III OSK 3462/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-02

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Tamara Dziełakowska, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w związku ze stanem epidemii, naruszył prawo strony do obrony poprzez zbyt późne zawiadomienie o zmianie trybu postępowania i brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo strony do obrony. Sąd pierwszej instancji zbyt późno zawiadomił stronę o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, co uniemożliwiło jej przedstawienie stanowiska w sprawie. Ponadto, Sąd nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, co było uzasadnione. W konsekwencji, strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy nakazującą umieszczenie pracownika w ewidencji osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa do obrony poprzez zbyt późne zawiadomienie o posiedzeniu niejawnym i brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz spółki kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o. o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 219/20 w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w L. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w R. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w R. na rzecz [...] sp. z o. o. w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 17 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 219/20) oddalił skargę [...] sp. z o. o. w L. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w R. z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że po wejściu w życie ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych – pracodawca [...] sp. z o. o. w L. (zwany dalej Spółką) zarządzeniem Nr [...] z [...] grudnia 2009 r. powołał komisję do spraw przeglądu prac wykonywanych w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze. Komisja zakwalifikowała jako stanowiska pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, na których zatrudnieni pracownicy nabywają prawo do emerytury pomostowej, stanowisko: kierowca – konduktor. Od 2010 r. pracodawca co roku sporządzał wykaz pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, za których opłacał składki na fundusz emerytur pomostowych, z tym że w 2016 r. okres wykonywania pracy o szczególnym charakterze trwał do 31 marca 2016 r. W 2016 r. ponownie powołano komisję do spraw przeglądu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, która także zakwalifikowała jako prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze z prawem nabycia uprawnień do emerytury pomostowej stanowisko pracy: kierowca – konduktor. Stwierdzono przy tym, że należy zaprzestać odprowadzania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Nakazem z [...] listopada 2019 r. Okręgowy Inspektor Pracy w R. na podstawie art. 11a i art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 623 ze zm.) w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 i pkt 8 załącznika nr 2 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1924 ze zm.), po przeprowadzeniu w październiku i listopadzie 2019 r. kontroli, nakazał umieszczenie pracownika B. K. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Okręgowy Inspektor Pracy w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy utrzymał w mocy zaskarżony nakaz. Jak wskazał organ, B. K. został zatrudniony na stanowisku pracy "kierowca-konduktor" 10 maja 2019 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedyną przyczyną braku wpisania go do ewidencji było podjęcie pracy po zaprzestaniu prowadzenia ewidencji przez pracodawcę. Obowiązek wpisu pracownika spełniającego wymagane warunki do przedmiotowej ewidencji ma charakter sprawozdawczy i porządkujący, a kompetencja Inspekcji Pracy ograniczona jest do wydawania nakazu umieszczenia pracownika w tej ewidencji. Samo dokonanie wpisu do ewidencji to decyzja pracodawcy, który może się posiłkować w pracach związanych z klasyfikacją stanowisk pracy oraz prowadzeniem ewidencji, wyznaczonymi do tych zadań pracownikami lub ciałami kolegialnymi. Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę drogą elektroniczną wskazując, że pełny tekst skargi znajduje się w załączniku. Załącznik nie został do niej jednak dołączony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił na na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 151 P.p.s.a. i "art. 15 pkt 3 zzs4" ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ). Wskazując na art. 41 ust. 4 – 5 w związku z art. 3 ust. 3 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z pkt 8 załącznika nr 2 pracą o szczególnym charakterze jest praca kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym. W świetle natomiast art. 11a ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy rola inspekcji pracy ogranicza się wyłącznie do orzekania o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku pracodawcy o charakterze ewidencyjno – sprawozdawczym. Podmiotem uprawnionym do zakwalifikowania danego rodzaju pracy, do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze jest płatnik składek, a więc pracodawca. Organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania umieszczenia pracownika, decyzją administracyjną, w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 2), tylko wówczas, gdy - dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W sprawie bezsporne jest, że B. K. od 10 maja 2019 r. zatrudniony jest w Spółce, w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowca – konduktor. Nie ulega także wątpliwości, że strona skarżąca prowadziła ewidencję stanowisk pacy o szczególnym charakterze, do których zaliczyła prace wykonywane na stanowisku kierowca – konduktor. Tym samym obowiązkiem strony skarżącej było umieszczenie go w prowadzonym wykazie stanowisk założonym w 2010 r. i obowiązującym w dniu zatrudnienia pracownika, tj. 10 maja 2019 r. Zaniechanie w tym zakresie determinowało postępowanie organów, które prawidłowo wydały nakaz umieszczenia pracownika w wykazie prac o szczególnym charakterze. Jako bezzasadny ocenił Sąd pierwszej instancji zarzut braku wyczerpujących ustaleń odnośnie zakresu świadczonych przez pracownika obowiązków o szczególnym charakterze. Ewidencyjno – sprawozdawczy charakter wykazu, ma na celu ujawnienie pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (określone w załączniku nr 1 i 2 do ustawy), bez względu na to, jaki jest rozmiar tych prac i czy pracownik poza pracą w tych warunkach wykonuje także prace innego rodzaju. Celem prowadzenia ewidencji jest objęcie nią pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co do których jest jedynie przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Nie przesądza ona natomiast o istnieniu tego uprawnienia. Oznacza to, że pracownik, który wykonuje prace na stanowisku pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, powinien być umieszczony w ewidencji niezależnie od tego, czy pracodawca powierzył takiemu pracownikowi wykonywanie także innych prac. Organy Państwowej Inspekcji Pracy w postępowaniu o nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji lub wykreślenia pracownika z ewidencji rozstrzygają wyłącznie o tym, czy pracownik wykonuje prace na stanowisku pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, bez względu na to, czy taki pracownik wykonuje dodatkowo także inne prace. Ocena, czy wykonywanie tych innych prac powoduje, że pracownik wykonuje (lub nie wykonuje) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, należy do organów rentowych i sądów powszechnych, ponieważ są to okoliczności dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz spełnienia warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej, a nie okoliczności, od których zależy umieszczenie lub nieumieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Prowadzenie ewidencji oraz centralnego rejestru pracowników ma jedynie ułatwić pobór składek i orzekanie w tych sprawach przez organy rentowe, a nie wyłączać właściwość organów rentowych w tych sprawach. Obowiązek opłacania składki oraz spełnienie warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej zależą od faktycznego wykonywania przez pracownika prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy, a nie od umieszczenia pracownika w ewidencji prowadzonej przez pracodawcę (płatnika składek) i nie jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - poprzez brak wezwania do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na braku określenia naruszonego prawa lub interesu prawnego strony, 2. art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - poprzez przekazanie sprawy na posiedzenie niejawne pomimo braku przesłanek ku temu a ponadto poinformowanie o tym strony skarżącej w sposób uniemożliwiający jej udział w postępowaniu - a w konsekwencji nieważność postępowania ze względu na pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw. Strona skarżąca wniosła także o rozpoznanie przez Naczelny Sad Administracyjny zarządzenia z 20 maja 2020 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne - albowiem doprowadziło ono do pozbawienia strony możliwości uczestnictwa w rozprawie a jednocześnie wydane zostało niezgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz zrzekła się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w wyniku błędu pełnomocnika właściwy tekst skargi nie został złożony, jednak Sąd winien zastosować instytucję wezwania do uzupełnienia braków formalnych. W sprawie wezwanie takie zostało złożone, jednak obejmowało ono wyłącznie żądanie wykazania umocowania. Nadto w sprawie trudno dopatrzeć się ustawowych przesłanek skierowania sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając wniesioną w sprawie skargę kasacyjną, na wstępie zauważyć należało, że zakresem zaskarżenia nie została objęta ocena Sądu pierwszej instancji co do legalności kontrolowanej w sprawie decyzji. Autor skargi kasacyjnej nie postawił w niej żadnego zarzutu podważającego kontrolę tego Sądu odnośnie sposobu prowadzenia przez organ administracyjny postępowania ani zastosowanej przez niego podstawy prawnej decyzji z [...] grudnia 2019 r. Rozważania Sądu pierwszej instancji poczynione na tym tle nie mogły stać się zatem przedmiotem oceny kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej jak i przedstawiona w niej argumentacja zmierza natomiast do podważenia prawidłowości sposobu prowadzenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji, wywodząc, że w sprawie doszło m. in. do najdalej idącego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw, poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić również trzeba, że przesłankę tę Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia z urzędu, co pozwala mu na szerszą niż przedstawiona w zarzucie ocenę sprawy. Analizując tak przedstawiony problem, stwierdzić trzeba, że sprawa została początkowo wyznaczona do rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z 6 kwietnia 2020 r. na rozprawę. Z uwagi jednak na ogłoszenie na terytorium kraju stanu epidemii – rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U., poz. 491 ze zm.), a także związane z tym ograniczenia i wymogi w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 29 maja 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne, na dzień 17 czerwca 2020 r. Podstawę prawną powyższego zarządzenia stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, 567, 568, 695, 875). Zgodnie z tym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ww. ustawy z 2 marca 2020 r. jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości (zob. uzasadnienie do uchwały 7 sędziów NSA z 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić również należy uwagę, że z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno zatem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Do takich należy z pewnością zaliczyć obowiązek zawiadomienia strony o terminie posiedzenia jawnego na co najmniej siedem dni przed terminem posiedzenia, z uwzględnieniem przypadków pilnych (art. 91 § 2 P.p.s.a.). Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, przeprowadzenie rozprawy z naruszeniem dyspozycji art. 91 § 2 P.p.s.a. może, w zależności od okoliczności sprawy, stanowić przesłankę nieważności, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (pozbawienie strony możliwości obrony swych praw) lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Brak zawiadomienia o terminie posiedzenia jawnego z reguły prowadzi jednak do pozbawienia strony możności obrony swych praw (por. wyrok NSA z 25 października 2005 r. sygn. akt FKS 2405/04, 23 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 3257/12, 13 października 2017 r. sygn. akt I OSK 2711/16 i 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1627/17). Zauważyć również należy, że prawo do rzetelnego procesu sądowego w świetle art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) obejmuje prawo stron procesu do przedstawienia uwag mających ich zdaniem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Celem Konwencji nie jest gwarantowanie praw teoretycznych lub iluzorycznych, ale praw rzeczywistych i skutecznych. Prawo to jest skuteczne tylko w razie faktycznego wysłuchania ich przez sąd, a więc właściwego uwzględnienia. Z art. 6 wynika obowiązek sądu dotyczący właściwego zbadania przedstawionych wniosków, argumentów i dowodów, bez przesądzania ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (Perez przeciwko Francji - wyrok ETPC z 12 lutego 2004 r., skarga nr 47287/99, [w:] M.A. Nowicki, Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999-2004, Zakamycze, 2005, s. 682). Wskazując na powyższe, należało poddać ocenie, czy pomimo uprawnionego skierowania sprawy przez przewodniczącego wydziału do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na ogłoszony stan epidemii, strona zachowała swoje uprawnienia w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, przede wszystkim przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu jawnym na rzecz posiedzenia niejawnego winno następować z zachowaniem standardu ochrony praw stron i uczestników, jakim jest powiadomienie ich o zmianie trybu rozpoznania sprawy i umożliwienie pisemnego zajęcia stanowiska w sprawie w określonym terminie. I tak stwierdzić trzeba, że powyższe zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w dniu 17 czerwca 2020 r. wskazujące jednocześnie na możliwość wypowiedzenia się w sprawie "do momentu rozpoczęcia posiedzenia (decyduje data wpływu pisma do Sądu)" zostało uznane za doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 16 czerwca 2020 r., a więc na jeden dzień przed wyznaczonym posiedzeniem niejawnym. Już tylko ta okoliczność pozwala na stwierdzenie, że zostały naruszone uprawnienia strony do wypowiedzenia się w sprawie. Skoro art. 91 § 2 P.p.s.a. obliguje sąd do powiadomienia strony o terminie rozprawy przynajmniej na siedem dni przed rozprawą to podobnie w sytuacji wyznaczenia posiedzenia niejawnego w miejsce wcześniejszej rozprawy strona powinna uzyskać przynajmniej taki czas na wypowiedzenie się w sprawie w sposób pisemny. Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik strony skarżącej w piśmie wniesionym w formie dokumentu elektronicznego, zatytułowanym skarga zaskarżył decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w R., zaznaczając w treści tego dwuzdaniowego pisma, że "[p]ełny tekst skargi w załączeniu". Nie stanowiło wątpliwości w sprawie, że pismo to nie zawierało jednak tego załącznika. Analiza tego pisma nie pozwalała także na przyjęcie, że pismo to mogło stanowić wolną od wad formalnych skargę już chociażby z tego względu, że nie zawierało ono ani osnowy wniosku, ani oświadczenia strony (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Słusznie zatem zwróciła uwagę strona skarżąca kasacyjnie, że w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji, przed rozpoznaniem skargi, winien wezwać ją do uzupełnienia braków formalnych. Niezależnie jednak od powyższego, stwierdzić trzeba, że brak w aktach sprawy ww. treści skargi i zbyt późne powiadomienie strony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w efekcie uniemożliwiło jej przedstawienie swojego stanowiska w sprawie. Sąd pierwszej instancji dokonał natomiast kontroli zaskarżonej decyzji i wydał niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie bez poznania motywów wniesienia skargi. Tym samym gwarancje procesowe strony skarżącej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji okazały się być iluzoryczne, a ona sama pozbawiona możliwości obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że strona skarżąca była w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji reprezentowana przez adwokata, bowiem analizowane powyżej przepisy dotyczące braków formalnych skargi i skierowania sprawy na posiedzenie niejawne z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego, a przede wszystkim prawo strony do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie nie ustanawiają dla profesjonalnych pełnomocników wyższych wymagań procesowych. Z tych też względów, prócz wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. zasadne okazały się być również oba zarzuty wymienione w skardze kasacyjnej. Odnośnie wniosku o kontrolę zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, Sąd kasacyjny nie dopatrzył się jego wadliwości z przyczyn opisanych powyżej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło