II SO/Sz 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku C. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w G. za nieprzekazanie skargi postanawia: oddala wniosek. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. (złożony za pośrednictwem platformy ePUAP) C. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Prokuratorowi z powodu nieprzekazania do Sądu skargi z dnia [...] stycznia 2021 r. na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca podniósł, iż stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga nie została przekazana w terminie. Argumentował, że nawet fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić się może natomiast wysokość tejże grzywny, którą to miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy m.in. okres pozostawania w zwłoce jej przyczyny, wyjaśnienia organu. Na poparcie zasadności żądania wnioskodawca powołał się na poglądy przedstawione w uchwale NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz w postanowieniu WSA w Szczecinie z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt II SO/Sz 7/15. W odpowiedzi na złożony wniosek Prokurator wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary. Wskazał, że skargę wniesioną w dniu [...] stycznia 2021 r. (za pośrednictwem ePUAP) Prokurator otrzymał w dniu [...] stycznia 2021 r. i tego dnia zarejestrował we właściwym repertorium. Skargę należało przekazać sądowi najpóźniej w dniu [...] stycznia 2021 r. Wyjaśnił, że prokurator referent zapoznając się z materiałem przekazanym przez skarżącego nie zauważył przedmiotowej skargi. Do akt sprawy w pierwszej kolejności dołączono bowiem poprzednie wnioski składane przez wnioskodawcę datowane na [...] września 2020 r. oraz [...] lutego 2021 r. Skarga na bezczynność była dołączona na końcu akt i prokurator przez nieuwagę, nie załatwił jej w należyty sposób, lecz rozpoznał wnioski dołączone do skargi. Zaniechanie przekazania skargi do sądu nie wynikało więc z celowego zaniedbania obowiązku ustawowego. O braku złej woli świadczy fakt, że zainteresowanemu udzielono odpowiedzi, a zatem organ podjął działanie tyle, że błędne. Wskazał, że w dniu [...] marca 2021 r. przekazano do Sądu skargę wraz z aktami. Badając sądowe urządzenia ewidencyjne Sąd ustalił, że w dniu [...] marca 2021 r. wpłynęła skarga wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2021 r. wraz z aktami sprawy zarejestrowana pod. sygn. akt II SAB/Sz 27/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ zaś przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawie tej należy uwzględnić, że stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwanej dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Podkreślenia wymaga, że wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi sądowi następuje na wniosek strony, sąd administracyjny nie jest nim jednak związany i wymierzenie grzywny pozostawione jest do jego uznania, o czym świadczy redakcja art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie tylko zatem wysokość grzywny, ale także samo jej wymierzenie zależy od uznania sądu. Jak w przypadku każdego rodzaju uznania w państwie praworządnym, także uznanie sądowe i przyznana sądom dyskrecjonalność nie oznaczają dowolności i arbitralności działania, ale wymagają uzasadnienia, którego adekwatność w danym przypadku podlega weryfikacji w powiązaniu z okolicznościami sprawy. Rozwiązania legislacyjne polegające na oddaniu rozstrzygnięcia ocenie i uznaniu organu (sądu) dotyczą spraw, w których za zasadne przyjmuje się miarkowanie skutków, tak aby stosowanie prawa prowadziło do efektów sprawiedliwych, ekonomicznych, społecznie racjonalnych. W judykaturze przyjęto zgodnie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Powołana przez wnioskodawcę uchwała NSA o sygn. akt II GPS 3/09, dotyka ww. kwestii, a ponadto wskazuje, że art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przewidujący możliwość umorzenia postępowania sądowego, nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Podejmując rozstrzygnięcie w takiej sprawie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. też postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Uwzględnienia przy tym wymaga, że skoro w art. 55 § 1 p.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "może orzec o wymierzeniu grzywny", to należy przyjąć, że godził się z przypadkami, w których uchybienie obowiązkowi przekazania skargi sądowi nie będzie w ten sposób sankcjonowane. Rzeczą sądu jest natomiast ocena, za jakim rozstrzygnięciem przemawiają okoliczności konkretnej sprawy. Należy podkreślić, że naruszeniem art. 55 § 1 p.p.s.a. byłoby mechaniczne nakładanie grzywny w każdym przypadku naruszenia obowiązku przekazania skargi do sądu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, niesporne jest, że Prokurator nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., doszło więc do naruszenia przez organ art. 54 § 2 p.p.s.a. Opóźnienie w przekazaniu skargi wyniosło 32 dni. Nie może być więc uznane za znaczne, choć z całą pewnością nie zasługuje na aprobatę. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarga wpłynęła do Sądu przed rozpoznaniem wniosku o ukaranie grzywną organu, jak i okoliczność, że uchybienie terminu nie było znaczne i intencjonalne, a wynikało z błędnego przekonania organu, że sprawa wnioskodawcy została rozpoznana, Sąd uznał, że nie zachodzi w tejże sprawie konieczność nałożenia na organ grzywny za nieprzekazanie skargi. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a., zmierza przede wszystkim do wyegzekwowania od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Ponieważ sytuacja będąca przedmiotem oceny Sądu ma charakter incydentalny i jednostkowy, kładzenie nacisku na funkcję represyjną i nałożenie kary grzywny na organ nie jest uzasadnione. Wskazać w tym zakresie można także na argumentację jaką posłużył się NSA w sprawie o sygn. akt II GZ 78/08. Sąd ten zwracając uwagę na przewidzianą przez ustawodawcę sekwencję środków służących realizacji celu przyśpieszenia postępowania i zdyscyplinowania organu stwierdził, że nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Dalej podniósł, że odrębność postępowania wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oparta jest na założeniu jego usytuowania w przedziale czasowym pomiędzy wniesieniem skargi, a jej przekazaniem do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Dlatego też, uznanie, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt pozwalałoby na nałożenie takiej grzywny nawet w przypadku złożenia wniosku po przekazaniu akt i skargi Sądowi. Takie działanie byłoby jednak niezasadne i nieuprawnione. Z tych wszystkich względów, w oparciu o treść art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak na wstępie.