III OZ 314/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.R. i A.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1054/20 o odrzuceniu skargi H.R. i A.R. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1054/20 odrzucił skargę H.R. i A.R. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Z kolei, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. pismo procesowe strony, oprócz wymogów, wynikających z art. 46 § 1 P.p.s.a., powinno zawierać - jeśli jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zarządzeniem z dnia 30 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do podania numerów PESEL skarżących oraz nadesłania 16 odpisów skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa, zawierająca wezwanie Sądu, została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 7 sierpnia 2020 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upływał z dniem 14 sierpnia 2020 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnili jednak braków formalnych skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 7 sierpnia 2020 r. nastąpiło awizowanie wezwania Sądu, co nie jest równoznaczne z odbiorem przesyłki. Faktyczny odbiór wezwania do usunięcia braków formalnych skargi został dokonany w dniu 24 sierpnia 2020 r., co powoduje, że upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpił w dniu 31 sierpnia 2020 r. Powyższe stanowi, że został zachowany termin do uzupełnienia braków, gdyż skarżący braki te uzupełnili w dniu 28 sierpnia 2020 r., nadając w urzędzie pocztowym przesyłkę do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący kwestionują przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w zakreślonym terminie nie uzupełnili braków formalnych skargi. WSA w Warszawie, stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki. Z dokumentu tego wynika, że przesyłkę odebrał w dniu 7 sierpnia 2020 r. upoważniony pracownik. Z akt sądowych jednakże wynika, że po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, we wrześniu 2020 r. do Sądu zostało przesłane zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, wydanej w ramach reklamacji, z którego wynika, że przesyłkę sądową odebrał osobiście pełnomocnik skarżących w dniu 24 sierpnia 2020 r. Z tych względów Sąd pierwszej instancji wystąpił do Poczty Polskiej S.A. z prośbą o wyjaśnienie powtórnego doręczenia przesyłki sądowej. W odpowiedzi Poczta Polska S.A. poinformowała, że "po nieudanej próbie doręczenia w dniu 7 sierpnia 2020 r., zawizowano w placówce pocztowej AP B., a zawiadomienie o przesyłce pozostawiano w skrzynce oddawczej adresata. W dniu 17 sierpnia 2020 r. ponownie awizowano. Ostatecznie w dniu 24 sierpnia 2020 r. przesyłka odebrana w urzędzie przez adresata, tj. H.L. Natomiast potwierdzenie odbioru podpisane 7 sierpnia 2020 r. przez D.M., było podpisane przez pomyłkę i dotyczyło innej przesyłki." Poczta Polska S.A. nie wyjaśniła jednak co było przyczyną reklamacji przesyłki sądowej, mimo że Sąd o takie czynności nie występował. Uznać zatem należy, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, kiedy faktycznie została doręczona przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. W aktach sądowych znajdują się bowiem dwa dokumenty, potwierdzające odebranie tej samej przesyłki sądowej w dwóch różnych datach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania nakładającego na strony określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W tej sytuacji, kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść stron, mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP. W związku z tym, zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzyga Sąd pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 200, art. 203 pkt 1, art. 209 i art. 210 § 1 i 2 P.p.s.a.). Tym samym wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego winien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.