I OSK 1850/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-21
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Wojciech Jakimowicz, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Generalny Służby Więziennej był w zwłoce w udostępnieniu informacji publicznej, jeśli żądane informacje znajdowały się w Biuletynie Informacji Publicznej, a wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w zwłoce w udostępnieniu informacji publicznej, jeśli żądane informacje zostały już udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej. Fakt odbywania kary pozbawienia wolności nie wyłącza zastosowania art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ osadzony ma możliwość dostępu do internetu i tym samym do BIP, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego.Stan faktyczny
R.P. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o udostępnienie aktów prawnych związanych z więziennictwem. Organ odmówił, wskazując, że informacje te są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. R.P. złożył skargę na bezczynność, podnosząc, że pobyt w izolacji uniemożliwia mu dostęp do informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 898/14 w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt: II SAB/Wa 898/14 oddalił skargę R.P. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w Warszawie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
R.P. pismem z dnia 17 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej "Dziennika Ustaw z roku 2013 i 2014, w którym to zostały zamieszczone akty prawodawcze związane z więziennictwem, np. warunki socjalno-bytowe, zarządzenia DGSW, które to dotyczą mojego pobytu w ZK, a także ustawę o SW aktualną".
W odpowiedzi Dyrektor Generalny Służby Więziennej pismem z dnia 4 września 2014 r. poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, na wniosek udostępniane są informacje, które nie zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, a żądane informacje znajdują się na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej w zakładce "akty prawne".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.P. podniósł, że pobyt w izolacji uniemożliwia mu dostęp do żądanych informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że bez znaczenia pozostaje podniesiona przez skarżącego okoliczność pozostawania w izolacji, bowiem zgodnie z art. 102a § 2 kodeksu karnego wykonawczego, za zgodą dyrektora zakładu karnego, skazany ma możliwość uzyskania dostępu do internetu, a tym samym uzyskania interesującej go informacji opublikowanej na stronach Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ wskazał przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 730/12, w którym Sąd wyraził pogląd, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie przesądza z góry, iż skazany jest pozbawiony dostępu do internetu, a w konsekwencji do zapoznania się z Biuletynem Informacji Publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że żądane przez skarżącego informacje publiczne są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony był z obowiązku udostępnienia informacji. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter wiążący i nie zezwala na odmienne traktowanie osób odbywających karę pozbawienia wolności. Ponadto fakt osadzenia w zakładzie karnym nie przesądza z góry, że skazany jest pozbawiony dostępu do internetu, a w konsekwencji zapoznania się z Biuletynem Informacji Publicznej, zmieszczonym na stronie Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Mając na uwadze, że co do zasady, skarżący ma możliwość korzystania z internetu, a pełnomocnicy obu stron oświadczyli, że nie jest im wiadome, czy skarżący zwracał się do Dyrektora Zakładu Karnego w Goleniowie o umożliwienie mu dostępu do internetu, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R.P. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie wobec osób przebywających w zakładach karnych;
- art. 102a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy poprzez jego przywołanie w uzasadnieniu oraz ustalenie na jego podstawie, że skarżącemu przysługuje prawo dostępu do internetu za zgodą wyrażoną przez dyrektora zakładu karnego w sytuacji, gdy w obowiązującym stanie prawnym nie ma takiego przepisu, zaś prawa skazanego reguluje art. 102 k.k.w., który w katalogu uprawnień nie wymienia prawa skazanego do internetu;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w związku z art. 113 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenie, że skarżący nie jest systemowo i faktycznie pozbawiony możliwości dostępu do internetu, a tym samym nie jest pozbawiony możliwości uzyskania informacji publicznej zamieszczonej w BIP.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację na poparcie powyższych zarzutów oraz podniesiono, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej budzi wątpliwości co do jej zgodności z art. 61 Konstytucji i wynikającego z niej zamkniętego katalogu ograniczeń prawa do informacji publicznej w sytuacji, gdy w indywidualnym położeniu skarżącego nie może on uzyskać informacji publicznej w trybie art. 10 ustawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że omyłkowe wskazanie w uzasadnieniu wyroku przepisu art. 102a § 2 k.k.w. zamiast 110a § 2 k.k.w. nie przesądza o błędnym rozstrzygnięciu sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, tj. do poprawności dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. i opartego na jej podstawie wniosku, że przepis ten ma zastosowanie wobec osób przebywających w zakładach karnych.
Powyższy zarzut został skonstruowany w sposób wadliwy, jednakże charakter tej wadliwości w realiach niniejszej sprawy nie wyklucza możliwości jego rozpoznania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).
Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że art. 10 u.d.i.p. składa się z dwóch ustępów, przy czym ustęp 1 stanowi, że "Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek", a według ustępu 2 "Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku". Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi jednak do wniosku, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje formy ewentualnego udostępnienia informacji publicznej nieudostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej lecz podmiotowy zakres zastosowania regulacji wyłączającej dostęp do informacji publicznej na indywidualny wniosek w sytuacji, gdy informacja ta została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 sprowadzający się do stanowiska o dopuszczalności zidentyfikowania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia prawa na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, przyjął, że skarżący kasacyjnie zarzuca w istocie naruszenie art. 10 ust. 1 u.d.i.p., co pozwoliło na merytoryczną ocenę zasadności tego zarzutu.
W odniesieniu do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowiąca informację publiczną w rozumieniu ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Z kolei z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, który tworzy się w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej. Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Z uregulowań powyższych wynika, że informacja, która została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ administracji publicznej nie podlega udostępnieniu w trybie wnioskowym. Nie można bowiem żądać udostępnienia w trybie u.d.i.p. informacji, która już została udostępniona. Udostępnienie zatem informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego. Stanowisko judykatury w tym względzie jest już od dawna ukształtowane (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., I OSK 462/11, z dnia 25 września 2008 r., I OSK 416/08 , z dnia 11 stycznia 2010 r., I OSK 1557/09). Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej ma zatem miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji w sposób przewidziany w ustawie m.in. w sposób wskazany w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w sytuacji, gdy odmawia przekazania informacji, która została już udostępniona w drodze umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. nie daje podstaw do wyprowadzania z jego treści wniosku, że różnicuje on od strony podmiotowej, tj. ze względu na indywidualną sytuację prawną i faktyczną wnioskodawcy, zakres zastosowania regulacji wyłączającej dostęp do informacji publicznej w przypadku, gdy informacja ta została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. W odniesieniu do istoty problemu niniejszej sprawy, tj. do kwestii zastosowania art. 10 ust. 1 u.d.i.p. do osób pozbawionych wolności, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2479/11, z dnia 30 maja 2012 r., I OSK 481/12; z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 730/12), zgodnie z którym osadzony w zakładzie karnym musi liczyć się z ograniczeniami swobód i wolności, które są nieodzownym elementem wykonywania kary w warunkach izolacyjnych, chociaż osobie tej co do zasady nadal przysługują wszystkie prawa i wolności gwarantowane w Konstytucji (poza prawem do wolności osobistej). Powyższe zasady respektuje także polski kodeks karny wykonawczy, który nie pozbawia w sposób bezwzględny osadzonego w zakładzie karnym dostępu do internetu, a w konsekwencji do Biuletynu Informacji Publicznej. Zgodnie z art. 110a § 2 kodeksu karnego wykonawczego dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego, jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym. Ponadto art. 102 kodeksu zawiera przykładowy katalog praw osób skazanych, wśród których nie ma co prawda dostępu do internetu (tylko radia, telewizji, książek i prasy – pkt 6 przepisu), jednak katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że osoba skazana na pobyt w zakładzie karnym może dochodzić swoich praw w zakresie dostępu do informacji publicznej na zasadach ogólnych, wykorzystując instrumenty przewidziane w kodeksie karnym wykonawczym. Podkreślenia również wymaga, iż przychylenie się dyrektora zakładu karnego do wniosku osoby skazanej o umożliwienie dostępu do internetowego Biuletynu Informacji Publicznej nie jest uzależnione wyłącznie od jego dobrej woli, skoro osoba ta może dochodzić swoich racji w sposób przewidziany w przepisach kodeksu karnego wykonawczego, w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151, poz. 1467). Tym samym należy stwierdzić, iż osoba pozbawiona wolności i przybywająca w zakładzie karnym nie może być uznana za osobę pozbawioną systemowo dostępu do informacji publicznej poprzez pozbawienie dostępu do internetu. Wprawdzie dostęp do informacji publicznej osób osadzonych w zakładach karnych nie jest nieograniczony, jednak obowiązujące przepisy prawne nie pozbawiają w sposób bezwzględny tego dostępu. Z istoty kary pozbawienia wolności wynika, że osoby, którym kara ta została wymierzona muszą się liczyć z różnymi ograniczeniami np. w kontaktach z najbliższymi, znajomymi, w możliwości korzystania z telefonów komórkowych i stacjonarnych i szeregiem innych ograniczeń. Prawidłowa jest zatem taka wykładnia art. 10 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którą osadzenie w zakładzie karnym nie stanowi okoliczności wyłączającej zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na marginesie można zauważyć, że z protokołu rozprawy wynika, że skarżący prowadził korespondencję mailową z wyznaczonym w sprawie pełnomocnikiem, co w sposób oczywisty zaprzecza niemożności korzystania z dostępu do internetu w trakcie osadzenia. Pełnomocnik organu podniósł natomiast, że osadzeni w Zakładzie Karnym mają możliwość dostępu do internetu na zasadach podobnych, jak z aparatu telefonicznego.
W świetle powyższej argumentacji nie mógł również osiągnąć zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku zarzut niewłaściwego zastosowania art. 102a § 2 kodeksu karnego wykonawczego (bo do tej formy naruszenia prawa materialnego sprowadza się w istocie niesprecyzowane w tym zakresie stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej). Sąd I instancji przywołał w motywach swojego stanowiska treść art. 110a § 2 kodeksu karnego wykonawczego, co oznacza, że powołanie oznaczenia "art. 102a § 2" było w istocie omyłkowe, a z pewnością to oczywiste uchybienie w realiach niniejszej sprawy nie stanowiło takiej wadliwości zaskarżonego wyroku, które uzasadniłoby stanowisko, że wyrok ten nie odpowiada prawu. Należy zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, lecz także w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Nie mógł w tym stanie rzeczy osiągnąć zamierzonego przez skarżącego kasacyjnie skutku również zarzut naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 w związku z art. 113 p.p.s.a. Naruszenia tych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje w niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustaleniu, że skarżący nie jest systemowo i faktycznie pozbawiony możliwości dostępu do internetu, a tym samym nie jest pozbawiony możliwości uzyskania informacji publicznej zamieszczonej w BIP.
Niezależnie od tego, że przepis art. 113 p.p.s.a. składa się z dwóch ustępów, z których pierwszy zawiera obligatoryjną, a drugi fakultatywną przesłankę zamknięcia rozprawy, a skarżący kasacyjnie nie tylko nie precyzuje podstawy kasacyjnej poprzez wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, lecz w ogóle nie odnosi treści zarzutu i jego argumentacji do treści powyższego przepisu, to należy zauważyć, że przepis ten w obydwu ustępach reguluje jedną z kompetencji Przewodniczącego składu orzekającego i ma charakter jedynie porządkowy. Przepis ten może być naruszony tylko wtedy, kiedy Przewodniczący nie wyda w ogóle zarządzenia o zamknięciu rozprawy lub też gdyby je wydał, kiedy sąd nie uznał sprawy za dostatecznie wyjaśnioną bądź gdy ma być przeprowadzony jeszcze uzupełniający dowód z dokumentów znanych stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu sąd uzna za zbyteczne. Jak podnosi się w orzecznictwie przepis ten nie ma charakteru istotnego, a więc nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 7 października 2008 r., II FSK 797/07; z dnia 12 marca 2009 r., II FSK 1759/07; z dnia 8 lutego 2011 r., II OSK 1594/09; z dnia 17 listopada 2016 r., II OSK 319/15). Przepis ten, aby mógł stanowić podstawę kasacyjną wymaga powołania związanego z nim art. 106 § 3 cyt. ustawy, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono, a z protokołu rozprawy wynika, że Przewodniczący zamknął rozprawę po tym, jak Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, gdy możliwa jest kontrola legalności zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś strona miała zapewnioną możliwość skorzystania ze swoich uprawnień procesowych. Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego, niezbędnego do merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie dowodowe może być przeprowadzone tylko w zakresie uzupełniającym, z dokumentu i wyłącznie w celu dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Przede wszystkim zaś Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Skoro więc strona skarżąca za pomocą zarzutu naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. kwestionuje w istocie ustalenia stanu faktycznego sprawy – podnosząc, że niewyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności wadliwie ustalono, że skarżący nie jest systemowo i faktycznie pozbawiony możliwości dostępu do internetu, a tym samym nie jest pozbawiony możliwości uzyskania informacji publicznej zamieszczonej w BIP - to i z tego powodu zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Z tego samego powodu, tj. z powodu kwestionowania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był uzasadniony również zarzut naruszenia tego przepisu. Należy bowiem podkreślić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto uchybienie to musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia powyższego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, a zatem zaskarżony wyrok poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a wyrok odpowiada prawu pomimo omyłki istniejącej w jego uzasadnieniu w zakresie oznaczenia przepisu k.k.w., to skarga ta podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło