VII SA/Wa 431/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-09
Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Artur Kuś, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy R. W. posiadał interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie, została następnie unieważniona, a następnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący R. W. nie posiadał interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowe znaczenie ma art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który definiuje strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym w trybach nadzwyczajnych. Ponieważ nieruchomości skarżącego nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji, a sam skarżący nie wykazał potencjalnego negatywnego wpływu inwestycji na jego nieruchomości, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.Stan faktyczny
R. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że decyzja ta została wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która została następnie unieważniona. Organy administracji (Wojewoda, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzyły postępowanie, uznając, że R. W. nie jest stroną w sprawie, ponieważ jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. W., podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm. - dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę obejmującego zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej na halę produkcyjną na działce [...]obręb [...], gmina [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. R. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ww. Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...].
Podniósł, że wydanie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone było wydaniem przez Wójta Gminy [...]decyzji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie warsztatu produkcyjno-remontowego środków transportu, nadwozi do pojazdów silnikowych, wyposażonego w halę montażową, dwie hale magazynowe, kabinę lakierniczo-suszarniczą, wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku magazynowego na halę produkcyjną, z miejscami postojowymi oraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i obsługą komunikacyjną. Jednakże decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...]stwierdzono nieważność ww. decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]marca 2017 r. nr [...]w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działka nr ew. [...]obręb [...], gmina [...].
Skarżący wskazał, że Naczelny Sąd administracyjny uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 13 listopada 2012 r. sygn.. akt I OPS 2/12 rozstrzygnął, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Skoro w niniejszej sprawie decyzję o warunkach zabudowy unieważniono, to w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Starosty [...] o pozwoleniu na budowę, której nie odpowiada żadna decyzja o warunkach zabudowy. Skarżący podniósł, że nieważność decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono w związku z jego wnioskiem (był stroną tego postępowania).pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę godzi w jego interes prawny i faktyczny. Skoro był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, ma niewątpliwie interes prawny w unieważnieniu pozwolenia na budowę zależnego od tej decyzji
Wojewoda [...] (dalej jako "Wojewoda", "organ I instancji’) decyzją z dnia [...]sierpnia 2020 r. nr [...], na postawie art. 105 § 1 k.p.a.. umorzył wszczęte na wniosek R.W. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]kwietnia 2018 r. nr [...]
Organ, przytaczając treść art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. - Dz.U. z 2020 r. Dz. U. poz. 1333 ze zm. - dalej "p.b."), wskazał, że przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy [...]z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. W uzasadnieniu powyższej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ wskazał: "Autor Karty Informacyjnej poddał analizie poszczególne elementy środowiska objęte przewidzianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Wykazała ona, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie będzie powodować ponadnormatywnej uciążliwości akustycznej na terenach chronionych akustycznie określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. (...) w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Gospodarka odpadami prowadzona będzie zgodnie z przepisami określonymi iv ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (...). Z przeprowadzonych obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń wynika, że funkcjonowanie przedsięwzięcia nie spowoduje ponadnormatywne oddziaływanie na stan jakości powietrza atmosferycznego określonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 września 2012 r. u- sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu (...)
Zdaniem Wojewody, biorąc zatem pod uwagę rozmiary, usytuowanie inwestycji, jak również jej odległość od granicy nieruchomości R.W. - działki nr ewid. [...] i jej zabudowań, inwestycja nie powoduje ograniczenia jej zabudowy, w szczególności ze względu na konieczność zachowania warunków wynikających z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, dalej jako "rozporządzenie techniczne"), dotyczącego sytuowania budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz warunków wynikających z § 13, §57 oraz § 60 powołanego rozporządzenia, dotyczących nasłonecznienia i zacieniania, jak również z § 217 ust. 1 tego rozporządzenia, dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego.
W ocenie organu I instancji, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., nie obejmuje swym zakresem działki nr ewid. [...]. Wnioskodawca ponadto nie wskazał uciążliwości wynikających z użytkowania przedmiotowej inwestycji, które mogłyby powodować jakiekolwiek ograniczenia w zakresie możliwości wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych na terenie jego nieruchomości. To zaś jest niezbędnym warunkiem uznania, iż określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 p.b. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym, fakt wystąpienia uciążliwości spowodowanych projektowaną inwestycją, które nie przekraczają obowiązujących norm w przepisach prawa i które stanowią o tym, że zamierzenie to nic zalicza się do mogących pogorszyć stan środowiska, wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie uzasadnia przyznania przymiotu strony osobie niezadowolonej z projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b.
Zdaniem Wojewody, Wobec nieposiadania przez R. W. przymiotu strony we wszczętym postępowaniu nieważnościowym, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji R.W. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia [...] września 2020 wniósł odwołanie. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności.
Pismem z dnia [...] września 2020 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania skargi złożonej przez inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję SKO w [...]z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako "GINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...]na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, że wydanie decyzji jest w analizowanym przypadku możliwe i nie jest uzależnione od zakończenia postępowania sądowego, w szczególności kiedy WSA w Łodzi nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 października 2020 r. sygn.. akt II SA/Łd 304/20 uchylił ww. decyzję SKO w [...]z dnia [...] stycznia 2020 r.
GINB pismem z dnia [...]października 2020 r. wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. wskazał, że jest właścicielem i współwłaścicielem działek oznaczonych nr ewid. [...]i [...]oraz ze stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy ww. decyzją SKO w [...]. Podkreślił, że oceny tej nie zmienia fakt, że WSA w Łodzi nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 304/20 uchylił ww. decyzję SKO w [...]z dnia [...] stycznia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia SKO w [...]. Zdaniem skarżącego skoro sprawa jest w toku, to nie można przesądzać, czy i w jakiej części decyzja o warunkach zabudowy jest nieważna.
W wyniku rozpatrzenia odwołania GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 p.b. który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ przywołał także definicję obszaru oddziaływania obiektu zawartą w art. 3 pkt 20 p.b.
Organ odwoławczy stwierdził, że analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji organu stopnia podstawowego. W piśmie z [...] listopada 2020 r. wskazał, iż swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa współwłasności działek nr ew. [...]i [...]obręb [...], gmina [...]. Z analizy projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - Nr Rys. ZT-1) wynika, że tylko działka o nr ew. [...] graniczy z działką inwestycyjną o nr ew. [...].
Zdaniem GINB istniejący budynek magazynowy na działce nr ew. [...], który w ramach przedmiotowej inwestycji zmienia sposób użytkowania na budynek hali produkcyjnej, usytuowany jest w odległości ok. 31 m od granicy działki nr ew. [...]oraz ok. 70 m od granicy działki nr ew. [...], należących do skarżącego. W ocenie organu odwoławczego obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., nie obejmuje swym zakresem działek nr ew. [...] i [...]obręb[...], gmina [...]. Położenie wskazanych działek względem projektowanej inwestycji wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działek należących do wnioskodawcy, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności nieruchomości należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia technicznego. Ponadto projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i następne ww. rozporządzenia.) potencjalnych obiektów na nieruchomości wnioskodawcy. Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości należące do R.W. (przepis § 29 ww. rozporządzenia.) oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działek o nr ew. [...]i [...]dostępu do drogi publicznej.
W świetle powyższego, zdaniem organu, skarżący może bez przeszkód zagospodarować i korzystać z należących doń nieruchomości, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza go w tym w najmniejszym stopniu. Także skarżący nie wskazał swego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji organu stopnia podstawowego, tj. nie wykazał, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania należącej doń nieruchomości, będzie niedopuszczalny - w świetle przepisów prawa - wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł R W. Skarżący w obszernym uzasadnieniu powtórzył dotychczasową argumentację. Dodatkowo, przywołując orzecznictwo, podniósł, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii prawidłowego zastosowania warunków technicznych usytuowania obiektu na działce. szczególności nie uzależnia przymiotu strony od ustalenia naruszenia tego interesu. Stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale również takie, na których nieruchomości projektowany obiekt może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełnione zostały wymagania Prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Kategoria interesu prawnego w takim postępowaniu zawiera w sobie element potencjalności. Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego.
Skarżący postawił także zarzuty wobec postanowienia GINB odmawiającego zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi naskarżę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Na wstępie należy zauważyć, że podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., wedle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie ocena Sądu ograniczona została do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości. Podkreślić też trzeba, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie (w jej znaczeniu materialnym), bo nie kształtuje żadnego stosunku prawnego w zakresie uprawnień czy obowiązków strony, a jedynie znosi prowadzone postępowanie W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne.
Bez wątpienia postępowanie wszczęte przez podmiot nieposiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1038/11).
W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena przymiotu strony R.W. jest prawidłowa.
W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem spornej inwestycji jest zmiana sposobu użytkowania budynku magazynowego na halę produkcyjną (ETAP I) na działce nr ew. [...] obr. [...]gm. [...] (zob. Projekt budowlany - str. 4). Przepis art. 71 ust. 6 pkt 1 p.b. stanowi "Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych: objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę."
Wskazać należy, że postępowanie, którego dotyczy skarga ma charakter nadzwyczajny, dotyczy bowiem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istniały przez pewien czas istotne rozbieżności dotyczące zastosowania odpowiedniej normy regulującej kwestię interesu prawnego w takim postępowaniu. Sprowadzały się one do zasadniczej kwestii: czy interes prawny w takich sprawach wywodzony jest na zasadach ogólnych tj. w oparciu o art. 28 k.p.a., czy też – analogicznie jak w zwyczajnym trybie w sprawie pozwolenia na budowę – na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. Aktualnie przeważający wydaje się pogląd, że art. 28 ust. 2 p.b., w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem: "w sprawie pozwolenia na budowę" dotyczy zarówno postępowań prowadzonych w postępowaniu zwyczajnym, jak i w jego trybach nadzwyczajnych, czyli także w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. W dominującym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się również, że wobec materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w trybie zwykłym i trybie nadzwyczajnym brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego (por. wyroki NSA z: 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06; 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1630/10; 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12; 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1294/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1952/13). Co jednak istotniejsze na gruncie niniejszej sprawy, należy zauważyć, że art. 28 k.p.a., wbrew pozorom, nie decyduje wprost o interesie prawnym określonej osoby, lecz wskazuje, że stroną może być osoba takim interesem dysponująca. Natomiast o interesie prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. decydują przepisy prawa materialnego, zawierające normy prawne determinujące prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym. W konsekwencji, o ile możliwe jest wywiedzenie z określonej normy prawa materialnego prawa lub obowiązku, o tyle określony podmiot może opierać na tym swój interes prawny i być stroną postępowania administracyjnego. Z tego też powodu należałoby co do zasady przyjąć, że dokonanie błędnej oceny kwalifikacji podmiotu jako strony postępowania stanowi naruszenie norm prawa materialnego, w oparciu, o które ta ocena następuje, choć rezultat tej oceny przybierze zawsze wyraz procesowy, polegający na wadliwym zastosowaniu art. 61a § 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czy wreszcie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Takim przepisem prawa materialnego, w oparciu o który dokonywana jest ocena przymiotu strony, w postępowaniu o pozwolenie na budowę (oraz w trybach nadzwyczajnych dotyczących tego pozwolenia), jest właśnie art. 28 ust. 2 p.b. Co jednakże wymaga podkreślenia, przepis ten nie stanowi zwieńczenia procesu poszukiwania normy prawa materialnego, w oparciu o który oceniany jest interes prawny strony, lecz powinien być punktem wyjścia do poszukiwania tzw. przepisów odrębnych, na podstawie których można określić ewentualne ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki, co z kolei determinuje istnienie tej legitymacji procesowej.
Stosownie do art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę). Zgodnie z tym przepisem przez obszar taki należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Stroną postępowania o pozwolenie na budowę są zatem, oprócz inwestora, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy takich nieruchomości, które znajdują się w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego wyznaczonym na podstawie odrębnych przepisów, które to przepisy wprowadzają jednocześnie związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości.
W definicji "obszaru oddziaływania obiektu", zawartej w art. 3 pkt 20 p.b., jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tymczasem do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. należą nie tylko przytoczone przez organ przepisy regulujące warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takimi przepisami mogą być chociażby przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy o drogach publicznych, czy też z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Jak słusznie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 778/17 jedną z podstawowych zasad procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. W konsekwencji zatem, jeżeli obowiązują przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego nieruchomości, to status strony przysługuje właścicielom działek sąsiadujących, których interes prawny jest właśnie chroniony tymi przepisami. Ustalenie kręgu stron musi być uzależnione zasięgiem oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie w świetle przepisów Prawa budowlanego, ale także prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (por. także wyroki NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 650/07 i z 12 kwietnia 2007 r. II OSK 734/06, CBOSA).
Ponadto należy się zgodzić ze stanowiskiem przytoczonym w skardze, że wystarczy potencjalny negatywny wpływ na sąsiadującą działkę budowlaną, gdyż przymiot strony nie jest związany z naruszeniem interesu prawnego, lecz samym faktem jego istnienia i potencjalną możliwością jego naruszenia. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, gdy o oddziaływaniu obiektu budowlanego można by twierdzić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna w ogóle zostać wydana decyzja zezwalająca na budowę. Ustalenie kręgu stron ma zatem inny charakter niż sama ocena prawidłowości zatwierdzanego projektu budowlanego. Strony powinny mieć przede wszystkim zagwarantowany udział w postępowaniu, w celu chociażby wglądu do dokumentacji projektowej i przedstawienia swoich racji opartych na uzasadnionych interesach w świetle obowiązującego porządku prawnego. Z tych też przyczyn obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, albowiem budowany obiekt może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami (co jak wskazano wyżej powinno prowadzić do odmowy pozwolenia na budowę).
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy R. W. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], którą Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę obejmującego zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej na halę produkcyjną na działce [...] obręb [...], gmina [...]. Skarżący swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa współwłasności działek nr ew. [...]i [...]obręb [...], gmina [...]. Tylko działka o nr ew. [...]graniczy z działką inwestycyjną o nr ew. [...] Nie negowane przez skarżącego są także ustalenia organów, że istniejący budynek magazynowy na działce nr ew. [...], który w ramach przedmiotowej inwestycji zmienia sposób użytkowania na budynek hali produkcyjnej, usytuowany jest w odległości ok. 31 m od granicy działki nr ew. [...]oraz ok. 70 m od granicy działki nr ew. [...], należących do skarżącego. Słusznie organy wskazały, że nieruchomości należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 (dotyczący sytuowania budynków), § 13 (dotyczący przesłaniania budynków), jak również przepis § 57 i § 60 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) ww. rozporządzenia technicznego. Projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i następne ww. rozporządzenia.) potencjalnych obiektów na nieruchomości wnioskodawcy. Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości należące do R. W. (przepis § 29 ww. rozporządzenia.) oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działek o nr ew. [...]i [...] dostępu do drogi publicznej.
Przede wszystkim jednak wskazać należy, odnosząc się do wcześniejszych wywodów, że skarżący w trakcie postępowania nie wykazał potencjalnego negatywnego wpływ planowanej inwestycji na sąsiadujące z nią nieruchomości skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, czy też szkodliwego zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora.
Skarżący swojego interesu prawnego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] jak i przesłanek wskazujących na jej nieważność upatruje w fakcie, że wydanie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone było wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...]stwierdzono nieważność ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. Zdaniem Sądu, jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, ustalanie obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest tożsame z ustalaniem obszaru oddziaływania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Przymiot strony tego postępowania (o pozwolenie na budowę) wolą ustawodawcy został określony w art. 28 ust. 2 p.b., który to przepis nie dotyczy postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Uczestniczenie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie oznacza automatycznie posiadania interesu prawnego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Normy prawne określające interes prawny w każdym z tych postępowań są inne i nie przekładają się w sposób prosty i oczywisty w płaszczyznach tych postępowań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 259/10; wyrok WSA w Warszawie z 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1164/07). Dodatkowo podkreślić należy, że w niniejszej sprawie ostatecznie nie wyeliminowano z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 304/20 po rozpoznaniu skargi inwestora uchylił ww. decyzję SKO [...] z dnia[...]stycznia 2020 r. znak: [...]. W świetle powyższego jeszcze bardziej widoczny jest brak interesu skarżącego.
W związku z wydaniem przez WSA w Łodzi ww. prawomocnego wyroku, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów dotyczących postanowienia GINB z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiającego zawieszenia postepowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. do czasu zakończenia postępowania sądowego dotyczącego ww. decyzji SKO w [...].
]W ocenie Sądu irrelewantne dla sprawy są także zawarte w skardze zarzuty dotyczące ww. decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby miał interes prawny (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b.) w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia v kwietnia 2018 r., a tym samym stosownie do treści art. 28 k.p.a., w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. nie mógł on zostać uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne decyzje oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla skarżącego.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło