I SA/Wr 69/21

WyrokWSA we Wrocławiu2021-05-06

Skład orzekający: Marta Semiczek, Katarzyna Radom, Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, może uchylić się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, powołując się na istnienie wyodrębnionego rachunku bankowego, na którym gromadzone są środki pochodzące z dotacji, jeśli środki te nie są faktycznie wykorzystywane zgodnie z celem ich przyznania, a rachunek służy do bieżącej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Bank nie może bezpodstawnie uchylać się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, powołując się na istnienie wyodrębnionego rachunku bankowego dla środków z dotacji, jeśli środki te nie są faktycznie wykorzystywane zgodnie z celem ich przyznania, a rachunek służy do bieżącej działalności gospodarczej. W takim przypadku bank nie wykazał rzeczywistej przeszkody w realizacji zajęcia, a jego zaniechanie uzasadnia odpowiedzialność za nieprzekazanie środków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego określające wysokość nieprzekazanej kwoty przez bank w ramach prowadzonej egzekucji administracyjnej. Bank zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym (zasada powagi rzeczy osądzonej) oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że środki zgromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym nie podlegały egzekucji. Bank kwestionował również sposób wyliczenia nieprzekazanej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A S.A. z/s w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i zajęcia nieprzekazanej kwoty w ramach prowadzonej egzekucji oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z 09 września 2020 r. nr 0271.SEE.711.680.2020.AK określające na 4.862.651,21 zł wysokość nieprzekazanej kwoty przez A Bank S.A.( dalej Dłużnik, Bank) przypadającej B Sp. z o. o. z/s we W. ( dalej Zobowiązany), a zajętej zawiadomieniem z dnia 26.05.2017 r., nr [...] oraz następnymi, o zajęciu wierzytelności pieniężnych z jej rachunków bankowych. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Zobowiązanego. Naczelnik Urzędu zawiadomieniem z 26.05.2017 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na kwotę 269 523.90 zł. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 26.05.2017 r. Pismem z 09.08.2017 r. organ egzekucyjny wysłał ponaglenie wzywające do udzielenia odpowiedzi na temat skuteczności zajęcia. W odpowiedzi na ponaglenie Bank pismem z dnia 18.08.2017 r. zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia ze względu na brak środków na rachunku. Następnie organ egzekucyjny dokonał kolejnych zajęć wierzytelności z rachunku bankowego w Banku w łącznej kwocie 18.172,67 zł łącznie, a wraz z wcześniejszym zajęciem 287.696,57 zł ogółem. Po doręczeniu każdego z zajęć Bank informował o przeszkodzie w ich realizacji - braku środków. Natomiast w dniu 03.05.2018 r. BANK zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęć z powodu rozwiązania umowy rachunku. BANK poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych podlegających zajęciu na rzecz B Sp. z o.o., prowadzi natomiast niepodlegające zajęciu rachunki wpływów wyodrębnionych. Jednocześnie Bank realizując żądanie organu przekazał historię zamkniętych rachunków za okres od 22.05.2017 r. do dnia zamknięcia. Dalszym pismem BANK przekazała informacje dotyczące rachunków bankowych Zobowiązanego pod nazwami: "RACH.ŚR.WYODR.DOT.REALIZ.PROJ", za okres 05.09.2017 - 26.09.2018, "BIZNES [...]", za okres 28.08.2017 - 02.05.2018, "RACHUNEK POMOCNICZY [...]", za okres 28.08.2017 - 02.11.2017. Według danych Systemu Teleinformatycznej Izby Rozliczeniowej, w okresie od 05.09.2017 do 26.09.2018 "rachunek środków wyodrębnionych dot. realizacji projektu" wykazywał obroty, co najmniej 1,995.415,28 zł ogółem. Zobowiązany, w trakcie prowadzonej egzekucji regulował należności m.in. za najem biura wirtualnego; leasing samochodów, obligacje; abonamenty telefoniczne; taksę notarialną; opłaty skarbowe od udzielanych pełnomocnictw; usługi doradcze; czy też kawę, nabyte towary, roboty i usługi od m.in. C sp. z o.o. Po wskazanej przez Bank dacie rozwiązania umowy rachunku, tj. po dniu 03.05.2018 roku (data nieprawidłowa, gdyż rzeczywistą datą zamknięcia okazał się być 21.10.2019 r.), do Banku przesyłane były kolejne zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanej Spółki. BANK pismem z 04.09.2019 r. wyjaśniła, że na rzecz dłużnika prowadzi rachunki wpływów wyodrębnionych, które są rachunkami nie podlegającymi z mocy prawa zajęciu egzekucyjnemu, przy czym Bank nie ma środków faktycznych ani prawnych dla przeprowadzenia kontroli, czy środki rozdysponowane w ciężar rachunku są wydatkowane zgodnie z celem, na który posiadacz te środki uzyskał. Postanowieniem z 25.02.2020 r. nr 0271.SEE.711.1052.2019.AK-A Naczelnik Urzędu określił na 1.995.415,28 zł wysokość nieprzekazanej kwoty (za okres od 05.09.2017 do 26.09.2018) przez BANK Postanowieniem nr 0201-IEE2.711.70.2020.2.AK z 29.05.2020 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to stało się ostateczne. Dnia 03.07.2020 r. wskazana wierzytelność na 1.995.415,28 zł została przez Bank zapłacona na rachunek organu egzekucyjnego. Łącznie na dzień 04.09.2020 r. wierzytelności z rachunków bankowych B sp. z o.o. zajęte zostały do wysokości 5.635.584,80 zł. Stan łącznych obrotów na "rachunku środków wyodrębnionych dot. realizacji projektu" w okresie od 29.05.2017 do 19.08.2019 wynosił 3.249.248,04 zł (wg danych Systemu Teleinformatycznej Izby Rozliczeniowej). Po odjęciu zapłaconej przez Bank kwoty 1.995.415,28 zł za okres od 05.09.2017 do 26.09.2018, do przekazania pozostało 1.253.832,76 zł, a także nowe wierzytelności od dnia 27.09.2018 roku Postanowieniem z 09.09.2020 r. nr 0271.SEE.711.680.2020.AK Naczelnik Urzędu określił na 4.862.651,21 zł wysokość nieprzekazanej kwoty (mając na względzie okresy od 26.05.2017 do 05.09.2017 i od 27.09.2018 do 21.10.2019) przez PKO BP SA. W zażaleniu na to postanowienie Bank zarzucił naruszenie: - art. 110 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 i zm- zwanej dalej k.p.a.)., art. 145 k.p.a. i art. 156 k.p.a. w zw. z art.126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie w sprawie, w której zapadło już ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w dniu 29 maja 2020 r. nr 0201-IEE2.711.70.2020.2.AK kolejnego postanowienia w tej samej sprawie, tj. zaskarżonego postanowienia przez co doszło do naruszenia ogólnej zasady rzeczy powagi rzeczy osadzonej, a organ administracyjny związany ostatecznym postanowieniem mógł je zmienić tylko w trybie przewidzianym dla wznowienia postępowania administracyjnego albo w trybie stwierdzenia nieważności, - art. 71b i 91 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 - zwanej dalej u.p.e.a.) poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, jako podstawy określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez BANK przypadającej B sp. z o.o. we W. pomimo tego, iż środki określone w postanowieniu organu egzekucyjnego były gromadzone na rachunku środków wyodrębnionych dot. realizacji projektu, przy czym środki gromadzone na takim rachunku nie podlegają egzekucji administracyjnej z mocy art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., co oznacza, że są zwolnione spod egzekucji z mocy samego prawa, a co za tym idzie organ egzekucyjny winien był wskazać Bankowi, że obejmuje środki gromadzone na takim rachunku zajęciem egzekucyjnym, a tego nie uczynił do chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Ponadto Bank podniósł, że w jego ocenie, organ I instancji wadliwie wyliczył na 4.862.651,21 złotych wysokość nieprzekazanej kwoty przez Bank, przy czym prawidłowa wysokość tej kwoty to 2.363.076,09 złotych. Kwota wskazana w postanowieniu została wyliczona w oparciu o sumę wpływów na rachunek bankowy dłużnika tj. 6.859.958,75 złotych, podczas gdy nie należało uwzględniać w tym wyliczeniu kwoty 2.501.685,13 złotych, którą dłużnik mógł swobodnie dysponować w okresach pomiędzy poszczególnymi zajęciami, gdyż przekraczała ona kwotę zajęć egzekucyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że z dniem 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ). Na mocy art. 13 ust. 1 tej ustawy do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej wskazał, że z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego bank jest zobowiązany, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (art. 81 § 1 u.p.e.a.). Przeszkodami w realizacji zajęcia mogą być w szczególności: brak środków pieniężnych na rachunku, czy też przechowywanie na nim kwot niepodlegających egzekucji administracyjnej (np. art. 81 § 2 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 71b u.p.e.a. bezpodstawne uchylanie się banku od przekazania zajętej wierzytelności albo jej części organowi egzekucyjnemu może prowadzić do jej ściągnięcia od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Ponadto, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2015 r" sygn. II GSK 1657/14 jeżeli na rachunku bankowym znajdują się środki, które nie podlegają egzekucji, np. środki unijne, to oznacza, że egzekucja z tych środków jest wyłączona, bank nie może ich przekazywać w ramach zajęcia, jednakże sam rachunek może być zajęty. W ocenie organu okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w momencie przesłania zawiadomienia o zajęciu to jest od dnia 26.05.2017 r. Bank prowadził rachunek bankowy Zobowiązanego o numerze [...] w okresie od 26.05.2017 r. do 21.10.2019 r. przedmiotowy rachunek bankowy wykazywał obroty i zobowiązana spółka używała go do prowadzonej działalności, czyli wpływały nań wierzytelności od innych kontrahentów i spółka regulowała swoje zobowiązania, ponadto zarówno wpływy na rachunek pomocniczy nie pochodziły ze środków publicznych, jak i należności z niego regulowane nie wykazują żadnego związku z projektami realizowanymi w ramach dotacji państwowych lub unijnych. Bank nie zrealizował zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, jak również nie powiadomił organu egzekucyjnego o przeszkodach w realizacji zajęcia z rachunku wpływów wyodrębnionych dot. realizacji projektu. Dodatkowo, w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku Zobowiązanego, organ egzekucyjny był błędnie przez Bank informowany o zamknięciu "rachunku środków wyodrębnionych dot. realizacji projektu" w dacie 03.05.2018 roku, podczas gdy rzeczywistą datą zamknięcia tego rachunku okazała się być data 21.10.2019 r. W ocenie Organu Bank nie poinformował w ustawowym terminie organu egzekucyjnego o prowadzeniu rachunku środków wyodrębnionych dot. realizacji projektu dla zobowiązanej spółki. Fakt ten pozbawił tenże organ egzekucyjny możliwości podjęcia decyzji o zajęciu rachunku środków wyodrębnionych w okresie od 26.05.2017 r. do 26.10.2019 r. W tym okresie zobowiązana spółka prowadziła działalność przy pomocy tego rachunku, posiadając jednocześnie liczne zobowiązania, powodujące zbieg egzekucji administracyjnej na innych "pustych" rachunkach bankowych, a w konsekwencji ich zamknięcie. Działanie Banku, jako dłużnika zajętej wierzytelności, w tym przede wszystkim brak realizacji zajęć egzekucyjnych z zajętych wszystkich rachunków bankowych oraz ewidentna zwłoka w poinformowaniu organu egzekucyjnego o ewentualnej przeszkodzie w realizacji zajęć z rachunku środków wyodrębnionych, przyczyniły się bezpośrednio do utraty możliwości zaspokojenia zajęć egzekucyjnych we wskazywanym okresie. Wobec powyższego, organ odwoławczy, stwierdza, że przedstawione powyżej zachowanie Banku pozwala na uznanie, że dłużnik zajętej wierzytelności - BANK uchylił się od wykonania nałożonego na niego obowiązku i zachowanie to nosi znamiona bezpodstawności. W sprawie nie zaistniały, bowiem okoliczności prawne, które usprawiedliwiałyby omawiane zaniechanie ze strony dłużnika zajętej wierzytelności. Ponadto zauważyć należy, że dłużnik zajętej wierzytelności na żadnym etapie postępowania nie kwestionuje faktu, że pomimo otrzymania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, uchylał się od obowiązku przekazania kwot organowi egzekucyjnemu. Odnosząc się do argumentów zażalenia dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. organ wskazał, że skarżone postanowienie nie obejmuje merytorycznym zakresem kwot określonych w powoływanym postanowieniu ostatecznym. Wyjaśnil, iż kwota nieprzekazana wyliczona w postanowieniu z dnia 29.05.2020 r. na 1.995.415,28 zł dotyczy zajętych wierzytelności za okres 05.09.2017 - 26.09.2018, natomiast kwota nieprzekazana z zaskarżonego postanowienia na 4.862.651,21 zł. dotyczy zajętych wierzytelności za okresy 26.05.2017 - 05.09.2017 i 27.09.2018 -21.10.2019. Odmienne zakresy czasowe i kwotowe we wskazanych orzeczeniach nie pozwalają potwierdzić podnoszonej przez Żalącego tezy o rzekomym naruszeniu zasady powagi rzeczy osądzonej. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wyliczenia kwoty nieprzekazanej Organ wskazał, zaproponowany sposób liczenia wysokości kwoty nieprzekazanej nie jest możliwy do zaakceptowania z uwagi na jego czysto spekulatywny charakter. Taki sposób wyliczenia opiera się bowiem nie na faktach, lecz na przypuszczeniach: 1) ewentualnego dysponowania przez dłużnika swobodnie kwotami wyliczonymi jako różnica kwoty do przekazania i kwoty pozostałej na rachunku, podczas gdy faktycznie dłużnik swobodnie dysponował wszystkimi kwotami, a organ egzekucyjny nie był o tym informowany przez Bank, 2) ewentualnego przekazywania w konkretnych okresach kwot organowi egzekucyjnemu przez Bank, co faktycznie nie miało miejsca w sprawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący podtrzymał wywody i zarzuty zawarte w zażaleniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazać też trzeba na art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenie przepisów o postępowaniu wskazać należy, że powoływany przez skarżącego art. 110 § 1 k.p.a. nie został w sprawie naruszony. Zgodnie z tym przepisem "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej." Skarżący nie wskazał, w stosunku do jakiego aktu administracyjnego organ uchylał się od uwzględnienia jego skutków po dacie podpisania. Sąd również takich okoliczności nie stwierdził. Jeśli zaś Skarżący w istocie miał na myśl art. 16 k.p.a. to wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchylenia ani zmiany ostatecznego postanowienia z dnia 29.05.2020 r nr 0201- IEE2 711 70 2020.2 AK . Zaskarżone obecnie postanowienie jest odrębnym postanowieniem, dotyczącym innych nieprzekazanych kwot (wynikających z innych , kolejnych zajęć), co w sposób niewątpliwy wynika z treści uzasadnienia. Uzasadnienie to zawiera wskazanie wszystkich kolejnych dokonanych zajęć, ich wysokości a także wyliczenie kwoty nieprzekazanej z uwzględnieniem kwoty wpłaconej na podstawie postanowienia z dnia 29.05.2020 r nr 0201- IEE2 711 70 2020.2 AK. Sąd dostrzega niedokładność oznaczenia przedmiotu rozstrzygnięcia organu I instancji polegający na wskazaniu, że dotycz ono nieprzekazania kwot zajętych w ramach egzekucji z skierowanej do majątku Spółki zawiadomieniem o z 26.05.2017 r. nr [...] oraz następnymi. Bardziej prawidłowe wydaje się oznaczenie postępowania egzekucyjnego przez wskazanie tytułu wykonawczego. Wskazać jednak należy, że jest to określenie postepowania egzekucyjnego, w toku którego zostało wydane postanowienie wpadkowe. Przedmiotem rozstrzygnięcia w tym postanowieniu jest określenie kwoty nieprzekazanej. Wysokość zaś tej kwoty wynika z uzasadnienia. Data wszczęcia postpowania egzekucyjnego – postepowania głównego- nie ma w niniejsze sprawie znaczenia i nie jest kwestionowana. Wobec tego wymienianie w opisie postępowania głównego wszystkich numerów i dat zajęć nie jest celowe i nie wpływa na wynik sprawy. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że przedmiotem sprawy była orzeczona zaskarżonym postanowieniem odpowiedzialność dłużnika zajętej wierzytelności. Podstawą orzeczenia jest przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli organ egzekucyjny stwierdzi, iż kontrolowany dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania całości lub części zajętej wierzytelności, obowiązany jest wydać postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Zgodnie natomiast z art. 71 a § 1 Organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2. Banki są instytucjami zaufania publicznego, co uzasadnia brak potrzeby przeprowadzania w nich kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W konsekwencji powyższego, stosując art. 71b u.p.e.a., organ egzekucyjny jest uprawniony do ściągnięcia zajętej sumy od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. Dłużnik zajętej wierzytelności może więc stać się zobowiązanym, jeżeli bezzasadnie nie przekaże zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W rozpoznawanej sprawie zgodnie z treścią art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane z chwilą doręczenia bankowi pierwszego zawiadomienia o zajęciu, w dniu 26.05.2017 r. Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego bank jest zobowiązany, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (art. 81 § 1 u.p.e.a.). Przeszkodami w realizacji zajęcia mogą być w szczególności: brak środków pieniężnych na rachunku, czy też przechowywanie na nim kwot niepodlegających egzekucji administracyjnej (np. art. 81 § 2 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie pierwsze zajęcie zostało dokonane 26.05.2017. Po nim dokonywane były kolejne zajęcia. Bank zaś powiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w postaci istnienia rachunku środków wydzielonych dopiero 06 czerwca 2018 r. Czyli po upływie terminu. Wobec tego zasadne było przyjęcie, że Bank bezpodstawnie odmówił realizacji zajęcia, jeśli nie wskazał – w sposób wymagany przepisami prawa- istniejącej przeszkody. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w ocenie Banku przeszkodą tą miał być art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., zgodnie z którym "Nie podlegają egzekucji administracyjnej: środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone;" Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że zwolnieniu podlegają środki ze względu na swoje pochodzenie, nie zaś ze względu na przechowywanie ich na rachunku nazwanym w określony sposób. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "W razie zajęcia rachunku bankowego przez organ egzekucyjny i podnoszonej przez zobowiązanego argumentacji, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny z uwagi na wyłączenie danej wierzytelności na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., wymagane jest wyjaśnienie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, czy faktycznie środki - pochodzące z płatności w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich otrzymanych w formie zaliczki - znajdują się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji. Dla ustalenia charakteru zajętego rachunku bankowego istotny jest rodzaj zdeponowanych na nim środków, ewentualnie także historia prowadzonych transakcji. Koniecznym jest wyjaśnienie na podstawie okoliczności faktycznych, przy pomocy banku, czy obsługa zajętego rachunku potwierdza oświadczenie zobowiązanego, że rachunek rzeczywiście jest wyodrębniony w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. - pamiętając jednak o otwartym katalogu rachunków bankowych." ( Wyrok NSA z 19.10.2017 r., II GSK 156/16, LEX nr 2434378.) "1. Jeżeli na rachunku bankowym znajdują się środki, które nie podlegają egzekucji, np. środki unijne (art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.), to oznacza, że egzekucja z tych środków jest wyłączona, bank nie może ich przekazywać w ramach zajęcia, jednakże sam rachunek może być zajęty. 2. W razie zajęcia rachunku bankowego przez organ egzekucyjny z którego zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny z uwagi na wyłączenie danej wierzytelności na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., wymagane jest jednoznaczne wyjaśnienie, czy faktycznie środki znajdujące się na zajmowanym rachunku nie są środkami, o których mowa w komentowanym przepisie. Zwolnienie środków pieniężnych na mocy art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. następuje z mocy ustawy." (Wyrok NSA z 25.09.2015 r., II GSK 1657/14, LEX nr 2091881.) W niniejszej sprawie Organy ustaliły, że Zobowiązany wykorzystywał rachunek do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. Wpływały na niego środki od kontrahentów a wypłaty następowały na pokrycie kosztów bieżącej działalności gospodarczej. Bank tych ustaleń nie zakwestionował ani nie wykazał, że na rachunku rzeczywiści były przechowywane środki pochodzące z dotacji. Nie można więc uznać, że w sprawie zaistniała rzeczywista przeszkoda do realizacji zajęcia. Także więc i z tego względu uznać należy, że Bank bezpodstawnie odmówił realizacji zajęcia. Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących sposobu wyliczenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności to Sąd w całości podziela stanowisko organu, iż opiera się on na hipotetycznym przyjęciu, że zajęcia były by na bieżąco realizowane, co w sprawie niewątpliwie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w sprawie oddalił w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło