III OSK 3250/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 661/19 w sprawie ze skargi M. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 30 czerwca 2020 r. III SA/Lu 661/19, oddalił skargę M. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2019 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. P.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 6 i 8 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie zasad praworządnego działania, zgodnie z którymi organy administracji publicznej muszą działać zarówno na podstawie przepisów prawa, jak też winne są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie organu od zawiadomienia skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego i tym samym pozbawienie go czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i w konsekwencji uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, - art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, do czego przepis ten obliguje organ wszczynający postępowanie administracyjne. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zrzekł się również przeprowadzania rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Skarżący kasacyjnie został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy wynika, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska orzeczeniem z [...] lipca 2018 r. uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji i zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej. Zaskarżony do Sądu I instancji rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2019 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem 6 sierpnia 2019 r. (odczytany w całokształcie) ma zatem oparcie w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Zdaniem Sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko organów, że w przypadku skarżącego i ta przesłanka została spełniona, bowiem okolicznością niekwestionowaną jest, że skarżący od 16 lipca 2018 r. zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby. Skarga kasacyjna oparta jest na drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. Odnosząc się generalnie do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych wytknąć należy w pierwszym rzędzie pełnomocnikowi skarżącego, że sformułował te zarzuty bez dostatecznej precyzji, w szczególności pominął przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiące podstawę działań i rozstrzygnięć podejmowanych przez Sąd I instancji. Treść zarzutów skargi została zasadniczo powielona do skargi kasacyjnej bez dokonania koniecznych korekt i uzupełnień polegających głównie na wskazaniu podstaw prawnych, które miał naruszyć Sąd I instancji. Mankamenty te choć mają charakter istotny, nie uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do skargi kasacyjnej w rozpatrywanym zakresie. Tego rodzaju konkluzja wynika ze stanowiska wyrażonego w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010 r. Nr 1, poz. 1), które w związku z zawartością normatywną art. 269 § 1 p.p.s.a. zostało przyjęte w orzecznictwie. Liberalizuje ono podejście do wymogów formalnych skargi kasacyjnej, uznając, że wskazane w tej skardze naruszenie prawa procesowego może obejmować zarówno przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, kształtujące tzw. normy odniesienia, jak i przepisy normujące postępowanie przed organami administracji publicznej, tworzące tzw. normy dopełnienia. W konsekwencji brak wyraźnego powiązania zarzutu odnoszącego się do tej drugiej grupy przepisów z zarzutem naruszenia prawa przez sąd administracyjny nie stanowi, w ocenie pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeszkody do tego, by sąd drugiej instancji samodzielnie zidentyfikował ten ostatni zarzut i rozpoznał go merytorycznie. W konsekwencji, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2010 r. I FSK 562/09, w takiej sytuacji sąd odwoławczy samodzielnie przeprowadza kontrolę działania sądu pierwszej instancji "w perspektywie zgodności z normami" przewidzianymi w przywołanych w skardze kasacyjnej przepisach postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że "O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy" (wyrok NSA z 27.05.2021 r. II GSK 1040/18, LEX nr 3181674). Na taki związek przyczynowy skarga kasacyjna w ogóle nie wskazuje. Przypomnieć należy, że także na gruncie art. 10 § 1 k.p.a. uznaje się powszechnie w orzecznictwie, że "nie każde naruszenie przepisów postępowania pociąga za sobą skutek w postaci uchylenia decyzji. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny" (zob. wyrok NSA z 16.12.2020 r. II OSK 1767/18, LEX nr 3105806). "Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy" (zob. wyrok NSA z 17.09.2020 r. II OSK 53/19, LEX nr 3062967). Skarga kasacyjna, mimo że wskazuje na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. jest, w ocenie autora skargi kasacyjnej, jedynie pochodną naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.) w żaden sposób nie wykazuje, że uniemożliwiło to stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej oraz miało wpływ na wynik sprawy. Taką możliwość skarżący kasacyjnie miał chociażby składając odwołanie od rozkazu personalnego organu I instancji. Przesłanki materialnoprawne rozstrzygnięcia zostały wszak w sprawie wykazane. To samo dotyczy naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. (braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania), niezależnie od tego, jak oceniać notatki urzędowe na okoliczność kontaktowania się pracowników organu ze skarżącym kasacyjnie i przekazywania mu informacji o przebiegu postępowania. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.