroli. Zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Natomiast, co do nałożonej na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł za stwierdzone naruszenie opisane w lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że pojazd, którym wykonywany był w dniu 11 października 2019 r. przewóz okazjonalny osób nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż jest on przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a w/w przepis dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto przewóz ten nie spełniał warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdyż jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a opłata za przewóz nie została ustalona w formie ryczałtowej przed jego rozpoczęciem. Tym samym w ocenie organu odwoławczego nałożenie na skarżącego, na podstawie art. 92a u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł jest w pełni uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwie dokonanych ustaleń faktycznych i przeprowadzonego postępowania dowodowego organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału wynika bezspornie, że kierujący pojazdem w dniu 11 października 2019 r. G. P. wykonywał zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A., na trasie z W., ul. A. i B. 1 – W., ul. C Powyższe potwierdza załączony do akt sprawy protokół kontroli z dnia 11 października 2019 r., nr [...]; okazany przez kierującego pojazdem w dniu 11 października 2019 r. odpis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej M. B., a także treść pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 19 listopada 2019 r. Co więcej, strona w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji nie zaprzeczyła, że współpracuje z G. P. w zakresie przewozu osób. Organ odwoławczy podkreślił, że załączony do akt protokół kontroli z 11 października 2019 r. jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym. Kierowca, wykonujący w dniu kontroli zarobkowy przewóz osób w imieniu skarżącego, podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Powyższym, zdaniem organu, potwierdził prawidłowość ustaleń kontrolujących co do charakteru wykonywanego w dniu 11 października 2019 r. przewozu oraz podmiotu, na rzecz i w imieniu którego przewóz był wykonywany.
Natomiast, co do zarzutu odwołania dotyczącego niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli organ odwoławczy wskazał, że definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z u.t.d. i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Ponadto organ odwoławczy wskazał na celowe rozróżnienie przez ustawodawcę licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.
Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze na powyższą decyzję M. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
- art, 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę G. P. nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
- art.92a ust1i ust. 6 w zw. z Ip.1.5 oraz Ip.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebraniei nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 11 października 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
- art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.
Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionej skargi M. B. uczynił decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego.
w l.p. 1.5, l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58) – dalej: u.t.d. oraz l.p. 1.5 i l.p.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zaznaczyć na wstępie należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f k.p.a.
W myśl art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Wskazać również należy, że nakładane na przewoźników, na podstawie przepisów u.t.d. kary pieniężne, jak i ich wysokość są ściśle uregulowane ustawowo, co oznacza, że brak jest możliwości ich miarkowania. W przepisie art.92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art.189a §2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IV A k.p.a.
Zgodnie z treścią art.92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art.92a ust.3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Jak wynika z art. 92 ust.6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 11 października 2019 r. w W. na ul. A. i B 1 E funkcjonariusze policji przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Chevrolet, nr rej.[..]. Pojazdem kierował G. P. wykonujący odpłatny przewóz okazjonalny osób, na trasie: W., ul. A i B 1 – W., ul. C. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Bolt, co potwierdza załączona do akt sprawy fotokopia zrzutu z ekranu telefonu pasażera przewożonego w momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych. Z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia 11 października 2019 r., nr [...] (podpisanego przez kontrolowanego bez żadnych zastrzeżeń) wynika, że kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A., ul. D, Ł. Powyższe potwierdza okazany kontrolującym odpis licencji nr [..] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej M. B.
Z ustaleń dokonanych przez [...] Wojewódzkiego inspektora Transportu Drogowego wynika nadto, że w/w licencja nr [...] została wydana M. B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą A. z siedzibą w Ł. przy ul. D decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Przy czym jak poinformował organ wdający licencję, na dzień 11 października 2019 r. do posiadanej licencji przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Chevrolet, nr rej. [...].
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu, zawiadomieniem z dnia 6 listopada 2019 r., postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d.: 1). za l.p. 1.5 – niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie; oraz 2) za l.p. 2.11 – wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.;
Odnosząc się do pierwszego z zarzucanych stronie naruszeń Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art.8 ust.2 pkt.6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Zgodnie z treścią art.8 ust.3 pkt.5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Natomiast zgodnie z art.14 ust.1 pkt. 2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano ustalono, że wykonywany w dniu 11 października 2019 r., w imieniu i na rzecz M. B. przewóz osób odbywał się pojazdem marki Chevrolet, nr rej. [...], który to pojazd nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do udzielonej mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Powyższe naruszenie uzasadniało zdaniem Sądu nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Natomiast, co do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt.3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym jak wynika z art. 4 pkt.11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego;
Zgodnie z treścią art.5b ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art.18 ust.4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że w dniu 11 października 2019 r. G. P. wykonywał w imieniu i na rzecz M. B. przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art.4 pkt. 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Chevrolet nr rej. [...](oraz protokołu kontroli drogowej sporządzonego w dniu 11 października 2019 r.) został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Co więcej w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust .4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, gdyż jak wynika z wyjaśnień G. P. oraz pasażera przewożonego w dniu 11 października 2019 r., usługa przewozu została zamówiona i rozliczona za pośrednictwem aplikacji Bolt. Co więcej pojazd marki Chevrolet nr rej. [...] w dniu wykonywania przedmiotowego przejazdu nie był wyłączną własnością przedsiębiorcy, jak również nie stanowił przedmiot leasingu zawartego przez tego przedsiębiorcę. Pojazd ten jak wynika z akt sprawy stanowił własność żony kierującego w dniu 11 października 2019 r. G. P.- M. K. - P.
Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Za chybione w ocenie Sądu uznać należy podniesione zarzuty, co do naruszenia art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a u.t.d w zw. z lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające w ocenie pełnomocnika skarżącego na wadliwym uznaniu, że czynności wykonywane przez stronę, uwzględniając fakt, że zamówienie przewozu w dniu 11 października 2019 r. nastąpiło za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT i było realizowane przez G. P., a nie przez skarżącego mieszczą się w zawartej w art. 4 pkt 11 u.t.d. definicji przewozu okazjonalnego. W tym zakresie po raz kolejny przypomnieć należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem wykonywany w dniu 11 października 2019 r. przewóz nie był przewozem, regularnym, regularnym specjalnym, czy też wahadłowym, gdyż nie spełniał warunków, o których mowa w art. 4 pkt 7, 9, 10 u.t.d., to organy procedujące w sprawie zasadnie uznały ten przewóz za przewóz okazjonalny.
Dalej odnosząc się do zarzutu wadliwie ustalonego podmiotu wykonującego przewóz w dniu 11 października 2019 r. podkreślić należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika, iż realizowany przez G. P. przewóz, odbywał się w imieniu i na rzecz skarżącego. Powyższe potwierdzają: 1) załączony do akt sprawy protokół kontroli z dnia 11 października 2019 r., nr 1341/2019 r.; 2) okazany w toku kontroli przez kierującego odpis udzielonej skarżącemu licencji nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 3) treść pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 19 listopada 2019 r. pełnomocnika skarżącego, w którym podnosi, że w dniu 11 października 2019 r. M. B. wykonywał transport drogowy osób, a nie przewóz okazjonalny osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.; 4) zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna obejmująca dane z urządzenia mobilnego przewożonego pasażera, z godnie z którymi dostawcą usługi jest A.
Z powyższych względów Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5., lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6 u.t.d. poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez stronę skarżącą. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Ponadto szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" określone w art.4 pkt 6a u.t.d. pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 u.t.d. wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym (por. Wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08; z 4 listopada 2009 r., II GSK 766/09; z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17; WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., II SA/Sz 997/19; wyrok WSA w Warszawie z 8 lipca 2010 r., VI SA/Wa 731/10; wyroki WSA w Łodzi z 31 października 2017 r., III SA/Łd 896/17 i z 14 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 1172/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej Sądowi z urzędu wiadomo, iż przedmiotowa sprawa jest jedną z wielu spraw zawisłych przed tutejszym sądem ze skarg M. B. na decyzje [...] Inspektora Transportu Drogowego wydane w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego, w oparciu o analogiczne stany faktyczne, to jest w związku z wykonywaniem przez kierowców zleceń, przewozu osób na rzecz i w imieniu skarżącego.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uznania, że wykonywany w dniu 11 października 2019 r. przewóz był przewozem okazjonalnym, gdy opłata za przejazd realizowany za pośrednictwem aplikacji Bolt była ustalona z góry i wiadomym było, że następuje na rzecz właściciela aplikacji – Bolt B.V. W tym zakresie wskazać należy, iż zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1-3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości; po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki Chevrolet [...], którym realizowano w dniu 11 października 2019 r. przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu, nawet jeżeli została zawarta w drodze elektronicznej za pośrednictwem aplikacji Bolt, to nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.
Natomiast, co do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, to jest art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy pozwalający na wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w dniu 11 października 2019 r przewozu, roli kierującego pojazdem G. P., jak i roli M. B. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, iż przedsiębiorcą wykonującym w dniu 11 października 2019 r. przewóz osób był M. B., a kierujący w tym dniu pojazdem G. P. świadczył te usługę w imieniu i na rzecz skarżącego. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż kwestia zasad funkcjonowania aplikacji Bolt, w tym zamawiania usługi przewozu, jak i zasad rozliczeń za wykonany przewóz zarówno z właścicielem aplikacji, firmą skarżącego i kierowcą wykonującym zlecony przewóz była przedmiotem oceny organów obu instancji. Natomiast odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy wskazać, że z zasady wyrażonej w powołanym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W ocenie Sądu prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie w niniejszej sprawie odpowiadało powyższym wymogom.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło