II SAB/Gd 23/21
PostanowienieWSA w Gdańsku2021-06-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Diana Trzcińska, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna, jeśli organ udostępnił żądaną informację lub wyjaśnił przyczyny braku jej udostępnienia przed wniesieniem skargi do sądu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli organ udostępnił żądaną informację lub wyjaśnił przyczyny braku jej udostępnienia przed wniesieniem skargi do sądu. Celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności, a nie samo stwierdzenie jego istnienia, a zatem po ustaniu bezczynności na skutek załatwienia sprawy w prawem przewidzianej formie, skarga taka nie może być merytorycznie rozpoznana.Stan faktyczny
Skarżący W. J. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pouczenia udzielonego sprawcom wykroczenia. Organ udzielił części odpowiedzi, a w odniesieniu do żądania skanu pouczenia wyjaśnił, że skarżący jako zawiadamiający nie ma do tego uprawnień na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ przesłał skarżącemu żądane skany pouczeń. Skarżący podtrzymał skargę, wskazując, że w dniu jej złożenia organ pozostawał w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. J. bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. odrzuca skargę, 2. zwraca skarżącemu W. J. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem kosztów postępowania.
W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W.J. we wniosku z dnia 18 grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej zażądał od Komendanta Powiatowego Policji udzielenia i przekazania na podany adres poczty internetowej następujących informacji:
1. Czy pouczenie, o którym mowa w piśmie z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie o sygnaturze [.], w której powiadomił organy ścigania o posiadaniu i częstowaniu niedozwolonym napojem alkoholem uczestników imprezy sylwestrowej w Parku przez władze Miasta, było pisemne, czy ustne?
2. Jeśli pouczenie było ustne, o podanie danych funkcjonariusza, który podjął taką decyzję; o podanie uzasadnienia wybranego środka, czyli pouczenia; wskazanie dlaczego nie skierowano wniosku o ukaranie do Sądu przeciw sprawcom wykroczenia; wyjaśnienie, czy na taką pobłażliwość mogą liczyć tylko przedstawiciele władzy czy też "zwykli" obywatele?
3. W przypadku ustnego pouczenia, o podanie wszystkich osób, które otrzymały pouczenie. W przypadku osób publicznych o wskazanie imion i nazwisk, a w przypadku pozostałych - zajmowanych stanowisk.
4. Jeśli pouczenie było w formie pisemnej, to proszę o jego skan.
5. Czy Policja podjęła jakiekolwiek kroki w sprawie składania fałszywych oświadczeń w tej sprawie? W wyjaśnieniach z UM podano informację, że napój podawany na imprezie był bezalkoholowy, co było próbą wprowadzenia w błąd wymiaru sprawiedliwości, bo zawartość alkoholu w napoju wynosiła 10%.
Pismem z dnia 29 grudnia 2020 r. skarżącemu udzielono następujących informacji:
1. Pouczenia, o których mowa w pismach z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie o sygnaturze [..] były pisemne.
2. Decyzję o zastosowaniu środków oddziaływania wychowawczego, o których mowa
w art. 41 k.w. (w tym pouczenia), podejmuje policjant prowadzący czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie, jeżeli okoliczności uzasadniające zastosowanie tych środków zaistniały w toku prowadzonych czynności. Okolicznościami uzasadniającymi zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego są okoliczności określone w art. 33 § 1-4 k.w., a w szczególności:
1) przywrócenie stanu poprzedniego;
2) naprawienie wyrządzonej szkody;
3) przeproszenie pokrzywdzonego;
4) zapewnienie ze strony sprawcy niepopełniania w przyszłości podobnego czynu zabronionego;
5) wykonanie zaniechanego obowiązku.
Organ stwierdził, że w sprawie, o której skarżący zawiadomił o wykroczeniu, zaistniały okoliczności, wskazane w ppkt 4. Podczas przesłuchania sprawców wykroczenia, wszyscy zapewnili, że w przyszłości nie popełnią podobnego czynu zabronionego. Dodatkowo wszystkie przesłuchiwane osoby przyznały się do zarzucanych im czynów, wyraziły skruchę podkreślając, że napój, który posiadali na imprezie masowej miał posłużyć tylko do symbolicznego wzniesienia toastu z mieszkańcami miasta z okazji rozpoczęcia Nowego Roku i w tamtym czasie byli przekonani, że napój ten był bezalkoholowy. Analizując materiały czynności [..], organ nie dopatrzył się "pobłażliwości" ze strony funkcjonariusza prowadzącego sprawę. Wyjaśniono, że policjant podejmując decyzję o sposobie zakończenia sprawy analizuje szereg aspektów, m.in. okoliczności, o których mowa w art. 33 § 1-4 k.w., a także postawę sprawcy czynu, postawę sprawcy w odniesieniu do przestrzegania przepisów prawa, jego wcześniejszą niekaralność, społeczną szkodliwość czynu, etc. Policjanci prowadzący czynności w sprawach o wykroczenia do każdej sprawy podchodzą z jednakową starannością i obiektywizmem, a w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego, każdy obywatel może liczyć na adekwatny do okoliczności i ustaleń sposób zakończenia sprawy, w tym na zastosowanie środka oddziaływania
wychowawczego.
3. Osoby pouczone w przedmiotowej sprawie: K.H., A. K., B. S.
4. Odnosząc się do wniosku o przesłanie wnioskodawcy skanów pisemnych pouczeń zastosowanych w sprawie poinformowano, że zostały one dołączone do akt sprawy. W sprawie [..] skarżący ma status zawiadamiającego, a nie pokrzywdzonego i mając na uwadze treść art. 54 § 2 k.p.w. poinformowano go, że nie ma podstaw prawnych do przekazania mu odpisów czy kopii, a nawet do zaznajomienia go z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających.
5. W toku czynności wyjaśniających przeprowadzonych w sprawie o wykroczenie [..] nie dopatrzono się składania fałszywych oświadczeń.
Z poczynionych ustaleń wynika, że do popełnienia wykroczenia doszło przez niedbałe wykonanie czynności polegającej na nieupewnieniu się, czy przekazany na tę okoliczność napój zawiera alkohol etylowy. Ponownie podkreślono, że żadna z osób wskazanych wyżej nie zaprzeczyły, że napój, który posiadały na imprezie masowej zawierał alkohol. Oświadczyły natomiast, że nie miały świadomości, że napój ten zawierał alkohol, co wynikało z ich niedopatrzenia. Za popełniony czyn wszyscy obwinieni wyrazili skruchę i zapewnili, że w przyszłości nie dopuszczą do zaistnienia podobnego czynu.
W. J. w skardze zakwestionował bezczynność organu w zakresie udostępnienia mu skanu pouczenia. W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Wniesiono o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i stwierdzenie, że doszło do bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Według skarżącego, dla oceny zaistniałej bezczynności istotne znaczenia ma fakt zakończenia postępowanie prowadzonego przez Policję. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się natomiast, że o ile dostęp do akt prowadzonego postępowania karnego czy też wykroczeniowego odbywa się w reżimie prawnym właściwym dla tych postępowań, np. zgodnie z kodeksem postępowania karnego, o tyle dostęp do akt zakończonych postępowań odbywa się trybie dostępu do informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, skarżący wskazał, że akta zakończonego postępowania stanowią informacje o działaniach władzy publicznej, do których dostęp wypełnia dyspozycje art. 61 Konstytucji RP statuującego publiczne prawo obywatela do informacji.
Skarżący uznał też, że samo pouczenie wydane w ramach postępowania wykroczeniowego jest rozstrzygnięciem władczym organu ścigania i jako takie związane jest z działaniem władzy publicznej. W niniejszej sprawie aspekt publiczności takiego rozstrzygnięcia wzmocniony jest przez fakt, że adresatem pouczenia wydanego w ramach postępowania wykroczeniowego są osoby pełniące funkcję publiczną lub wykonujące zadania publiczne. Stąd też wydaje się, że organ prowadzący postępowanie (policja) nie ma pola do ograniczenia dostępu do informacji, która posiada przymiot informacji publicznej. Konkludując uznano, że rozstrzygnięcie organu w zakresie odmowy udostępnienia skanu pouczenia nie znajduje podstaw prawnych.
Organ w piśmie z dnia 2 lutego 2021 r. poinformował skarżącego, że w odpowiedzi na jego wniosek z dnia 18 grudnia 2020 r. przesyła mu w załączniku skan pouczeń, zgodnie z punktem 4 wniosku.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i wskazano, że w odniesieniu do pkt 4 wniosku o udostępnienie informacji, tj. przesłania skanu pouczenia, nie doszło do bezczynności organu ponieważ wskazał on osoby pouczone z imienia i nazwiska. Ponadto, w dniu 2 lutego 2021 r. organ przesłał wnioskowane skany na adres mailowy skarżącego.
Skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. podtrzymał skargę, ponieważ wnioskowany skan pouczenia otrzymał 2 lutego 2021 r., a zatem w dniu złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Ponadto, w myśl § 2 tego przepisu sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka. W konsekwencji przeprowadzenia tej analizy sąd, zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., może odrzucić skargę:
1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;
4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;
5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;
6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
W niniejszej sprawie skarżący zwalcza bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w udostępnieniu informacji publicznej określonej w jego wniosku z dnia 18 grudnia 2020 r. w zakresie pkt 4 tego wniosku obejmującego żądanie udostępnienia skanu pisemnego pouczenia. Do rozpoznania wskazanego wniosku zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p.
W ocenie Sądu, żądanie skierowane było do podmiotu zobowiązanego, w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien ją udostępnić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej polega więc na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela wskazanej wyżej odpowiedzi. Bezczynność ma miejsce również wtedy, gdy organ błędnie uznaje, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu (podmiotu zobowiązanego) do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 18 grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie polegające na posiadaniu i częstowaniu niedozwolonym napojem alkoholowym uczestników imprezy sylwestrowej w Parku przez władze Miasta, o którym skarżący zawiadomił Policję. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. żądane informacje należało zakwalifikować jako informacje o sprawach publicznych.
Pismem z dnia 29 grudnia 2020 r. organ udzielił skarżącemu wyjaśnień na pytania zawarte w pkt 1, 2, 3 i 5 jego wniosku, czego nie kwestionuje skarżący. Natomiast odnośnie pkt 4 organy wyjaśnił, że wnioskodawcy jako zawiadamiającemu o wykroczeniu nie przysługuje, w świetle art. 54 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2021 r., 457), zwanej dalej k.p.w., uprawnienie do uzyskania odpisów, kopii czy nawet zaznajamiania się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających.
Chronologia powyższych czynności skonfrontowana z datą wniesienia skargi na bezczynność organu, co miało miejsce w dniu 21 stycznia 2021 r., prowadzi do wniosku, że już wówczas skarżący dysponował wnioskowanymi informacjami w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5 jego wniosku, których udzielił mu organ. Również w zakresie pkt 4 wniosku skarżący uzyskał od organu pisemne wyjaśnienie powodów braku możliwości udostępnienia mu skanu pisemnego pouczenia udzielonego sprawcom wykroczenia. W ocenie Sądu stanowiło to prawidłowy sposób załatwienia wniosku skarżącego w powyższym zakresie. W konsekwencji, w dacie wniesienia skargi, organ zobowiązany nie pozostawał w bezczynności. Oceny tej nie zmienia fakt późniejszego udostępnienia skarżącemu skanów pouczeń, co nastąpiło pismem z dnia 2 lutego 2021 r.
Wskazać należy, że zdarzenia, w których interweniuje Policja są przedmiotem postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Policję bądź Prokuraturę. Informację na ich temat można uzyskać w trybie właściwym dla prowadzonego postępowania.
W sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej kolizję przepisów regulujących dostęp do informacji dotyczących między innymi postępowań przygotowawczych czy karnosądowych rozwiązuje przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowiąc, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Wskazana norma kolizyjna wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych.
W sprawach o wykroczenia przepisy takie zawiera k.p.w., który w art. 38 § 1 stanowi, że do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio także przepisy art. 95, art. 100 § 1 i 8, art. 105, art. 107, art. 108, art. 116-134, art. 136-142, art. 156 § 1-5 i 6, art. 157, art. 158, art. 160-166 Kodeksu postępowania karnego, a gdy sąd orzeka jednoosobowo, również przepisy art. 109-115 Kodeksu postępowania karnego. Zastosowanie znajduje zatem art. 156 § 1 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym stronom, podmiotowi określonemu w art. 416, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Art. 156 § 5 i 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego.
Wskazane przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych bądź w aktach trwającego czy zakończonego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania u.d.i.p. Podkreślić przy tym należy, że w dacie rozpoznania wniosku skarżącego treść przepisu art. 156 § 5 k.p.k. nie pozostawiała wątpliwości, że uprawnienia tam określone przysługują stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Wobec tego zakończenie postępowania w sprawie o wykroczenia nic w sytuacji wnioskującego o udostępnienie skanu pouczenia nie zmienia.
Przyjęcie, że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zawarte w treści art. 156 § 5 k.p.k. sformułowanie, iż za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom oznacza możliwość uzyskiwania przez nie także odpisów z tych akt. Wobec tego nieracjonalna byłaby odmienna wykładnia tego przepisu zakładająca, że "inne osoby", o których w nim mowa, mogą otrzymać akta do wglądu, tylko w wyjątkowych przypadkach za zgodną prokuratora, a informacje zawarte w aktach można wydawać pominięciem przepisów k.p.k. w trybie u.d.i.p.
Dostęp do akt postępowania przygotowawczego jest odrębną (autonomiczną) instytucją prawa procesowego, co do której ustawowo określono zakres osób mających możliwość dostępu do tego rodzaju akt. Celem tej regulacji jest przyznanie wyraźnie określonym uczestnikom postępowania prawa do zapoznania się z aktami sprawy w związku z realizacją przysługujących im w ramach danego postępowania praw procesowych. Przyjęcie, że strona postępowania, której interesów sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające na podstawie u.d.i.p., byłoby, jak już wyżej zaznaczono, naruszeniem zasady równości przewidzianej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Bez wpływu na powyższe stanowisko pozostaje okoliczność, że skarżący we wskazanym postępowaniu wyjaśniającym ma status zawiadamiającego o popełnieniu wykroczenia, albowiem nie staje się on z tego tytułu stroną postępowania wykroczeniowego. Natomiast zgodnie z art. 56a k.p.w. jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 27 (brak wniosku o ukaranie), osobie, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego na niewniesienie wniosku o ukaranie.
Podsumowując, Sąd uznał, że żądanie skarżącego udostępnienia informacji w postaci skanu pouczenia sprawców wykroczenia nie mogło zostać załatwione w oparciu o przepisy u.d.i.p., albowiem taką możliwość wyłącza art. 1 ust. 2 u.d.i.p. W tej sytuacji pisemne wyjaśnienie wnioskodawcy powodów braku możliwości udostępnienia żądanej informacji było sposobem załatwienia jego wniosku, który odpowiadał wymogom u.d.i.p.
Analizując czynności związane z procedowaniem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, że 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności). Z uzasadnienia tej uchwały wynika wprost, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.
Wprawdzie pogląd ten dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, lecz w ocenie Sądu, zawarte w niej rozważania, mają znaczenie również dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi, także załatwieniem żądania wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej. Tak jak sprawa z zakresu informacji publicznej może zakończyć się decyzją administracyjną, na co wprost wskazuje art. 16 ust. 1 u.d.i.p., tak również może zakończyć się poprzez czynność materialno-techniczną udostępnienia żądanej informacji. Ponadto, NSA podkreślił we wskazanej uchwale, że pogląd o dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności.
Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w warunkach, o których mowa w art. 264 p.p.s.a., przypis Sądu), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc powyższe stanowisko, w pełni aprobowane, do okoliczności niniejszej sprawy tutejszy Sąd uznał, że skoro skarga została złożona za pośrednictwem podmiotu zobowiązanego już po rozpoznaniu wniosku skarżącego przez organ poprzez udostępnienie żądanych informacji oraz poprzez wyjaśnienie przyczyn braku możliwości udostępnienia skanu pouczenia, a więc po ustaniu bezczynności na skutek załatwienia sprawy w jednej z przewidzianych przez prawo form, to skarga taka nie była dopuszczalna. W konsekwencji, udostępnienie wnioskodawcy przez właściwy podmiot informacji publicznej zgodnie z wnioskiem przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, tj. fakt załatwienia wniosku skarżącego w prawem przewidzianej formie i terminie, okoliczności sprawy uzasadniają odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Przy tym podkreślić należy, że subiektywne przeświadczenie skarżącego, że udostępniona informacja jest niepełna nie mogło wpłynąć na zmianę oceny skutków odpowiedzi organu z dnia 29 grudnia 2020 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
O zwrocie na rzecz skarżącego kwoty 100 złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło