II OSK 2248/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-14

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Roman Ciąglewicz, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych może zostać wydane, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a nieruchomość stanowi współwłasność, co utrudnia uzyskanie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego może być wydane również wtedy, gdy roboty zostały zakończone, ponieważ ma ono na celu nie tylko wstrzymanie bieżących prac, ale także zakaz ich prowadzenia w przyszłości. Ponadto, brak zgody współwłaścicieli na inwestycję nie zwalnia z obowiązku przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a kwestia podziału nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozbudowy budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właścicieli obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Właściciele podnosili, że roboty budowlane zostały zakończone, a nieruchomość jest przedmiotem postępowania o podział i zniesienie współwłasności, co uniemożliwia uzyskanie wymaganego oświadczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. i . K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 222/18 w sprawie ze skargi J. K. i K. K. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i przedstawienia dokumentów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 222/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. K. i K. K. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i przedstawienia dokumentów. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego dla m. Olsztyna (dalej także: "PINB") w dniu 20 stycznia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie rozbudowy budynku gospodarczego położonego przy ul. K. 4 w Olsztynie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., PINB dla m. Olsztyna nałożył, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, na J. K. i K. K., właścicieli budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie, rozbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę o pomieszczenie łazienki (213 cm x 385 cm), obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenie postanowienia, dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1 i 2. Organ wskazał, że budowa obiektu stanowiącego przedmiot postępowania została zakończona i nie są prowadzone żadne roboty budowlane, wobec czego nie jest zasadnym wstrzymywanie prowadzonych robót budowlanych oraz nie jest zasadne ustalenie wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. K. i K. K. Wskazali, że zakreślony przez organ 30 dniowy termin jest terminem zbyt krótkim na zgromadzenie dokumentacji wskazanej w postanowieniu, zaś termin wskazany w art. 48 ust. 3 jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli, bądź na żądanie strony. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie, dalej także: "WINB", uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że w każdym przypadku robót budowalnych, zarówno prowadzonych jak również zakończonych, objętych dyspozycją art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zachodzi konieczność wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych i ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., PINB dla m. Olsztyna, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, wstrzymał prowadzenie robót budowalnych związanych z rozbudową o pomieszczenie łazienki budynku gospodarczego na terenie nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie oraz nałożył na J. i K. K., właścicieli budynku gospodarczego rozbudowanego w latach 1999-2000 bez wymaganego pozwolenia na budowę, obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1 i 2 tj.: - zaświadczenia wójta burmistrza, albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt.2, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, że niewłaściwie zastosowano art. 48 ust. 2 i niesłusznie nakazano im wstrzymanie prowadzenia robót budowalnych związanych z rozbudową o pomieszczenie łazienki budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie, podczas gdy w obiekcie tym żadne roboty budowlane nie są wykonywane. W treści zażalenia podniesiono, że nałożenie na stronę obowiązku przedstawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niewłaściwe, ze względu na toczące się postępowanie cywilne o podział nieruchomości wspólnej i zniesienie współwłasności, która to okoliczność była organowi sygnalizowana w piśmie z dnia 23 sierpnia 2017r. zawierającym wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wstrzymanie robót budowlanych w przypadku zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego ma dwojakie znaczenie: po pierwsze wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one prowadzone, po drugie, stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania z konsekwencjami wynikającymi z art. 50a pkt 1. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli J. K. i K. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: - art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nakazanie skarżącym wstrzymania prowadzenia robót budowalnych związanych z rozbudową o pomieszczenie łazienki, budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie, podczas, gdy w przedmiotowym obiekcie żadne roboty budowalne nie są wykonywane; - art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowalne poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżących obowiązku przedstawienia m.in. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, podczas gdy z racji łączącego skarżących J. K. i K. K. oraz M. J. i E. J. prawa współwłasności nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie jest to obowiązek niemożliwy do spełnienia do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się pomiędzy wymienionymi osobami przed Sądem Rejonowym w Olsztynie postępowania o podział nieruchomości (sygn. akt I Ns 60/14), która to okoliczność była w toku postępowania sygnalizowana, w tym we wniosku z dnia 23 sierpnia 2017 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości. W odpowiedzi na skargę Warmińsko-Mazurski WINB wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd wskazał, że podnoszona przez skarżących okoliczność, iż w toku postępowania bezskutecznie wnioskowali pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. o zawieszenie, na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., obecnego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w zakresie podziału i zniesienia współwłasności nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty postępowaniem prowadzonym przez PINB dla m. Olsztyna, nie może być ona traktowana jako uchybienie przepisom procedury administracyjnej. Sąd zaznaczył, że kwestia możliwości obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie wskazanej wyżej okoliczności była już przedmiotem rozważań sądu administracyjnego. WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1001/15, wyraźnie wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem toczącym się przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w przedmiocie własności działki, a postępowaniem wszczętym przez PINB dla m. Olsztyna w przedmiocie rozbudowy budynku gospodarczego przy ul. K. w Olsztynie. Wykluczyć należało zatem możliwość zawieszenia toczącego się postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. Wniosek strony o zawieszenie ww. postępowania w oparciu o art. 98 § 1 K.p.a. także nie mógł zostać uwzględniony, bowiem norma ta przewiduje możliwość zawieszenia toczącego się postępowania na wniosek strony, z inicjatywy której zostało ono wszczęte, przy zastrzeżeniu, że nie sprzeciwiają się temu inne strony postępowania oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Postępowanie w przedmiocie rozbudowy budynku gospodarczego przy ul. K. 4 w Olsztynie wszczęte zostało zaś przez PINB dla m. Olsztyna i toczy się z urzędu. Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazał, że organ administracji budowlanej wydając postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 3, zobligowany jest do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia m.in. dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Wśród dokumentów wymienionych w tym przepisie znajduje się zaś oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust.2 pkt. 2). Organ nie ma zatem swobody w formułowaniu katalogu dokumentów do jakich przedstawienia zobowiązuje stronę na podstawie art. 48 ust. 3. Okoliczność, iż skarżący nie mogą przedstawić oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, z uwagi na fakt, iż nieruchomość na której zlokalizowany jest przebudowany budynek gospodarczy objęta jest prawem współwłasności z innymi osobami, nie może skutkować modyfikacją wymagań ustawowych wobec skarżących. Argumentem nie może być brak zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie legalizacji samowoli budowlanej. Co więcej, okoliczność, iż nieruchomość stanowi współwłasność kilku podmiotów nie wyłącza możliwości uzyskania pozwolenia na budowę lub legalizacji samowoli budowalnej i spełnienia wszystkich wymogów ustawowych. W sytuacji takiej konieczne jest jednak osiągnięcie konsensusu przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, lub skorzystania przez jednego ze współwłaścicieli z instytucji przewidzianej w art. 199 Kodeksu cywilnego. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przez niesłuszne nałożenie na skarżących obowiązku wstrzymania robót budowlanych, wobec faktycznej wcześniejszej finalizacji prac których dotyczyło postępowanie, Sąd wskazał, że zasadne było wydanie postanowienia o wstrzymaniu prac budowlanych, jako zabezpieczenia przed podjęciem takich działań w przyszłości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. K. i K. K.. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili: I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło nieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędne uznanie, iż prawidłowym działaniom organów administracji było: a) nałożenie na skarżących J. i K. K. obowiązku przedstawienia m.in. oświadczenia o posiadanym prawic do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy z racji łączącego skarżących J. K. i K. K. oraz M. J. i E. J. prawa współwłasności nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie jest to obowiązek niemożliwy do spełnienia do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się pomiędzy wymienionymi osobami zawisłej przed Sądem Rejonowym w Olsztynie sprawy o podział nieruchomości wspólnej i zniesienie współwłasności dotyczącej nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie, sygn. akt I NS 60/14, b) odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed Sądem Rejonowym w Olsztynie pomiędzy J. K. i K. K. a M. J. i E. J., I Ns 60/14, podczas gdy uzyskanie prawomocnego orzeczenia w postępowaniu o podział nieruchomości i zniesienie współwłasności spowodowałoby możliwość złożenia przez skarżących kasacyjnie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane podobnie jak prawomocne orzeczenie uzyskane w następstwie skorzystania ze wskazywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie instytucji uregulowanej w przepisie art. 199 k.c. zastąpiłoby oświadczenia woli współwłaścicieli w przedmiocie wyrażenia zgody na roboty budowlane; II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że prawidłowym było nakazanie skarżącym J. i K. K. wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową o pomieszczenie łazienki, budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. K. 4 w Olsztynie, podczas gdy w przedmiotowym obiekcie żadne roboty budowlane nie są wykonywane. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. Olsztyna z dnia [...] listopada 2017 r., [...], w przedmiocie wstrzymania budowlanych i przedstawienia dokumentów, zasądzenie od organu na rzecz skarżących kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W dniu 11 sierpnia 2020 r. wpłynęło pismo M. M. reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego J. Sz., który wniósł w imieniu J. K. i K. K. skargę kasacyjną. W piśmie tym poinformowano, że w dniu 23 marca 2020 r. skarżący kasacyjnie J. K. i K. K. sprzedali nieruchomość przy ul. K. 4/2 w Olsztynie na rzecz M. M., który wstąpił w ich prawa i obowiązki. Stwierdził, że popiera skargę kasacyjną w całości. Przedłożył kopię aktu notarialnego z dnia 23 marca 2020 r., repertorium A Nr [...], sporządzonego przez Notariusza A. S., potwierdzającego sprzedaż nieruchomości na rzecz Marka Maleszki. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 12 sierpnia 2020 r. wpisano M. M. jako stronę postępowania, a radcę prawnego J. Sz. jako jego pełnomocnika. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 8 marca 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni. Pismem z dnia 18 marca 2021 r., w związku z informacją o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, pełnomocnik M. M. oświadczył, ze podtrzymuje skargę wniesioną przez jego poprzedników prawnych. Wskazał, że pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. zgłosił pełnomocnictwo Marka Maleszki i powtórzył treść tego pisma. Przywołał fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1124/07, w którym stwierdzono, że na skutek przeniesienia praw właścicielskich nabywca nieruchomości wstępuje w prawa skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Stan rozwoju epidemii i brak możliwości zagwarantowania zdrowia osób uczestniczących w rozprawie uprawniają do przyjęcia, że zastosowanie w niniejszej sprawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie narusza prawa strony do sądu. Odnotować należy, że po wydaniu zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania. Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty procesowe. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. oraz art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", poprzez nałożenie obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nałożenie obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 przewidywał art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w dacie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, a także w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Dodać można, że treść dyspozycji tego przepisu była taka sama w dacie wszczęcia postępowania. Obowiązek dotyczy także dokumentów, o które chodzi w art. 33 ust. 2 pkt 1. Oznacza to, że organ jest uprawniony do nałożenia obowiązku przedstawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślić warto, że obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w trakcie procedury legalizacyjnej nie ma jedynie wymiaru proceduralnego. Jak stanowi art. 48 ust. 5, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Legalne istnienie obiektu budowlanego, czy to będące wynikiem uzyskania pozwolenia na budowę, czy też będące wynikiem pozytywnego dla inwestora zakończenia postępowania legalizacyjnego (art. 49 ust. 4 pkt 1 lub art. 49 ust. 4 pkt 2), jest zatem uwarunkowane istnieniem po stronie inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z obowiązku dysponowania tym prawem nie zwalnia współwłaściciela sytuacja, w której pozostali współwłaściciele nie wyrażają zgody na inwestycję. Taki brak zgody, o ile inwestor nie uzyska stosownego orzeczenia sądu powszechnego rozstrzygającego spór na tle zarządu rzeczą wspólną, oznacza brak prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie jest to natomiast stan, w którym uzyskanie dokumentu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2, jest niemożliwe. Skoro do czasu ewentualnego zniesienia współwłasności tytuł prawny do spornej nieruchomości przysługuje współwłaścicielom, to dysponują oni tym prawem wspólnie. W razie zgody wszystkich współwłaścicieli na rozbudowę, przedłożenie dokumentu wskazującego na stan prawny w zakresie tytułu prawnego do nieruchomości nie byłoby uzależnione od wyniku toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. oraz art. 48 ust. 3 Prawo budowlanego poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania cywilnego o podział nieruchomości i zniesienie współwłasności. Przypomnieć trzeba, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1001/15, stwierdzono, że Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którym, rozpatrzenie sprawy dotyczącej zniesienia współwłasności wymienionej działki nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy rozpatrzenie sprawy przez organ nadzoru budowlanego w przedstawionym wyżej zakresie. Jest to, z mocy art. 153 P.p.s.a., ocena prawna wiążąca w niniejszym postepowaniu zarówno organy, jak i sądy. Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że prawidłowym było nakazanie wstrzymania robot budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego o pomieszczenie łazienki podczas gdy w obiekcie tym żadne roboty nie są wykonywane. Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem, według którego, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ wydaje także wówczas gdy będące przedmiotem postępowania roboty budowlane zostały zakończone. Nieprzypadkowo bowiem w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca nie zastrzegł, jak w art. 49b ust. 2, że wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych tylko wtedy, gdy budowa nie została zakończona. Wstrzymanie robót budowlanych w tym przypadku ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze, wstrzymuje roboty budowlane, jeżeli są one obecnie prowadzone, a po drugie, stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania z konsekwencjami wynikającymi z art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego (patrz: wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 894/15; Andrzej Gliniecki [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 19). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło