II SAB/Wa 74/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. A. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę R. A. w dniu [...] września 2020 r. zwrócił się do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w [...] (data wpływu: [...] września 2020 r.) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie zestawienia wszystkich obowiązujących zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Pismem z dnia [...] września 2020 r. znak [...] Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Centralnego Zarządu Służby Więziennej udzieliła odpowiedzi wnioskodawcy wskazując, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zapoznawanie obywateli z treścią obowiązującego prawa następuje w trybie odmiennym niż określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a informacja o obowiązującym prawie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Tym samym wnioskowane zestawienie nie podlega udostępnieniu w trybie ww. ustawy. Ponadto, poinformowano wnioskodawcę, że zgodnie z obowiązującymi regulacjami, osadzonym nie udostępnia się stron Internetowych innych niż Biuletyn Informacji Publicznej, chyba że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych dokonuje tego przez stronę internetową umieszczoną w domenie "gov.pl", to wtedy stronę udostępnia się na zasadach przewidzianych dla stron BIP. Następnie wnioskodawca ponownie zwrócił się w dniu [...] października 2020 r. do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w [...] (data wpływu: [...] października 2020 r.) z pismem dotyczącym przedmiotowej sprawy, w którym wnosił o wskazanie ,,trybu odmiennego", na podstawie którego mógłby uzyskać dostęp do wnioskowanych informacji. Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Centralnego Zarządu Służby Więziennej pismem z dnia [...] października 2020 r. znak [...] poinformowała wnioskodawcy, że aktualne pozostaje stanowisko zawarte w piśmie znak [...] z dnia [...] września 2020 r., w szczególności wobec niewskazania przez wnioskodawcę nowych okoliczności w sprawie. Pismem z dnia [...] października 2020 r. wnioskodawca ponowił prośbę skierowaną do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w [...] (data wpływu: [...] listopada 2020 r.) o przesłanie treści wszystkich obowiązujących zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Centralnego Zarządu Służby Więziennej pismem z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] ponownie poinformowała wnioskodawcę, że aktualne pozostaje stanowisko zawarte w pismach znak [...] z dnia [...] września 2020 r. i znak [...] z dnia [...] października 2020 r. W dniu 30 listopada 2020 r. do organu wpłynęła skarga R. A. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt do przekazania zestawienia wszystkich obowiązujących zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz przesłanie ich treści, zasądzenie od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskowane zestawienie wszystkich obowiązujących zarządzeń, wytycznych i instrukcji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej stanowi informację publiczną i w związku z tym powinno być przesłane skarżącemu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w pismach kierowanych do skarżącego w przedmiotowej sprawie przez Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność, na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), dalej u.d.i.p., polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji nie podejmuje tej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności należało podkreślić to, że przedmiot niniejszej sprawy jest zbieżny z inna sprawą (sygn. akt II SAB/Wa 504/20) w której skarżący posiadał przymiot strony. W przywołanej wyżej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyłożył skarżącemu, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. Z treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 8 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, który tworzy się w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej. Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Z powyższych przepisów wynika, że informacja, która została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ administracji publicznej nie podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym. Nie można bowiem żądać udostępnienia w trybie u.d.i.p. informacji, która już została udostępniona. Udostępnienie zatem informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego. Stanowisko judykatury w tym względzie jest jednolite (por. wyroki NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2479/11, z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1850/15, z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2219/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przywołanej wyżej sprawie Sąd administracyjny ustalił też, że wytyczne Dyrektora Generalnego Służby Więziennej są zamieszczone na stosownej stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu. Do tego publikatora odesłał również w niniejszej sprawie organ w odniesieniu do zarządzeń i instrukcji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. To zaś sprawia, iż skarżący nie mógł skutecznie domagać się udostępnienia w trybie wnioskowym żądanej informacji publicznej. Mógłby to uczynić tylko w sytuacji, gdyby wykazał, ze żądane informacje nie są dostępne na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu. Próżno jednakże szukać dowodu w powyższym zakresie, a przywołanego przez stronę. Rozpoznając przedmiotową sprawę tut. Sąd w pełni zgadza się z wywodami zawartymi w w/przywołanym orzeczeniu, iż ze względu na szczególną sytuację skarżącego, przebywającego w Zakładzie Karnym, wskazać należy, że przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. nie upoważnia do odmiennego traktowania osób odbywających karę pozbawienia wolności. Ustawodawca nie uzależnił zastosowania wskazanego przepisu od indywidualnej sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawcy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2479/11, z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 481/12; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 730/12, z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1850/15, z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2219/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym osadzony w zakładzie karnym musi liczyć się z ograniczeniami swobód i wolności, które są nieodzownym elementem wykonywania kary w warunkach izolacyjnych, chociaż osobie tej, co do zasady, nadal przysługują wszystkie prawa i wolności gwarantowane w Konstytucji RP (poza prawem do wolności osobistej). Nadto z przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 53), zwanej dalej k.k.w., nie wynika, aby osadzonego w zakładzie karnym pozbawiano w sposób bezwzględny dostępu do Internetu, a w konsekwencji do Biuletynu Informacji Publicznej. Zatem fakt osadzenia w zakładzie karnym nie przesądza z góry, iż skazany jest pozbawiony dostępu do Internetu, w tym możliwości wglądu do Biuletynu Informacji Publicznej. Zgodnie z art. 110a § 2 k.k.w., dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego, jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym. Wśród skatalogowanych w art. 102 k.k.w. praw osób skazanych nie wskazano co prawda dostępu do Internetu (tylko dostęp do radia, telewizji, książek i prasy – pkt 6 przepisu), jednak katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że osoba skazana na pobyt w zakładzie karnym może dochodzić swoich praw w zakresie dostępu do informacji publicznej na zasadach ogólnych, wykorzystując instrumenty przewidziane w k.k.w. Podkreślenia również wymaga, iż przychylenie się dyrektora zakładu karnego do wniosku osoby skazanej o umożliwienie dostępu do internetowego Biuletynu Informacji Publicznej nie jest uzależnione wyłącznie od jego dobrej woli, skoro osoba ta może dochodzić swoich racji w sposób przewidziany w przepisach k.k.w., w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 647). Wobec tego, osoba pozbawiona wolności i przebywająca w zakładzie karnym bądź areszcie śledczym nie może być uznana za osobę pozbawioną systemowo dostępu do informacji publicznej poprzez pozbawienie dostępu do Internetu. Wprawdzie dostęp do informacji publicznej osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych nie jest nieograniczony, jednak obowiązujące przepisy prawne nie pozbawiają w sposób bezwzględny tego dostępu. Z istoty kary pozbawienia wolności wynika, że osoby, którym kara ta została wymierzona, muszą się liczyć z różnymi ograniczeniami, np. w kontaktach z najbliższymi, znajomymi, w możliwości korzystania z telefonów komórkowych i stacjonarnych i szeregiem innych ograniczeń. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. należy zatem prawidłowo wykładać w ten sposób, że osadzenie w zakładzie karnym nie stanowi okoliczności wyłączającej zastosowanie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wobec powyższego, uznać należy, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego inicjującego przedmiotowe postępowanie nie był bezczynny. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.