III SA/Wa 1833/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-20

Skład orzekający: Artur Kuś, Ewa Izabela Fiedorowicz, Włodzimierz Gurba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żuraw samojezdny, nabyty na terenie Unii Europejskiej, jest "innym środkiem transportu" w rozumieniu art. 103 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkowałoby obowiązkiem złożenia deklaracji VAT-23 i zapłaty podatku?
Ratio decidendi
Żuraw samojezdny nie jest "środkiem transportu" w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ jego podstawową funkcją jest praca stacjonarna polegająca na przenoszeniu ładunków, a jego samojezdność służy jedynie przemieszczeniu go z miejsca na miejsce w celu podjęcia pracy. Nie jest on przeznaczony do przewozu osób lub towarów w rozumieniu przepisów o VAT, a jego konstrukcja i przeznaczenie wskazują na to, że jest to urządzenie techniczne, a nie środek transportu.
Stan faktyczny
Skarżący nabył w Niemczech używany żuraw samojezdny, który podlega rejestracji jako samochód specjalny. Wnioskodawca zwrócił się o interpretację indywidualną, pytając, czy zakup tego pojazdu podlega rozliczeniu na druku VAT-23 i obowiązkowi zapłaty podatku VAT. Minister Rozwoju i Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że żuraw samojezdny jest "innym środkiem transportu" i podlega opodatkowaniu. Skarżący zaskarżył tę interpretację, argumentując, że żuraw samojezdny nie jest środkiem transportu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz S.T. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Protokolant referent Katarzyna Daniluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi S.T. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 stycznia 2017 r., nr 1462-IPPP3.4512.837.2016.2.JF w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz S. T. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 10 kwietnia 2017 r. S. T. (zwany dalej: "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z upoważnienia, którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w [...] z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zaskarżona interpretacja indywidualna została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 1. Wnioskiem z 27 października 2016 r. Skarżący zwrócił się do Ministra Rozwoju i Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku rozliczenia nabycia żurawia samojezdnego w deklaracji VAT-23. We wniosku Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny: Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na pozostałych specjalistycznych robotach budowlanych Numer PKD to 43.99.Z. Skarżący, 13 czerwca (we wniosku nie podano roku) nabył w Niemczech używany dźwig teleskopowy AT-Kran Demag AC 100/4L, rok produkcji 2010. Jest to żuraw samojezdny. Pojazd ten może samodzielnie poruszać się po drogach publicznych, w związku z tym podlega rejestracji w urzędzie gminy jako samochód specjalny - żuraw samochodowy. Żuraw kołowy (samojezdny, samobieżny) to urządzenie dźwigowe na podwoziu samojezdnym, używane stacjonarnie do prac przeładunkowych i montażowych. Maszyna taka nie może pracować bez stacjonarnego jej osadzenia, zabalstowania i ustabilizowania. Standardowo do jej obsługi wystarcza jedna osoba, która jednocześnie jest kierowcą (w trakcie dojazdu) i operatorem (w trakcie pracy). Skarżący jest czynnym płatnikiem podatku od towarów i usług. Jest zarejestrowany również na terenie Unii Europejskiej. W związku z powyższym opisem Skarżący zadał następujące pytanie: czy zakup pojazdu "żuraw samojezdny" podlega rozliczeniu na druku VAT-23 i obowiązkowi uiszczenia podatku od towarów i usług od przemieszczenia dźwigu na teren Polski? Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 56 i art. 59 akapit 1 lit. g dyrektywy 2006/112/WE, "środkiem transportu" są pojazdy, mechaniczne lub inne, a także innego rodzaju wyposażenie i urządzenia służące do przewozu osób lub rzeczy z miejsca na miejsce. Według Skarżącego żuraw samojezdny nie jest "środkiem transportu" w rozumieniu art. 103 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów od usług (Dz. U. Z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: "u.p.t.u."). W odniesieniu do powyższych przepisów podatnik stwierdził, że brak jest obowiązku rozliczenia na druku VAT-23 i brak jest obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług od przemieszczenia dźwigu na teren Polski. 2. Interpretacją indywidualną z 12 stycznia 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów uznał stanowisko Skarżącego, przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, za nieprawidłowe. W uzasadnieniu Minister Rozwoju i Finansów powołał się na art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 15, art. 103 ust. 3 i ust. 5 u.p.t.u. oraz art. 38 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 77, poz. 1) i stwierdził, że zagadnienie dotyczące tego czy żurawie samochodowe można uznać za środek transportu, ponieważ zachodzi wątpliwość, czy są one przeznaczone do przewozu osób lub rzeczy, było przedmiotem rozważań Komitetu Doradczego ds. VAT, tj. organu Unii Europejskiej zajmującego się wykładnią Dyrektywy 2006/112/UE (dalej jako "Komitet"). Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, że w opinii Komitetu żurawie samojezdne (dźwigi) nie są wprost wymienione w art. 38 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 282/2011. Zdaniem Komisji należy zwrócić się do definicji określonej w ustępie 1 tego artykułu. Główną cechą tej definicji jest to, że pojazdy muszą być przeznaczone do transportu osób i obiektów z jednego miejsca do drugiego. Jedynymi pojazdami wykluczonymi przez pkt 3 tego samego artykułu są te, które są trwale unieruchomione oraz kontenery. Komitet zwrócił uwagę, że żurawie samochodowe są zasadniczo przeznaczone do prac budowlanych, a ich głównym zadaniem jest właśnie transport lub przenoszenie dźwigu. Z uwagi na powyższe powinny być postrzegane, jako pojazdy specjalnie stworzone do transportu przedmiotów. Z uwagi na to, że nie ma żadnych innych warunków określonych w dyrektywie VAT ani w rozporządzeniu wykonawczym 282/2011, a ponieważ dźwigi przeznaczone są do transportu przedmiotów, odpowiadają zatem definicji środków transportu określonych w art. 38 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 282/2011. Organ interpretacyjny nadmienia też, że Komitet ds. VAT wyraził pogląd, iż nie może zgodzić się z wnioskiem, do którego doszły polskie władze, że "fakt, że urządzenia te są zasadniczo przeznaczone do transportu przedmiotów na krótkich dystansach w ramach prac budowlanych, ani fakt, że mogą poruszać się o własnych siłach, nie oznacza, że są one przeznaczone do przewozu osób lub rzeczy lub w konsekwencji, że mogą one zostać uznane za środek transportu w celu wprowadzenia dyrektywy 2006/112/WE". W opinii Komitetu żurawie są zaprojektowane do przenoszenia przedmiotów i w związku z tym nie ma znaczenia, czy muszą przenosić ten przedmiot na długim czy krótkim dystansie. Zdaniem Komitetu definicja z wykonawczego rozporządzenia 282/2011 stwierdza, że jedynym warunkiem jest to, że mają one być przeznaczone do przewozu przedmiotów. W rzeczywistości będą one przewozić przedmioty na krótkich dystansach, gdy będą pracować na konkretnym placu budowy, ale gdy muszą przenieść się do pracy w innym miejscu, dystans, na którym będą przenosiły dane przedmioty (dźwig) będzie większy. Minister Rozwoju i Finansów jest zdania (za Komitetem), że żuraw samochodowy jest uznany za środek transportu w rozumieniu dyrektywy 2006/112/WE, ponieważ spełnia definicję określoną w art. 38 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 282/2011, jako zaprojektowany do transportu przedmiotów. Tym samym, zdaniem Ministra Rozwoju i Finansów przedmiotowy pojazd wypełnia definicję "środka transportu". Powołując się na definicję zawartą w art. 2 pkt 10 lit. a ustawy za "nowe środki transportu" mogą być uznane pojazdy lądowe przeznaczone do transportu osób lub towarów, które spełniają określone warunki dotyczące mocy silnika bądź jego pojemności skokowej oraz dotyczące dotychczasowej długości ich używania (mierzonej czasem używania oraz przebiegiem). Natomiast przez "inne środki transportu", o których mowa w art. 103 ust. 4 ustawy należy rozumieć środki transportu tożsame z nowymi, jednak nie spełniające warunku uznania ich za "nowe środki transportu" w postaci przebiegu lub okresu, który upłynął od dopuszczenia ich do użytku. Organ interpretacyjny stwierdził, że w sprawie nabywany żuraw samojezdny został wyprodukowany w 2010 roku. Wobec tego ze względu na używanie ww. żurawia dłużej niż 6 miesięcy, nie może być uznany za "nowy środek transportu". W takim razie nabywany przez Wnioskodawcę żuraw samojezdny należy uznać za "inny środek transportu", o którym mowa w art. 103 ust. 4 ustawy. Zatem do czynności nabycia na terenie Unii Europejskiej (Niemcy) żurawia samojezdnego na podwoziu samojezdnym wyprodukowanego w 2010 roku będzie miał zastosowanie art. 103 ust. 4 i 5 ustawy, tzn. Wnioskodawca będzie miał obowiązek przedłożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego informacji o nabyciu środka transportu (VAT-23) oraz zapłaty podatku od towarów i usług. 3. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Minister Rozwoju i Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji indywidualnej. 2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący sformułował żądanie uchylenia zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 4 w zw. z art. 103 ust. 3 oraz art. 103 ust. 5 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę, co do ich zastosowania polegającą na uznaniu, że żuraw samojezdny spełnia przesłanki do uznania go za "inny środek transportu" w rozumieniu art. 103 ust. 4 u.p.t.u., skutkującą uznaniem, że z tytułu jego zakupu powstał obowiązek rozliczenia tego nabycia w deklaracji VAT-23 i konieczność zapłaty podatku na rachunek urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że żuraw samochodowy (żuraw samojezdny) należy uznać za pojazd specjalny (nieprzeznaczony do przewozu osób i towarów), pojazd ten nie może być zakwalifikowany jako "nowy środek transportu" lub "inny środek transportu". Tym samym, w odniesieniu do zakupu tego pojazdu przez Skarżącego nie ma zastosowania art. 103 ust. 3 i 4 u.p.t.u., jak również nie ma konieczności składania deklaracji VAT-23 i odprowadzenia podatku od towarów i usług z tego tytułu. W konsekwencji, nie ma zastosowania również art. 103 ust. 5 u.p.t.u. 2.2. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi. 2.3. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Minister Rozwoju i Finansów pismem z 7 marca 2018 r. nadesłał tekst (w języku angielskim) opinii Komitetu do spraw VAT z posiedzenia nr 97 (tekst roboczy 730 – taxud.c.1 (2012)666432-EN) z 10 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3. Na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2016, poz. 718, zwanej dalej: "P.p.s.a."), Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Zatem interpretacja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: "P.p.s.a."), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy żuraw (dźwig) samojezdny jest innym środkiem transportu w rozumieniu art. 103 ust. 4 u.p.t.u. 5. Skarga jest zasadna. 6. Zgodnie z art. 38 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 77, poz. 1) "środek transportu" obejmuje pojazdy, mechaniczne lub inne, a także innego rodzaju wyposażenie i urządzenia służące do przewozu osób lub rzeczy z miejsca na miejsce, w tym przeznaczone do ciągnięcia, przesuwania lub pchania przez pojazdy, i zasadniczo zaprojektowane oraz faktycznie nadające się do wykorzystania w celu transportu. Przepis ten zawiera również, w ust. 2. niewyłączną, przykładową listę takich środków transportu, która obejmuje w szczególności następujące pojazdy: a) pojazdy lądowe, takie jak samochody, motocykle, rowery, trójkołowce oraz pojazdy turystyczne; b) przyczepy i naczepy; c) wagony kolejowe; d) statki; e) statki powietrzne; f) pojazdy dostosowane specjalnie do przewozu osób chorych lub rannych; g) ciągniki i inne pojazdy rolnicze; h) pojazdy o napędzie mechanicznym lub elektrycznym przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Analiza powyższych regulacji wskazuje, że elementem przesądzającym o uznaniu danego pojazdu za środek transportu jest jego przeznaczenie, tzn. przewóz osób lub rzeczy z miejsca na miejsce. Innymi słowy, użyty w ww. definicji zwrot dotyczący przewozu osób lub rzeczy z miejsca na miejsce, dotyczy zarówno pojazdów, jak i innego rodzaju wyposażenia i urządzeń. Przeznaczenie to, czyli przewóz, należy odczytywać wąsko w kontekście regulacji dotyczących ruchu drogowego i przykładowego katalogu pojazdów zawartego w art. 38 ust. 2 Rozporządzenia. 7. 1. Jakkolwiek art. 103 ust. 3-5 u.p.t.u. nie odwołuje się klasyfikacji statystycznych to jednak należy przyjąć, że wobec braku definicji "środka transportu" w u.p.t.u., w celu określenia funkcji jaką pełnić będą nabywane maszyny można posiłkować się klasyfikacjami statystycznymi. 7.2. Żurawie samojezdne - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 ze zm. zwane dalej PKWiU) - należy zakwalifikować jako pojazd specjalny. Pojazdy te mieszczą się bowiem w grupowaniu 29.10.5 - Pojazdy samochodowe przeznaczone do celów specjalnych, z wyłączeniem motocykli oraz podgrupie 29.10.51 - żurawie samochodowe i samojezdne (29.10.51.0 - Żurawie samochodowe i samojezdne). Jest to zatem grupowanie inne niż pojazdy przeznaczone od przewozu osób (samochody osobowe - grupowanie 29.10.2 i 29.10.3) oraz przeznaczone do przewozu towarów (grupowanie 29.10.4.). 7.3. Zaklasyfikowanie pojazdu do grupy samochodów osobowych bądź specjalnych może zostać dokonane na podstawie analizy Scalonej Nomenklatury. Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego (CN) określają przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1810/2001 z dnia 7 września 2004 r. zmieniającego załącznik i do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 327 z 30 października 2004 r.). Opisany pojazd (żuraw samojezdny) jest pojazdem mechanicznym specjalnego przeznaczenia określonym w pozycji oznaczonej kodem 8705. Pozycja 8705 Scalonej Nomenklatury obejmuje pojazdy silnikowe specjalnego przeznaczenia, inne niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów (na przykład pojazdy pogotowia technicznego, dźwigi samochodowe, pojazdy strażackie, betoniarki samochodowe, zamiatarki, polewaczki, przewoźne warsztaty, ruchome stacje radiologiczne) w tym w szczególności: - 8705 10 - Dźwigi samojezdne (żurawie samochodowe), - 8705 20 - Samojezdne wieże wiertnicze, - 8705 30 - Pojazdy strażackie, - 8705 40 - Betoniarki samochodowe, - 8705 90 - Pozostałe. Pozycja 8705 obejmuje pojazdy samochodowe, specjalnie skonstruowane albo przystosowane, wyposażone w różne urządzenia umożliwiające wykonywanie niektórych funkcji nietransportowych, co oznacza, iż pierwotnym przeznaczeniem pojazdu w niniejszej pozycji nie jest przewóz osób albo towarów. Zgodnie z notami wyjaśniającymi pozycja CN 8705 obejmuje m.in.: "(7) Ciężarówki (samochody ciężarowe) z żurawiami nieprzeznaczone do przewozu towarów, składające się z podwozia pojazdu silnikowego, na którym na stałe zamontowano kabinę i żuraw obrotowy. Jednakże ciężarówki (samochody ciężarowe) mające własne urządzenia ładunkowe są wyłączone (pozycja 8704)". Według not wyjaśniających, aby zakwalifikować do niniejszej pozycji pojazd mający mechanizm do podnoszenia albo manewrowania, niwelacji gruntu, urządzenia do wykopywania albo wiercenia itp. musi on stanowić zasadniczo kompletne podwozie albo ciężarówkę (samochód ciężarowy), tzn. mieć przynajmniej następujące elementy mechaniczne: silnik napędowy, skrzynię biegów, sterowanie zmianą biegów oraz mieć urządzenia do kierowania i hamowania. 8. 1. Na podstawie art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). pojazd to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane (...). Stan faktyczny wniosku o interpretację opisuje żuraw samojezdny mogący samodzielnie poruszać się po drogach publicznych i w związku z tym podlegający rejestracji jako samochód specjalny. 8.2. Na tym tle, warto przytoczenia tezę o braku możliwości uznania żurawia samojezdnego za środek transportu sformułował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 656/11, CBOSA. Stan faktyczny, w oparciu o który zapadło wskazane orzeczenie, dotyczył ukarania kierowcy żurawia samojezdnego karą pieniężną z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogach. Organem, który nałożył karę była Inspekcja Transportu Drogowego. W odpowiedzi na nałożoną karę, spółka będąca właścicielem żurawia, stanęła na stanowisku, iż Inspekcja Transportu Drogowego może kontrolować jedynie pojazdy służące do przewożenia osób lub rzeczy, toteż inspektor nie miał prawa zatrzymać i skontrolować dźwigu samochodowego służącego wyłącznie do świadczenia usług dźwigowych. Sam dźwig jest zaś integralną częścią pojazdu, z którym jest trwale związany i nie można uznać go za przedmiot przewozu osób ani rzeczy, o którym mowa w art. 4 ustawy o transporcie drogowym . WSA w Warszawie podzielił pogląd skarżącej spółki w całej rozciągłości kilkakrotnie akcentując, że pojazd będący przedmiotem rozważań sądu tj. żuraw samojezdny nie posiada funkcji transportu osób ani rzeczy. W konsekwencji Inspekcja Transportu Drogowego nie miała kompetencji do kontroli kierowcy żurawia samojezdnego, gdyż jej kognicją objęte są wyłącznie środki transportu, którymi żurawie samojezdne nie są. Co istotne, wydane orzeczenie koresponduje z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 995/09 (CBOSA), w której NSA również potwierdził brak statusu środka transportu w stosunku do żurawi samojezdnych. 9. 1. Żuraw samojezdny jest urządzeniem technicznym podlegającym reżimowi prawemu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1040). Jak wskazuje § 1 pkt 6 lit c) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. z 2012 r., poz.1468) żurawie to maszyny służące do przemieszczania osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu; w tej samej kategorii mieszczą się np. suwnice (lit. b) oraz (lit. j) schody i chodniki ruchome. Zaznaczyć należy, że te przepisy mówią o przemieszczaniu, a nie przewożeniu ładunków, a więc o sytuacji, gdy dźwig znajduje się w trakcie pracy przemieszczając podczepione do niego ładunki, a nie wtedy, gdy sam się przemieszcza. 9.2. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz. U. Nr 79, poz. 849 ze zm.) operator żurawia samojezdnego jest obowiązany uzyskać zaświadczenie kwalifikacyjne potwierdzające umiejętność praktycznego wykonywania czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych (uprawnienia Urzędu Dozoru Technicznego Kat. II Ż). 10. Argumentem wspierającym postawioną w skardze tezę jest także fakt, że operatorów żurawi samojezdnych nie obowiązują limity pracy kierowców, dokumentowane w zwykłych pojazdach transportowych tachografem. Reguluje to Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Pojęcie przewozu drogowego ma swoją legalną definicję w tym samym rozporządzeniu (art. 4 lit. a), a rozumie się przez niego każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używany do przewozu osób lub rzeczy. Istotna jest druga przesłanka, czyli wykonywanie przewozu pojazdem używanym do przewozu osób lub rzeczy. W tym zakresie pojazd musi być więc zaprojektowany do przewozu towarów lub osób i normalnie wykorzystywany do tego celu. Jeżeli jednak pojazd nie został dostosowany do przewozu rzeczy, lecz wyłącznie do wykonywania określonych prac lub funkcji, np. jest dźwigiem (żurawiem) to jest wyłączony z zakresu zastosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a ich operatorzy (kierowcy) są zwolnieni z obowiązku używania tachografów i norm przewidzianych dla osób wykonujących przewozy drogowe. 11. 1. Zdaniem Sądu nie sposób uznać, że żurawie samojezdne opisane w stanie faktycznym wniosku są środkami transportu. Urządzenia te pracują stacjonarnie. Ich samojezdność przejawia się wyłącznie w tym, że możliwe jest (dzięki kołom) przemieszczenie zasadniczej części urządzenia (dźwigu) z miejsca na miejsce. Jego podstawowa i właściwa przeznaczeniu funkcja realizowana jest stacjonarnie, po wykluczeniu możliwości mobilności (po unieruchomieniu i ustabilizowaniu). Mobilność tego pojazdu przejawia się wyłącznie tym, że możliwe jest (dzięki podwoziu samochodowemu) przemieszczanie go z miejsca na miejsce, ale w trakcie jego przemieszczania nie jest realizowana żadna funkcja przewozu osób lub towarów, a także nie może być realizowana podstawowa funkcja, dla której tego typu maszyny były zaprojektowane i wykonane. W trakcie przemieszczania opisywany żuraw nie posiada funkcji przewozu towarów ani ludzi. Z kolei podniesienie ciężarów przez dźwig gwarantuje dopiero unieruchomienie i ustabilizowanie całego urządzenia oraz zamontowanie przeciwwagi. Wykorzystanie jadącego żurawia w celu przemieszczenia rzeczy nie jest technicznie możliwe. Co więcej gotowy do pracy żuraw nie posiada funkcji samodzielnego przemieszczania się, gdyż jest zakotwiczony w podłożu. 11.2. Reasumując, żuraw samojezdny to urządzenie techniczne na specjalnie skonstruowanym podwoziu samojezdnym, używane stacjonarnie do przenoszenia ładunków w bezpośrednim zasięgu ramienia tego urządzenia. Dźwig samojezdny jest sam w sobie maszyną (dźwigiem), tyle że posiada możliwość samodzielnego przemieszczenia się z miejsca na miejsce bez pomocy innych urządzeń. Podobnie suwnica nie jest środkiem transportującym podwieszony do niej dźwig, tylko sama w sobie jest dźwigiem, który także może przemieszczać się, ale z wykorzystaniem innego mechanizmu jezdnego niż żuraw samojezdny. W ocenie Sądu, z uwagi na opisaną specyfikę przedmiotowego urządzenia, żurawie (dźwigi) samojezdne nie stanowią w świetle u.p.t.u. środków transportu. 12. 1. W zaskarżonej interpretacji organ obszernie relacjonuje treść opinii Komitetu Doradczego ds. VAT. Treść zaskarżonej interpretacji wskazuje, że organ w pełni podziela argumentację wyrażoną w opinii. Treść argumentacji wyrażonej w tej opinii wręcz zastępuje własną argumentację organu. 12.2. W odpowiedzi na skargę organ wytyka Skarżącemu, że "nie kwestionuje, ani nie polemizuje z poglądem Komisji w zaskarżonej sprawie". Konieczne staje się odniesienie do tej kwestii przez Sąd. Po pierwsze, organ obszernie przywołując rozważania Komitetu nie wskazał, w treści interpretacji miejsca jej publikacji. Nie ma dowodu co do zapoznania Skarżącego z treścią opinii Komitetu w toku postępowania interpretacyjnego. Skarżący w istocie zna sens tej opinii tylko z relacji organu. Po drugie, istotą postępowania interpretacyjnego nie jest polemizowanie z poglądami wyrażonymi w opiniach innych podmiotów, które organ uznaje za trafne. Po trzecie, opinia, jak wskazuje jej istota, jest jedynie poglądem, rozważaniami Komitetu; nie jest aktem stanowienia lub stosowania prawa, więc nie można Skarżącemu czynić zarzutu, że do argumentacji Komitetu się nie odnosi. 12.3. Jakkolwiek organ przekazał, na podstawie wezwania Sądu, opinię Komitetu to należy podkreślić, że Sąd ocenia legalność interpretacji, a nie trafność opinii Komitetu. To oznacza, że Sąd bierze więc pod uwagę tylko te argumenty, którymi organ posługuje się w treści interpretacji i pomija te wszystkie elementy opinii Komitetu, którymi organ, w uzasadnieniu interpretacji, się nie posługuje. 13.1. Organ argumentuje, że żurawie samojezdne (dźwigi) nie są wprost wymienione w art. 38 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 282/2011 i należy zwrócić się do definicji określonej w ustępie 1 tego artykułu. Główną cechą tej definicji jest to, że pojazdy muszą być przeznaczone do transportu osób i obiektów z jednego miejsca do drugiego. Organ zwraca uwagę, że żurawie samochodowe są zasadniczo przeznaczone do prac budowlanych, a ich głównym zadaniem jest właśnie transport lub przenoszenie dźwigu. Dlatego też powinny być postrzegane, jako pojazdy specjalnie stworzone do transportu przedmiotów. Z uwagi na to, że nie ma żadnych innych warunków określonych w dyrektywie VAT ani w Rozporządzeniu Wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011, a ponieważ dźwigi przeznaczone są do transportu przedmiotów, odpowiadają zatem definicji środków transportu określonych w art. 38 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 282/2011. 13.2. Oceniając argumentację organu wyrażoną w zaskarżonej interpretacji należy dostrzec, że jej rdzeniem jest twierdzenie, że dźwig samojezdny jest przeznaczony do transportu (przewozu) przedmiotu jakim jest dźwig. Organ z konstrukcji dźwigu samojezdnego wyodrębnia więc obiekt, przedmiot, którym jest sam dźwig. Organ wywodzi, że dźwig samojezdny jest innym środkiem transportu bo transportuje sam siebie. W ocenie Sądu, nie da się z konstrukcji dźwigu samojezdnego wyodrębnić obiektu, przedmiotu, którym jest dźwig. Całe to urządzenie techniczne jest dźwigiem, który ma własny napęd i może przemieszczać się samodzielnie. Konstrukcja części jezdnej, z uwagi na swoje gabaryty, balans ciężaru, posiadanie funkcji wysuwanych dźwigarów do osadzenia i stabilizacji jest częścią (podstawą) dźwigu, która warunkuje jego prawidłowe i bezpieczne działanie. Nie można więc zidentyfikować części dźwigowej funkcjonującej jako autonomiczny obiekt oraz części jezdnej, która ten obiekt transportuje - jako to błędnie czyni organ. 13.3. W argumentacji organu tkwi błąd logiczny. Jeżeli bowiem uznać, że dźwig samojezdny jest przeznaczony do transportowania dźwigu, to musiałaby istnieć też możliwość, w której dźwig samojezdny nie transportuje dźwigu obrotowego ale transportuje coś innego. Innymi słowy, skoro dźwig jest jedynie obiektem, przedmiotem przewożonym przez część samojezdną, to ta część samojezdna powinna więc zachować swoją funkcję transportową także bez dźwigu. Z drugiej strony, ów transportowany obiekt (dźwig obrotowy) powinien być wyposażony w funkcję pozwalającą na jego używanie samodzielne, po odłączeniu od podstawy jezdnej. Opis urządzenia będącego przedmiotem interpretacji nie wskazuje, aby było to możliwe. Część samojezdna, ale bez dźwigu oraz dźwig obrotowy bez podstawy jezdnej przestaje spełniać swoje konstrukcyjne przeznaczenie jako jedno i nierozłączne urządzenie techniczne. 13.4. Mając na względzie funkcjonalność dźwigu (żurawia) samojezdnego, klasyfikacje statystyczne tego urządzenia, Prawo o ruchu drogowym oraz ustawę o dozorze technicznym należy uznać, że dźwig (żuraw) samojezdny nie jest środkiem transportu, o którym mowa w art. 103 ust. 3-5 u.p.t.u. 14. Końcowo należy zwrócić uwagę na samą nazwę tego urządzenia, która trafnie oddaje jego charakterystykę. Nazwa - dźwig samojezdny - wprost wskazuje, że dźwig jeździ sam, a nie jest przewożony lub transportowany przez jakiś inny pojazd. Nie można też postawić znaku równości między mobilnością, a samojezdnością. Synonimem mobilności będzie np. ruchomy, przestawny, przesuwny, przewoźny, niestacjonarny (https://www.synonimy.pl/synonim/mobilny/). Samojezdność to jednak nie tylko mobilność, ale zdolność do poruszania się za pomocą własnego napędu (https://sjp.pwn.pl). A zatem istotą samojezdności jest napęd własny, a nie napęd pochodzący z innego obiektu, pojazdu. Napęd własny dźwigu oznacza, że dźwig nie jest transportowany przez inny obiekt. 15. 1. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że organ interpretacyjny naruszył przepis art. 103 ust. 4 w związku z art. 103 ust. 3 i 5 u.p.t.u. w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. 15.2. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. 16. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu - Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło