II FSK 697/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-09
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Stefan Babiarz, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej, wydanych w zamian za udziały w spółce przejmowanej w wyniku połączenia spółek, kosztem uzyskania przychodu jest wartość nominalna tych udziałów, czy faktycznie poniesione wydatki na ich objęcie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku automatycznego umorzenia udziałów nabytych w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w innej spółce, kosztem uzyskania przychodu jest wartość nominalna tych udziałów. Sąd oparł się na wykładni art. 24 ust. 5d) w związku z art. 22 ust. 1f) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzając brak podstaw do różnicowania skutków podatkowych w zależności od rodzaju wkładu niepieniężnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca, będący polskim rezydentem podatkowym, był udziałowcem spółki przejmowanej, która została połączona z inną spółką z o.o. (spółką przejmującą) poprzez przeniesienie majątku. W zamian za udziały w spółce przejmowanej, wnioskodawca otrzymał udziały w spółce przejmującej. W przyszłości planowane jest automatyczne umorzenie tych udziałów w celu wypłaty wynagrodzenia pieniężnego. Wnioskodawca zapytał, czy opodatkowaniu podlega nadwyżka przychodu z umorzenia ponad wartość nominalną udziałów, która jest równa wartości rynkowej spółki przejmowanej na dzień połączenia. Organ uznał, że kosztem uzyskania przychodu są faktycznie poniesione wydatki na objęcie udziałów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia WSA - (del.) Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 9 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 558/20 w sprawie ze skargi W. O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 września 2020 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.551.2020.2.AC UNP:1103365 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2021 r., I SA/Łd 558/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę WO (zwanego dalej wnioskodawcą) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 września 2020 r. w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. Wnioskodawca wskazał, że jest polskim rezydentem podatkowym opodatkowanym w Polsce od całości swoich dochodów (przychodów). Wnioskodawca był udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: "spółka przejmowana"). Sp. z o.o. została przejęta przez inną spółkę z o.o. z siedzibą na terytorium RP (dalej: "spółka przejmująca"). Połączenie odbyło się w drodze przeniesienia całego majątku sp. przejmowanej na spółkę przejmującą (połączenie przez przejęcie). W konsekwencji spółka przejmowana została wykreślona z rejestru przedsiębiorców i przestała istnieć. Połączenie zakładało przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej - rozumianego jako wartość kapitału własnego - na spółkę przejmującą, w zamian za co spółka przejmująca wydała wnioskodawcy (jako wspólnikowi spółki przejmowanej) udziały w podwyższonym kapitale zakładowym (dalej: udziały). Dla celów połączenia przyjęto, że wartość nominalna udziałów objętych przez wnioskodawcę w kapitale zakładowym spółki przejmującej w wyniku połączenia odpowiada wartości rynkowej majątku spółki przejmowanej ustalonej na moment połączenia. Po połączeniu spółka przejmująca będzie kontynuowała działalność spółki przejmowanej - jej zyski będą pochodziły głównie z inwestycji typu kapitałowego (dywidendy, odsetki, sprzedaż udziałów lub papierów wartościowych). W przypadku osiągnięcia przez spółkę przejmującą zysku bilansowego, ustalona przez wspólników na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników, część zysku będzie przeznaczona do wypłaty na rzecz wspólników. Może dojść do sytuacji, w której część udziałów wnioskodawcy posiadanych w kapitale zakładowym spółki przejmującej zostanie umorzona. Najprawdopodobniej nastąpi to w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów, przy czym nie można również wykluczyć umorzenia przymusowego lub automatycznego części udziałów należących do wnioskodawcy. Wynagrodzenie wnioskodawcy w zamian za umorzone udziały zostanie wypłacone w postaci środków pieniężnych. Wnioskodawca wskazał, że objął udziały spółki przejmowanej w zamian za wkład pieniężny, które zostały wyemitowane na etapie utworzenia spółki przejmowanej (inicjalne udziały w kapitale zakładowym). Objęcie udziałów w zamian za wkład pieniężny miało miejsce w 2013 r. Wnioskodawca objął udziały spółki przejmowanej w zamian za wkład niepieniężny w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, który miał miejsce po rejestracji spółki przejmowanej w rejestrze przedsiębiorców KRS. Objęcie udziałów w zamian za wkład niepieniężny nastąpiło w 2013 r., a przedmiotem wkładu niepieniężnego wniesionego przez wnioskodawcę były akcje SKA z siedzibą w terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Spółka przejmowana posiadała siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Połączenie nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. w związku z art. 491 § 1 k.s.h., tj. w drodze przeniesienia całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. Podstawą połączenia były uchwały podjęte przez wspólników łączących się spółek w sprawie połączenia. Połączenie nastąpiło w dniu wpisania połączenia do rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 28 grudnia 2016 r.
Wnioskodawca wyjaśnił, że powodem podjęcia decyzji o umorzeniu udziałów będzie zawarcie ugody z jednym z obecnych wspólników spółki przejmującej. Ugoda będzie określała wzajemne zobowiązania wspólników oraz spółki przejmującej prowadzące do "wyjścia" jednego z pozostałych wspólników ze spółki przejmującej. Wnioskodawca przewiduje, że do osiągnięcia tego celu (tj. wykonania postanowień ugody) niezbędna będzie wypłata wynagrodzenia ze spółki przejmującej zarówno do wspólnika występującego ze spółki przejmowanej, jak również dla pozostających w spółce przejmowanej wspólników (w tym wnioskodawcy). Jednocześnie zysk bilansowy oraz zyski z lat poprzednich spółki nie będą wystarczające, aby pokryć wzajemne należności w drodze wypłaty dywidendy ze spółki przejmującej.
Procedura umorzenia udziałów pozwoli natomiast uzyskać wspólnikom spółki przejmującej środki pieniężne w wystarczającej wysokości do zaspokojenia roszczeń wynikających z ugody i doprowadzenia do "wyjścia" jednego ze wspólników ze spółki przejmującej. Wnioskodawca podkreśla, że pozostali wspólnicy spółki przejmującej złożyli lub planują w najbliższym czasie złożyć analogiczne wnioski o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w celu potwierdzenia wysokości obciążeń podatkowych, które wystąpią przy realizacji postanowień ugody.
Umorzenie udziałów nastąpi w trybie umorzenia automatycznego. Wnioskodawca w pierwotnej treści wniosku wskazał kilka możliwych trybów umorzenia udziałów, gdyż ostateczna treść ugody z występującym wspólnikiem spółki przejmującej była w trakcie negocjacji. Ugoda została zawarta, a jedynym dopuszczalnym - zgodnie z jej treścią - trybem umorzenia udziałów jest umorzenie automatyczne.
Umorzenie udziałów wnioskodawcy nastąpi na podstawie art. 199 k.s.h. i będzie miało formę umorzenia automatycznego. Podstawą umorzenia będzie przede wszystkim umowa spółki przejmującej zawierająca odpowiednie postanowienia umożliwiające takie umorzenie. Dodatkowo podstawą umorzenia będzie wniosek wspólnika o umorzenie automatyczne jego udziałów. Wynagrodzenie za umarzane udziały będzie określone uchwałą zgromadzenia wspólników spółki przejmującej. Uchwała określi wysokość wynagrodzenia jakie będzie przysługiwało wnioskodawcy za umarzane udziały oraz terminy wypłaty wynagrodzenia (ewentualna płatność w ratach).
W związku z powyższym wnioskodawca zapytał, czy w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów ponad ich wartość nominalną, która jest równa wartości rynkowej spółki przejmowanej?
Zdaniem wnioskodawcy - w przypadku przymusowego lub automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej, wydanych mu w ramach transakcji połączenia w zamian za udziały spółki przejmowanej, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów ponad ich wartość nominalną, która jest równa wartości rynkowej spółki przejmowanej na dzień połączenia. Wnioskodawca uzupełnił własne stanowisko wskazując, że – jego zdaniem - w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej, wydanych mu w ramach transakcji połączenia w zamian za udziały spółki przejmowanej, opodatkowaniu podatkiem dochodowym na podstawie art. 24 ust. 5d) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 ze zm. – dalej: u.p.d.o.f.), podlegać będzie jedynie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów ponad ich wartość nominalną, która jest równa wartości rynkowej spółki przejmowanej na dzień połączenia.
3. Organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Zdaniem organu w przypadku umorzenia automatycznego udziałów wnioskodawcy w spółce przejmującej, wydanych mu w ramach transakcji połączenia w zamian za udziały spółki przejmowanej, opodatkowaniu na podstawie art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f., podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów spółki przejmującej nad kosztami uzyskania przychodów ustalonymi zgodnie z obowiązującą w 2013 r. treścią art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f.
(w zależności od sposobu objęcia udziałów w 2013 r.), tj. wydatkami faktycznie poniesionymi przez wnioskodawcę w dniu objęcia udziałów w spółce przejmowanej.
4. Powyższej interpretacji wnioskodawca zarzucił naruszenie m.in. art. 24 ust. 5d w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 oraz art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę, podzielając argumentację przedstawioną w wyroku NSA z dnia 18 października 2017 r., II FSK 2569/15. Zgodnie z nią treść art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f. - przez odwołanie się wprost do treści art. 22 ust. 1f, w przypadku umorzenia udziałów (akcji) objętych w zamian za akcje lub udziały innych spółek, w tym także w sytuacji łączenia spółek - nakazuje ustalić koszt uzyskania przychodu z umorzenia nabytych w ten sposób udziałów (akcji) w wartości nominalnej umarzanych akcji. Skoro przepis art. 24 ust. 5d do umorzenia wszystkich udziałów (akcji), niezależnie od sposobu, w jaki zostały nabyte, nakazuje stosować art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f., a dla zakresu stosowania tego przepisu obojętna jest okoliczność nabycia udziałów (akcji) w zamian za akcje lub udziały spółki przejmowanej, to twierdzenie, że w przypadku umorzenia przymusowego lub automatycznego udziałów kosztem uzyskania przychodu będzie wartość nominalna udziałów w spółce przejmowanej objętych w zamian za wkład niepieniężny, z dnia ich objęcia, należy uznać za działanie naruszające te przepisy. Wniosek taki wypływa z treści art. 22 ust. 1f pkt 1 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., które stanowią, że w sytuacji opisanej w hipotezie tych przepisów, która odpowiada stanowi faktycznemu występującemu w niniejszej sprawie, kosztem uzyskania przychodu z tytułu umorzenia udziałów (akcji) jest ich wartość nominalna.
Sąd pierwszej instancji zalecił, by ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uwzględnił przedstawioną przez sąd ocenę prawną.
6. Powyższy wyrok organ zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie:
1) art. 146 § 1 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f. w związku z art. 22 ust. 1f pkt 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., Dz. U. z 2012.361 ze zm.) poprzez uwzględnienie skargi wnioskodawcy i uchylenie zaskarżonej interpretacji i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że błędne jest stanowisko organu interpretacyjnego, zgodnie z którym w przypadku umorzenia automatycznego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jako koszt uzyskania przychodów należy przyjąć wydatki jakie faktycznie poniósł wnioskodawca na objęcie akcji w przejętej spółce, a w konsekwencji błędne uznanie przez sąd, iż brak było także podstaw, aby w tym zakresie uwzględniać regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu z 2013 r.
2) art. 146 § 1, art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 22 ust. 1f pkt 1 i art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. - poprzez dokonanie przez sąd pierwszej instancji błędnej - nieprawidłowej oceny faktycznej i prawnej stanowiska organu interpretacyjnego i bezpodstawnemu przyjęcie, że organ naruszył wskazane powyżej przepisy.
Organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów u.p.d.o.f. prawidłowo przyjmując, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku umorzenia automatycznego udziałów wnioskodawcy w spółce przejmującej, wydanych mu w ramach transakcji połączenia w zamian za udziały spółki przejmowanej, opodatkowaniu na podstawie art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f. podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów spółki przejmującej nad kosztami uzyskania przychodów ustalonymi zgodnie z obowiązującą w 2013 r. treścią art. 23 ust. 1 pkt 38 i art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f. (w zależności od sposobu objęcia udziałów w 2013 r.), tj. wydatkami faktycznie poniesionymi przez wnioskodawcę w dniu objęcia udziałów w spółce przejmowanej;
3) art. 24 ust. 5d w związku z art. 22 ust. 1f pkt 1 i art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji, w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej, koszty (wartość) tych udziałów powinny odnosić się do ich wartości nominalnej - równej wartości rynkowej spółki przejmowanej na dzień połączenia, w konsekwencji błędne uznanie przez sąd, że w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce przejmującej, wydanych wnioskodawcy w ramach transakcji połączenia w zamian za akcje spółki przejmowanej, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z umorzenia udziałów ponad ich wartość nominalną, która jest równa wartości rynkowej półki przejmowanej na dzień połączenia.
Mając powyższe na uwadze, organ wniósł o:
- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej oddalenie,
ewentualnie
- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji,
- skierowanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym,
- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
7. W niekwestionowanym stanie faktycznym, wynikającym z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, zagadnieniem spornym jest sposób ustalenia dochodu z tytułu umorzenia przymusowego (automatycznego) udziałów w spółce z o.o. W szczególności zaś chodzi o sposób ustalenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu umorzenia przymusowego lub automatycznego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie jest kwestionowane stanowisko sądu pierwszej instancji w zakresie oceny prawnej odpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęta przez sąd pierwszej instancji ocena prawna przestawionego zagadnienia prawnego jest prawidłowa i wyczerpująca.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1f) u.p.d.o.f. w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji), koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:
1) określonej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a - jeżeli przedmiotem wkładu są udziały (akcje) objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część;
2) przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia, określona zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a.
Z treści art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f. wynika wprost, że przepis art. 22 ust. 1f) u.p.d.o.f. ma zastosowanie do przychodów z umorzenia udziałów (akcji) nabytych w zamian za wkład niepieniężny niebędący przedsiębiorstwem lub jego zorganizowaną częścią (art. 22 ust. 1f pkt 1) oraz w zamian za wkład będący przedsiębiorstwem lub jego zorganizowaną częścią (art. 22 ust. 1f/ pkt 2). W rozpoznanej sprawie udziały nie zostały nabyte w zamian za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, zatem przepis art. 22 ust. 1f) pkt 2 u.p.d.o.f. nie ma zastosowania do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji.
Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że w rozpoznanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 22 ust. 1f) pkt 1 u.p.d.o.f. Nie ulega wątpliwości, że przepis ten ma zastosowanie do udziałów (akcji) nabytych w zamian za wkład w postaci rzeczy lub praw. W rozpoznanej sprawie przedmiotem wkładu wniesionego przez podatnika do spółki, której udziały mają być umarzane, są udziały w innej spółce (udziały w spółce przejmowanej). Występujący w rozpoznanej sprawie wkład podatnika jest także wkładem niepieniężnym w rozumieniu art. 22 ust. 1f) pkt 1 u.p.d.o.f. Przedmiotem wkładów do spółek kapitałowych mogą być akcje lub udziały w innych spółkach kapitałowych. Z treści przepisów art. 14 § 1, art. 158 § 1, art. 309 § 3 i 4 k.s.h., regulujących wnoszenie wkładów niepieniężnych do spółek kapitałowych wynika, że udziały lub akcje mogą być przedmiotem wkładu niepieniężnego.
Wobec powyższego trafny jest pogląd, że w przedstawionym stanie faktycznym należało uznać, iż treść art. 24 ust. 5d) u.p.d.o.f. przez odwołanie się wprost do treści art. 22 ust. 1f, w przypadku umorzenia udziałów (akcji) objętych w zamian za akcje lub udziały innych spółek, w tym także w sytuacji łączenia spółek przez przejęcie, nakazuje ustalić koszt uzyskania przychodu z umorzenia nabytych w ten sposób udziałów (akcji), w wartości nominalnej umarzanych akcji. Uznanie za prawidłowe stanowiska zaprezentowanego przez organ w zaskarżonej interpretacji oznaczałoby, że w przypadku umorzenia udziałów (akcji) nabytych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż akcje i udziały – kosztem uzyskania przychodu będzie wartość nominalna umarzanych akcji. Jeżeli natomiast przedmiotem umorzenia byłyby akcje objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji lub udziałów w innych spółkach, kosztem uzyskania przychodów byłaby wartość nominalna akcji lub udziałów (z dnia ich objęcia) wniesionych do spółki w celu objęcia udziałów (akcji), podlegających obecnie umorzeniu. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że nie można wskazać argumentów przemawiających za celowością takiego zróżnicowania skutków podatkowych przymusowego (lub automatycznego) umorzenia akcji. Przepisy k.s.h. nie dają podstaw do stwierdzenia, że objęcie udziałów (akcji) w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji lub udziałów innej spółki w sensie ekonomicznym ma inny charakter od ich objęcia w zamian za inny wkład niepieniężny. W obydwu tych sytuacjach objęcie akcji (udziałów) przez podatnika następuje w zamian za przekazanie przez niego spółce kapitałowej składników jego majątku innych niż pieniądze.
8. Sąd pierwszej instancji zasadnie także uznał, że podstaw do takiego zróżnicowania skutków prawnopodatkowych umorzenia udziałów (akcji) nie zawierają przepisy art. 24 ust. 5d) i art. 22 ust. 1f) u.p.d.o.f. Skoro przepis art. 24 ust. 5d) do umorzenia wszystkich udziałów (akcji), niezależnie od sposobu, w jaki zostały nabyte, nakazuje stosować art. 22 ust. 1f) pkt 1 u.p.d.o.f., a dla zakresu stosowania tego przepisu obojętną jest okoliczność nabycia udziałów (akcji) w zamian za akcje lub udziały spółki przejmowanej, to twierdzenie, że w przypadku umorzenia przymusowego lub automatycznego udziałów kosztem uzyskania przychodu będzie wartość nominalna udziałów w spółce przejmowanej objętych w zamian za wkład niepieniężny, z dnia ich objęcia, należy uznać za działanie naruszające te przepisy. Wniosek taki wypływa z treści art. 22 ust. 1f pkt 1 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., które stanowią, że w sytuacji opisanej w hipotezie tych przepisów, która odpowiada stanowi faktycznemu występującemu w niniejszej sprawie, kosztem uzyskania przychodu z tytułu umorzenia udziałów (akcji) jest ich wartość nominalna.
9. Odnosząc się do zarzutów i argumentów zawartych w skardze kasacyjnej należy wskazać, że organ podatkowy w zasadzie nie wyjaśnił, dlaczego stanowisko sądu pierwszej instancji jest wadliwe. Wywód prawny wspierający postawiony w skardze kasacyjnej zarzut sprowadza się do następującej wypowiedzi: Zatem z powyższego opisu zdarzenia stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że umorzone lub zbyte w celu umorzenia zostaną udziały w spółce przejmującej wydane skarżącemu w wyniku przejęcia spółki przejmowanej, ale niestanowiące udziałów tej drugiej spółki. Dlatego w przypadku umorzenia przymusowego lub automatycznego udziałów spółki przejmującej, objętych uprzednio przez stronę w wyniku przejęcia spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą w zamian za udziały posiadane przez stronę w spółce przejmowanej, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegać będzie nadwyżka przychodu uzyskanego z tytułu umorzenia udziałów spółki przejmującej nad kosztami uzyskania przychodów ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f. tj. nominalnej wartości udziałów w spółce przejmowanej, objętych w zamian za wkład niepieniężny, z dnia ich objęcia, rozliczany proporcjonalnie do ilości umarzanych udziałów.
Rzecz w tym, że organ nie podjął żadnej polemiki, próby wykazania wadliwości stanowiska sądu pierwszej instancji. W szczególności nie podważył najistotniejszego argumentu sądu pierwszej instancji, a mianowicie braku podstaw do różnicowania skutków prawnych w zależności od tego, czy umorzenie dotyczy udziałów (akcji) nabytych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż akcje i udziały, czy też przedmiotem umorzenia byłyby akcje objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji lub udziałów w innych spółkach.
10. Zauważyć tu trzeba, że podobne poglądy zostały wyrażone w wyrokach NSA z dnia: 14 lutego 2017 r., II FSK 131/14, Lex nr 2249247, II FSK 130/15, Lex nr 2247737, II FSK 3418/13, Lex nr 2036561; II FSK 2844/13, Lex nr 1959513, II FSK 2661/13, POP 2015, nr 6 s. 547-550 z glosą aprobującą R. Mastalskiego i II FSK 2569/15, Lex nr 2400118.
11. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło