II SA/Wa 2228/20

WyrokWSA w Warszawie2021-05-05

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a) w przypadku funkcjonariusza, który pełnił służbę w Służbie Bezpieczeństwa przez ponad dwa lata, a następnie długoletnią służbę w Policji, biorąc pod uwagę przesłanki z art. 8a ustawy, w szczególności "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa i "rzetelność" służby po 12 września 1989 r.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego, wydając decyzję z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Sąd, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, uznał, że organ nieprawidłowo zinterpretował art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, nie uwzględniając w sposób właściwy przesłanek "krótkotrwałości" służby w SB oraz "rzetelności" służby w Policji. Okoliczności podnoszone przez organ, takie jak świadomość podjęcia służby w SB, członkostwo w PZPR czy chęć podjęcia studiów, nie stanowią przesłanek pozaustawowych, które mogłyby decydować o odmowie zastosowania art. 8a.
Stan faktyczny
Skarżący, J. B., pełnił służbę w Służbie Bezpieczeństwa w latach 1987-1989 (ponad 2 lata), a następnie przez ponad 26 lat w Policji. Wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a) na podstawie art. 8a, argumentując, że jego służba w SB była krótkotrwała i miała charakter administracyjny, a służba w Policji była wzorowa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że służba w SB nie była krótkotrwała i że wnioskodawca świadomie podjął służbę w organach totalitarnego państwa. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, Minister ponownie odmówił, powołując się na świadome podjęcie służby w SB, członkostwo w PZPR i chęć rozwoju zawodowego. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję J. B. (zwany dalej także jako: "Strona", "Skarżący") wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z poźn. zm. – zwana dalej również "ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy"). W uzasadnieniu wniosku podał, że w okresie od dnia [...] listopada1987 r. do dnia [...] grudnia 1989 r. pełnił służbę na stanowisku [...] Wydziału [...] w Służbie Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Nadmienił, iż praca ta nie obejmowała jakichkolwiek działań operacyjnych skierowanych przeciwko opozycji niepodległościowej oraz że praca w Służbie Bezpieczeństwa miała charakter czysto administracyjny i trwała 2 lata, 1 miesiąc i 1 dzień. Natomiast służba w Policji stanowiła okres obejmujący ponad 26 lat i dlatego można uznać, że służba w SB stanowiła jedynie epizod w pracy zawodowej Strony. Wnioskodawca dodał, że w trakcie służby w Policji był wielokrotnie nagradzany i awansowany, służbę pełnił rzetelnie i nie był karany dyscyplinarnie oraz podkreślił, że przełożeni darzyli go dużym szacunkiem i zaufaniem, a efekty jego pracy były doceniane, o czym świadczą nadane odznaczenia i medale m.in. Brązowa Odznaka "Zasłużonego Policjanta" oraz Medal Srebrny za Długoletnią Służbę. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej także jako "Minister") odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy. W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ podał, że J. B. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2016 r., posiada prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym stronie wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Organ wskazał, że z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. informacji o przebiegu służby wynika, że Strona pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w okresie od dnia [...] listopada 1987 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., tj. okres 2 lat, 1 miesiąca i 1 dnia, zaś całkowity okres służby w/wym. wynosi 30 lat, 6 miesięcy i 20 dni. Z kolei z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. wynika, że Strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Strona wielokrotnie była też wyróżniana nagrodami pieniężnymi. W materiałach Policji nie stwierdzono też informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych lub kamo-skarbowych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Minister, przytaczając treść art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy stwierdził, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Jednocześnie Minister uznał, że choć okres służby J. B. wynosi 30 lat, 6 miesięcy i 20 dni, to jednak w sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres ponad 2 lat, to nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Ponad 2-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Ponadto Organ podniósł, że – nie kwestionując rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Stronę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989r., to brak jest jednak jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była w narażeniem zdrowia i życia. Organ zaznaczył przy tym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Dlatego też Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt l i pkt 2 omawianej ustawy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uwzględnienie skargi zarzucił naruszenie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy poprzez odmowę wyłączenia stosowania wobec niego art. 15 c tej ustawy pomimo tego, że pełnił przed dniem 31 lipca 1990 r. krótkotrwałą służbę, o której mowa w art. 13b ustawy, a także rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. W uzasadnieniu podkreślił m.in., że krótkotrwałość służby o której mowa w art. 13b ustawy należy oceniać nie w kontekście czasu trwania, a w odniesieniu do czasu trwania całej służby wnioskodawcy. Wskazał, że praca w SB stanowiła jedynie epizod w jego pracy zawodowej oraz, że zasadnicza praca zawodowa, to praca w służbie Policji już po przełomie 1989 roku. Podobnie jak we wniosku z [...] kwietnia 2017r. podkreślił, że praca w SB nie obejmowała jakichkolwiek działań operacyjnych skierowanych przeciwko opozycji niepodległościowej, gdyż polegała na pracy w Wydziale [...] na stanowisku [...]. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19 uwzględnił skargę Strony i uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd w szczególności wskazał, że biorąc pod uwagę długość okresu służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby wynoszącego 30 lat, 6 miesięcy i 20 dni, przyjąć należało, że służba przez okres 2 lat, 1 miesiąca i 1 dnia była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Jednocześnie Sąd podkreślił, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu stosunkowo krótko - i taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Okres 2 lat, 1 miesiąca i 1 dnia nie stanowi w badanej sprawie trwałego okresu, jest to okres krótkotrwały. Organ naruszył zatem art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Niezależnie od powyższego Sąd zwrócił także uwagę na to, że jeżeli Organ uzasadniając twierdzenie, że okres 2 lat, 1 miesiąca i 1 dnia nie jest okresem krótkotrwałym w takim znaczeniu, że Strona przez ten czas z całą pewnością dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem, to – nawet pomijając okoliczność, że zaznajomienie się ze specyfiką zadań nie stanowi o tym, że dany okres służby nie był krótkotrwały – Organ nie rozwinął w uzasadnieniu decyzji tej kwestii i nie wskazał choćby na charakter zadań realizowanych w tym czasie przez wnioskodawcę. Jeśli zaś w ocenie organu Skarżący realizował w tym czasie obowiązki czy zadania, których charakter nie pozwala, zdaniem organu, na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to powinno to znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Takich ustaleń na tym etapie postępowania organ jednak nie poczynił i nie rozwinął w uzasadnieniu decyzji twierdzenia o specyfice realizowanych przez Skarżącego zadań. Minister nie wziął także pod uwagę powołanych we wniosku strony okoliczności dotyczących służby, w tym awansowania, otrzymywanych nagród oraz odznaczeń Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant", Medal Srebrny za Długoletnią Służbę, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić, gdyż jako wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego, nie mogła się ostać. Jednocześnie Sąd wskazał, że organ ponownie rozpatrując sprawę przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uprawniające do przyjęcia, że w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 8a tej ustawy. W sytuacji, gdy w toku ponownego rozpatrywania tej sprawy organ dokona ustaleń faktycznych, w tym dotyczących okresu służby, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), które zdaniem organu nie pozwalają - mimo spełnienia przesłanki a art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy- na uznanie przypadku Skarżącego za szczególnie uzasadniony przypadek dający podstawy do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a, powinno to znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie o specyfice realizowanych przez Skarżącego zadań i specyfice służby w okresie od [...] listopada 1987 r. do [...] grudnia 1989 r. nie zostało przez organ w żaden sposób rozwinięte i wyjaśnione. Organ winien też uzasadnić decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję. Po ponownym rozpoznaniu wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Uzasadniając powyższą decyzję wskazał, że w wykonaniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020r. zobligowany był do oceny czy w sprawie – w odniesieniu do Wnioskodawcy – zostały spełnione przesłanki stypizowane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, a zatem winien dokonać oceny czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w tym przepisie, co powoduje konieczność przywołania faktów dotyczących m. innymi charakteru służby byłego funkcjonariusza, jego postawy czy też dokonanych osiągnięć. Dokonując takiej oceny Minister uznał, że jakkolwiek Skarżący wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy, o czym świadczą m. innymi przyznane mu wysokiej rangi odznaczenia państwowe i resortowe, tj. Srebrny Medal za Długoletnią Służbę i Brązowa Odznaka Zasłużonego Policjanta, co można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, to jednak szczegółowa analiza materiału dowodowego przekazanego przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]) wykazała, że wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął służbę w organach Służby Bezpieczeństwa. Świadczy o tym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci raportu Skarżącego z dnia [...] listopada 1979 r., w którym widnieje zapis o następującej treści: "Zwracam się z uprzejmą prośbą do Obywatela Szefa o przyjęcie mnie do pracy w Służbie Bezpieczeństwa". Jednocześnie z dokumentu pn.: życiorys, stanowiącego stronę nr [...] akt IPN wynika, że była to głęboko przemyślana decyzja o czym świadczą poniższe sformułowania: "(...) podjąłem decyzję o odbyciu zasadniczej służby wojskowej w organach MO. Służbę tę pełniłem w okresie od [...].11.1985 do [...].10.1987 w ZOMO. (...) Podczas tej służby powziąłem decyzję o podjęciu pracy w Służbie Bezpieczeństwa." Dalej Organ wskazał, że w późniejszym okresie wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB pomimo, iż ponad dwuletni okres pełnienia służby we wskazanej formacji z całą pewnością pozwolił mu na dokładne zaznajomienie się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem. Wymieniony kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, aż do momentu likwidacji struktur formacji, związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie, był częścią wskazanej formacji i czerpał określone, wymierne korzyści. Ponadto Minister wskazał, że w aktach prowadzonego postępowania znajdują się również raporty Strony, zawierające prośbę o wyrażenie zgody na podjęcie studiów w Wyższej Szkole Oficerskiej im. [...] w [...]. Jak wynika z opinii służbowej z dnia [...] lutego 1989 r. "Wymieniony ubiegał się o podjęcie studiow w 1998 r., jednak z wynikiem negatywnym". Natomiast strona nr [...] przekazanych przez IPN dokumentów pn.: Protokół egzaminacyjny, stanowiąca integralną część skierowania funkcjonariusza na studia w 1989 r. zawiera zapis "kandydat nie zgłosił się na egzamin". Powyższe wskazuje, że J. B. był funkcjonariuszem, co do którego przełożeni mieli określone oczekiwania i inwestowali w jego rozwój zawodowy. Na potwierdzenie przedstawionego stanowiska, Organ przytoczył fragment opinii służbowej z dnia [...] lutego 1989 r., który brzmi: "Biorąc pod uwagę aktualną postawę i zaangażowanie tow. J. B. uważam, że w pełni zasługuje na skierowanie go na studia resortowe w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych, co w powiązaniu z jego zaangażowaniem i pracowitością powinno procentować w przyszłości." Ponadto Minister wskazał, że z kolejnych dokumentach przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że wnioskodawca od dnia[...]sierpnia 1986 r. był również członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Z opisu zawartego w Encyklopedii PWN, dotyczącego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, wynika zaś, że: "(...) PZPR była masową partią kierującą autorytarnym państwem i centralnie zarządzaną, zbiurokratyzowaną gospodarką; partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego. W ramach międzynarodowego ruchu komunistycznego i państw tzw. demokracji ludowej była podporządkowana sowieckiej partii komunistycznej (...). PZPR dążyła do przekształcenia ustroju politycznego, gospodarki i instytucji społecznych Polski wg rozwiązań wprowadzonych w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) poprzez: stosowanie terroru jako podstawowej metody rządzenia (Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), likwidację własności prywatnej w gospodarce (kolektywizacja rolnictwa, przejęcie przez administrację państwową wszystkich przedsiębiorstw prywatnych), rozbudowę systemu biurokratycznych instytucji państwowych i organizacji społeczno-politycznych ściśle podporządkowanych partii komunistycznej (zasada tzw. transmisji polityki partii do wszystkich środowisk), połączonej z likwidacją organizacji niezależnych, samorządu terytorialnego i zawodowych, szybką rozbudową przemysłu, głównie ciężkiego, nastawionego w znacznej mierze na produkcję zbrojeniową, indoktrynację ideologiczną społeczeństwa, przede wszystkim młodzieży, wprowadzenie doktryny realizmu socjalistycznego w kulturze, podporządkowanie państwu Kościołów i innych związków wyznaniowych (...)". W świetle powyższego nie sposób zakwestionować fakt, by członkostwo w PZPR nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie Organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek. Ponadto, zdaniem Ministra, zawarte w uzasadnieniu strony argumenty dotyczące zaangażowania w realizowanie zadań i obowiązków podczas pełnienia służby w Policji, a także wskazanie na otrzymanie przez nią nagród, wyróżnień, odznaczeń nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie w kontekście braku zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, co manifestowało się zaangażowaniem w ww. strukturach politycznych ówczesnego państwa totalitarnego, wnioskowaniem o przyjęcie do służby w Służbie Bezpieczeństwa oraz chęcią zdobywania wyższych kwalifikacji zawodowych. Dlatego też Minister uznał, że analiza materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dowodzi, że osiągnięcia odnotowane przez zainteresowanego po dniu 12 września 1989 r., choć niewątpliwie zasługują na aprobatę, to jednakże biorąc pod uwagę całokształt służby Skarżącego, a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., ukierunkowany na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Skarżący od decyzji Ministra z dnia [...] września 2020 r. nr [...] poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, poprzez odmówienie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy pomimo tego, że z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w sprawie Skarżącego istnieje szczególnie uzasadniony przypadek (uzasadniający zastosowanie wobec J. B. art. 8a ww. ustawy) ze względu na krótkotrwałość służby Skarżącego oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków, po dniu 12 września 1989 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący w szczególności podniósł, że faktem jest, iż w okresie od [...] listopada 1987 roku do [...] grudnia 1989 roku pełnił służbę w SB WUSW [...] - wydział [...]. Praca w SB polegała na pracy w Wydziale [...] na stanowisku [...] i nigdy nie obejmowała jakichkolwiek działań wywiadowczych lub kontrwywiadowczych. Z akt IPN wynika też, że nigdy nie był on zaangażowany w walkę z opozycją demokratyczną i nigdy nikomu nie wyrządził w czasie służby w SB jakiejkolwiek szkody. Praca ta miała charakter czysto administracyjny i trwała dwa lata, jeden miesiąc i jeden dzień. Łączny okres służby w Policji, tj. po wejściu w życie ustawy o Policji wynosi 26 lat pięć miesięcy i dwadzieścia dwa dni. Należy zatem uznać, iż praca w wydziale paszportowym stanowiła jedynie krótki epizod w służbie Skarżącego, tj. służba Skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. była krótkotrwała. Zasadnicza praca zawodowa to służba w Policji, która jak sam przyznał Organ, była wręcz wzorowa. Skarżący podkreślił też, że od 2001 roku pracował jako [...] Wydziału [...] KWP w [...], aż do dnia zakończenia służby, zajmując się w szczególności sprawami związanymi z wydawaniem pozwoleniem na broń. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył Organ (k. 46 akt sądowych), zaś Skarżący oświadczył, że wyraża na taki tryb zgodę (k. 49 akt sądowych). Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia). Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania). Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Organ wydając decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy procesowe w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie wyjścia rozważań Sąd wskazuje, że rozstrzygając nin. sprawę działał na podstawie art. 153 p.p.s.a. w warunkach związania poglądem prawnym wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19. W myśl tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma więc wynik sądowej kontroli tj. przywołany na wstępie wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2020r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 153) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, zaś wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1614/15, wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Ponadto podkreślić należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15). Reasumując powyższe, jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 – "(...) Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu przywołanego wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19 oraz, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie albowiem w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienia od wyrażonego wcześniej, w toku sądowej kontroli, poglądu prawnego. Istotą sądowej kontroli w rozstrzyganej sprawie jest więc swoistego rodzaju "weryfikacja", czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19. W tym miejscu Sąd porządkowo przypomina, że w powyższym wyroku, w szczególności, przesądzono, że organ ponownie rozpatrując sprawę przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uprawniające do przyjęcia, że w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 8a tej ustawy. Jednocześnie w wyroku tym wyrażono pogląd, że w sytuacji, gdy w toku ponownego rozpatrywania tej sprawy organ dokona ustaleń faktycznych, w tym dotyczących okresu służby, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), które zdaniem organu nie pozwalają - mimo spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy- na uznanie przypadku Skarżącego za szczególnie uzasadniony przypadek dający podstawy do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a, powinno to znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Sąd podkreślił bowiem, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie o specyfice realizowanych przez Skarżącego zadań i specyfice służby w okresie od [...] listopada 1987 r. do [...] grudnia 1989 r., a które to okoliczności stanowiły negatywną ocenę organu dla zastosowania w stosunku do Wnioskodawcy "szczególnie uzasadniony przypadek, dający podstawy do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a", nie zostało przez organ w żaden sposób rozwinięte i wyjaśnione. Ponadto Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uzasadniając swoją decyzję, winien wypełnić dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, po to, aby uzasadnienie decyzji nie pozostawiało wątpliwości, dlaczego organ rozstrzygnął w taki a nie inny sposób. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, Organ ponownie rozstrzygając sprawę nie tylko nie wywiązał się w sposób prawidłowy z zaleceń wynikających z uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19, ale wydając zaskarżoną decyzję naruszył też granice uznania administracyjnego. Jak już stwierdzono wcześniej, wiążącym tak dla Organu, jak i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest, że kwestia spełnienia przesłanek z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy została jednoznacznie przesądzona. Jednocześnie Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19, wobec niewystarczającego uzasadnienia pierwszej przesłanki (krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990r.) podkreślił, że "(...) zaznajomienie się ze specyfiką zadań (...) nie stanowi o tym, że okres służby nie był krótkotrwały". Sąd podniósł też, że "(...) Jeśli zaś w ocenie organu wnioskodawca realizował w tym czasie obowiązki czy zadania, których charakter nie pozwala na zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, to powinno to znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji", przy czym wskazano, że chodzi w tym przypadku o specyfikę realizowanych zadań albo specyfikę służby w okresie od [...] lipca 1987r. do [...] grudnia 1989r. Wziąwszy pod uwagę niesporne ustalenia faktyczne co do wskazanego okresu i rodzaju służby (w okresie od [...] lipca 1987r. do [...] grudnia 1989r.), którą pełnił w SB Skarżący, a mianowicie służbę w SB WUSW [...] – wydział paszportów należało więc ustalić, czy Skarżący, pełniąc tę służbę, wykonywał lub podejmował takie zadania, które nie pozwalają skorzystać z dobrodziejstwa regulacji 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, jak choćby np. zadania wywiadowcze lub kontrwywiadowcze, a więc czy nie wypełnił przesłanki z art. 13b komentowanej ustawy, który określa czym jest służba na rzecz totalitarnego państwa. Zgodnie bowiem z art. 13b ust 1 pkt 5 lit b tiret trzeci ustawy – "(...) Za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w niżej wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach: służby i jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, ich poprzedniczki, oraz ich odpowiedniki terenowe: b) wypełniające zadania wywiadowcze i kontrwywiadowcze: - Biuro [...], od dnia [...] kwietnia 1964r." Tymczasem ze zgromadzonych dowodów w sprawie, w tym w szczególności z zasobów archiwalnych IPN, nie wynika aby Skarżący takie zadania wykonywał lub w inny sposób działał np. na szkodę opozycji demokratycznej. Takich relewantnych prawnie ustaleń z punktu widzenia przepisu art. 8a w zw. z przepisem art. 13b ustawy nie mogą "zastępować" opisane przez Organ okoliczności, że wnioskodawca "w sposób świadomy rozpoczął służbę w SB" oraz "nie podjął później decyzji o ewentualnym zwolnieniu z tej służby", że wyraził zgodę na podjęcie studiów w Wyższej Szkole Oficerskiej w [...] (notabene, nie stawiając się na egzamin) oraz, że od dnia [...] sierpnia 1986 r. był również członkiem PZPR, przez co "(...) jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego" - gdyż są to przesłanki pozaustawowe w kontekście komentowanych przepisów. Podkreślenia wymaga, że dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, właściwe znaczenie ma kwestia charakteru służby funkcjonariusza pełnionej na rzecz totalitarnego Państwa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Na konieczność precyzyjnego i indywidualnego oceniania czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka w ramach kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa" zwrócił również uwagę Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20. Dodać można, że w analogiczny sposób wypowiedział się NSA w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r.: sygn. akt: I OSK 636/20, I OSK 532/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt: I OSK 1411/19, I OSK 1569/19; I OSK 1464/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19. Przedstawiona powyżej wykładnia art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej funkcjonariuszy w świetle przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych ma charakter ugruntowany i nie wynika z niej, aby okoliczności związane z "utożsamianiem się przez stronę z ustrojem totalitarnym", z przynależnością partyjną, świadomością organizacji służby, w której pełnił służbę funkcjonariusz, etc. były objęte przepisem art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Inaczej mówiąc, racjonalny prawodawca nie przyjął, aby to podane przez Organ w zaskarżonym uzasadnieniu okoliczności czy też kwestie światopoglądu, miały decydować o pozbawieniu funkcjonariuszy świadczeń emerytalnych w pełnej wysokości. W konsekwencji więc, wskazane przez Organ przyczyny, nie mogą przesądzać o możliwości zastosowania wobec Skarżącego z dobrodziejstwa instytucji przewidzianej w art.8a ustawy zaopatrzeniowej funkcjonariuszy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że dekodując normę art.8a ustawy zaopatrzeniowej funkcjonariuszy, należy pamiętać, że stanowi ona wyjątek od reguły obniżania świadczeń emerytalnych i rentowych określonej grupie funkcjonariuszy. Jak każdy wyjątek od reguły, winien więc być interpretowany w sposób wąski – nigdy zaś w sposób rozszerzający. Dopatrywanie się więc przez Organ w spornym przepisie istnienia innych przesłanek, niż w nim wymienione, stanowi nieuprawnioną ingerencję w stosowany akt prawny. Organy administracji są zaś obowiązane wyłącznie do stosowania prawa wprost, a nie do "dopowiadania" niewyartykułowanej woli ustawodawcy. Reasumując, skoro prawodawca literalnie nie wskazał, że dla możliwości zastosowania dobrodziejstwa art.8a konieczne jest, obok zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, spełnienie wymogów z pkt.1 i 2 ustawy, to doszukiwanie się w badanym przepisie innych okoliczności, nie znajduje żadnego uzasadnienia i stanowi niedopuszczalną nadinterpretację prawa, wychodzącą także poza pogląd prawny, którym był związany Organ na podstawie art. 153 P.p.s.a. wyrokiem tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1225/19. Po raz kolejny Sąd przypomina bowiem, że kwestia spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w stosunku do Skarżącego, została już jednoznacznie rozstrzygnięta (w tym także w aspekcie rzetelnego wykonywania zadań – co uzasadnia odstąpienie przez Sąd orzekający do ponownego odniesienia się do tej kwestii). Niejako ubocznie, w nawiązaniu do stanowiska Organu w kwestii charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym, Sąd wyjaśnia, że nie można mówić o szczególnej aktywności i zaangażowaniu (w niniejszej sprawie – na rzecz totalitarnego państwa), jeśli aktywność taka ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji tego państwa. Jak bowiem trafnie podniósł NSA w wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, jeśliby przyjąć, że tego rodzaju restrykcyjne unormowania, jak zdaje się przyjmować Organ, znajdują uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego, jego zadań i funkcji, niezależnie od krytycznej oceny techniki legislacyjnej operującymi swojego rodzaju domniemaniem tego typu aktywności wszystkich funkcjonariuszy, to brak jest racjonalnych podstaw do przyjęcia, aby unormowania te znajdowały uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, których aktywność w przeszłości ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych zadań i funkcji państwa totalitarnego. Brak jest zatem przesłanek uzasadniających pogląd, by wskazane przez Organ w uzasadnieniu okoliczności miały świadczyć per se o realizowaniu przez Skarżącego obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa ze szkodą dla obywateli. Jednocześnie Sąd zauważa, że Organ zupełnie pominął w swoich rozważaniach okoliczność, że praca Skarżącego w Wydziale [...] SB WUSW [... miała charakter czysto administracyjny, podobnie jak praca od 2001r. na stanowisku [...] Wydziału [...] KWP w [...] – aż do dnia zakończenia służby, co wprost przeczy tezie, że "całokształt służby w/wym. ukierunkowany był na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji". Reasumując, w świetle przedstawionych ustaleń oraz rozważań, jak też przesądzoną we wcześniejszym wyroku okoliczność, iż służba Skarżącego na rzecz państwa tzw. totalitarnego była służbą krótkotrwałą, a służba po dniu 12 września 1989 r. była pełniona przez Skarżącego w sposób rzetelny – wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie winien być rozpoznany pozytywnie przez Organ. W ocenie Sądu, powołane przy ponownym rozpoznaniu sprawy okoliczności, mające w założeniu Organu wykazać, iż Skarżący nie może skorzystać z przepisu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, stanowią naruszenie nie tylko wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego, ale i reguł procesowych określonych w art. 77 i 80 k.p.a., bowiem Organ dokonał również naruszenia granic uznania administracyjnego Ponieważ Organ, poprzez wadliwą interpretację przepisu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, niewłaściwie ocenił ponownie zebrane dowody i stan faktyczny sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, Organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wszystkie wnioski przedstawione przez Sąd administracyjny w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło