II SA/Lu 224/20
WyrokWSA w Lublinie2020-09-15
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grzegorz Grymuza, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie wójta o odwołaniu zarządu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, wydane na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, narusza prawo w stopniu istotnym, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności?Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie wójta o odwołaniu zarządu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej nie narusza prawa w stopniu istotnym, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności. Sąd uznał, że dotychczasowy zarząd, w tym skarżący, dopuścił się niewłaściwego sprawowania zarządu i gospodarowania mieniem wspólnoty, co stanowiło podstawę do zastosowania art. 25 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W szczególności wskazano na dopuszczenie do powstania znaczących zaległości w spłacie wierzytelności na rzecz spółki, samowolne rozłożenie na raty płatności ceny sprzedaży nieruchomości przez skarżącego, dokonywanie przez zarząd czynności prawnych rozporządzających nieruchomościami wspólnoty na rzecz członków zarządu (w tym skarżącego), oraz brak należytego informowania członków wspólnoty o zebraniach.Stan faktyczny
Skarżący K. P. zaskarżył zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2019 r., którym odwołano dotychczasowy zarząd Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej i powołano nowy. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano na niewłaściwe sprawowanie zarządu przez odwołany organ, w tym nienależyte zagospodarowanie gruntów i nieosiąganie celu, w jakim spółka została utworzona. Skarżący zarzucił m.in. brak uzasadnienia zarządzenia oraz naruszenie prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarządzenie nie narusza prawa w stopniu istotnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant Referent Radosław Dudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi K. P. na zarządzenie Wójta Wójt Gminy z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] w przedmiocie odwołania zarządu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej oddala skargę.
Zarządzeniem [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wójt Wójt Gminy, na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, odwołał z dniem [...] kwietnia 2019 r. Zarząd Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsiach W. i Z. w składzie: K. P. - Przewodniczący Zarządu, A. W. - S., A. C. – Skarbnik oraz powołał Zarząd Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsiach W. i Z. w składzie: B. S. - Przewodniczący Zarządu, A. G. - Sekretarz, A. K. - Skarbnik.
W uzasadnienie zarządzenia wskazano, że przepis art. 23 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowi, że jeżeli osoby wybrane lub wyznaczone do organów spółki odmówią uczestniczenia w tych organach lub jeżeli działalność tych organów nie będzie osiągała celu, w którym spółka została utworzona, a w szczególności w razie nienależytego zagospodarowania odsprzedaży gruntów wchodzących w skład wspólnoty, właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać organy spółki spośród osób niebędących członkami spółki. Aby jednak móc skutecznie zrealizować przedmiotowe uprawnienia nadzorcze, musi zostać zrealizowana dyspozycja normy prawnej wyrażonej w ww. przepisie, tj. działalność organów spółki nie będzie osiągała celu, w którym spółka została utworzona. Może ona polegać w szczególności na nienależytym zagospodarowaniu gruntów wchodzących w skład wspólnoty.
Jak tymczasem wynika wprost z treści § 5 Statutu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we Wsiach W. i Z. "przedmiotem działalności spółki jest sprawowanie zarządu nad wspólnotą i jej racjonalne zagospodarowanie". Jak czytamy w Słowniku Języka Polskiego PWN, "racjonalny" oznacza "1. zgodny z rozumem, mający rozumowe podstawy, 2. zgodny z myślą współczesną, nowoczesny, efektywny, 3. przemyślany, logiczny i rozsądny". W przekonaniu organu nadzoru, działalność zarządu spółki jako jej organu, nie osiąga ani tez nie będzie osiągała celu, w którym spółka została. Zarząd spółki w odwołanym składzie prowadzi bowiem czynności zarządczych nad wspólnotą (nie sprawuje zarządu nad wspólnotą) jak i też nie zagospodarowuje jej racjonalnie. Potwierdzeniem takiego osądu są w szczególności następujące ustalenia faktyczne.
Zarząd działa przeciwko członkom wspólnoty, uniemożliwiając im realizację uprawnień statutowych przewidzianych m.in. w § 7, który stanowi, że "członkowie spółki mają prawo: 1. uczestniczyć we wszystkich korzyściach osiąganych przez spółkę, 2. brać udział w zebraniach ogólnych członków spółki i współdecydować w zarządzaniu spółką w; granicach zakreślonych niniejszym statutem". Działanie sprzeczne z interesem wspólnoty przejawia się w szczególności w niezwoływaniu w terminach statutowych zebrań członków wspólnoty i niedopełnianiu ciążących na zarządzie obowiązków informacyjnych. Członkowie wspólnoty są wyłączeni z jakiegokolwiek procesu decyzyjnego w sprawach wspólnoty i nie uczestniczą w korzyściach osiąganych przez spółkę. Pomimo wielokrotnych pisemnych wezwań organu nadzoru w powyższym zakresie, zarząd nie udzielił na nie odpowiedzi.
Działalność odwoływanego zarządu nie jest także racjonalna, z uwagi na prowadzenie obrotu jej nieruchomościami polegającego na wyprzedaży nieruchomości będących własnością wspólnoty na rzecz członków zarządu, czyli niejako samemu sobie, w celu dalszej sprzedaży na rynku, po wielokrotnie wyższej cenie aniżeli cena pierwotnego zakupu.
Odwoływany zarząd nie dokumentuje działalności w formie pisemnej, w szczególności nie podejmuje uchwał w przedmiocie obrotu nieruchomościami, nie sporządza i przedstawia sprawozdań, nie dokumentuje posiedzeń zarządu.
Odwoływany zarząd nie prowadzi przejrzystej polityki finansowej i zarówno członkowie wspólnoty jak i organ nadzoru pomimo wezwań w tym zakresie, nie mają informacji na temat budżetu spółki, sprawozdania finansowego i rzeczowego z jej działalności, a w szczególności nie wiadomo na co spółka przeznacza środki finansowe ze sprzedanych nieruchomości.
Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez K. P. (dalej także jako: "skarżący"), który wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. Wójta Wójt Gminy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wójt Wójt Gminy w dniu [...].04.2019 r. wydał Zarządzenie nr. [...], bez uzasadnienia. Po interwencji skarżącego w sprawie uzasadnienia do Zarządzenia [...] w urzędzie Wójt Gminy otrzymał on ustną odpowiedź, że uzasadnienia nie ma bo nie jest konieczne.
Jak podkreślał skarżący w związku z powyższym odwołaliśmy się od zarządzenia W. do Wojewody L. i w skazaliśmy iż zarządzenie zostało wydane bez uzasadnienia i tej racji jest ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nie braliśmy udziału w postępowaniu u Wojewody L. i nie mieliśmy wglądu do akt sprawy jak również nie mieliśmy wiedzy o treści składanych wyjaśnień przez Wójta Wójt Gminy w postępowaniu Wojewody. Wojewoda na skutek argumentów Wójta Wójt Gminy bez naszego zabrania głosu w sprawie i merytorycznego zabrania głosu w sprawie jak i przedstawienia dowodów na swoja niewinność podjął decyzje odmowna uznania Zarządzenia [...] za nieważne. Wskazać należy, że nie mieliśmy żadnego pojęcia o powodach odwołania nas z Zarządu Spółki i było to przed nami ukrywane. Pogodziliśmy się z wydaną decyzją Wojewody L. w sprawie, ale po wszczętym postępowaniu przed Głównym Geodetą Kraju w W. na wniosek nowo powołanego Zarządu Spółki w składzie B. S., A. G., A. K. w sprawie uznania za nieważne Decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezji i Kartografii w której to podjęto ostateczną decyzje o uznanie za aktualny Zarząd Spółki w składzie K. P. A. W. A C. dowiedzieliśmy się uzasadnieniu do Zarządzenia Wójta. Wójt [...] próbował samodzielnie przed Geodetą Kraju odwołać decyzje LWINGiK w L. na co Geodeta Kraju się nie zgodził jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do którego Wójt [...] się odwoływał. Osobiście zapoznawałem się z dokumentacją w postępowaniu przed Głównym Geodetą Kraju w W. w sprawie unieważnienia Decyzji LWINGiK w L. i wówczas osobiście na oczy ujrzałem uzasadnienie do Zarządzenia [...] z dnia [...].04.2019 r. Wójta Wójt Gminy. Wówczas wystąpiłem do Wojewody L. na nowo, w formie skargi na Wójta o uznanie Zarządzenia [...] za nieważne. Po kilku tygodniowym postępowaniu u Wojewody L. otrzymałem ustną informacje o stanie postępowania i procedurach jakie są w tej sprawie. Zrozumiałem, że od dnia [...].04.2019 r. przez następne 30 dni miałem prawo wystąpić do Wojewody L. o uznanie Zarządzenia za nieważne. A w okresie od [...].04.2019 r. do [...].04.2020 r. Wojewoda L. czy też ja jako osoba zainteresowana sprawą możemy wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o stwierdzenie nieważności Zarządzenia [...] Wójta Wójt Gminy. Pracownica wydziału prawnego wyjaśniła mi, że uznanie przez WSA w Lublinie Zarządzenia Wójta za nieważne w okresie od [...].04.2019 r. do [...].04.2020 r. będzie stanowił uznanie mojego Zarządu za aktualny a w przypadku wydania wyroku po [...].04.2020 r. wyrok jedynie posłuży za uznanie Zarządzenia [...], że zostało wydane z naruszeniem prawa i pozostanie ono w mocy.
W odpowiedzi na skargę Wójt Wójt Gminy (dalej także jako "organ") wniósł o jej oddalenie obszernie odnosząc się do zarzutów skargi i przedstawiając szeroko powody dla których odwołano dotychczasowy zarząd spółki.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm. – dalej jako: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega zarządzenie organu gminy, którego postanowienia naruszają interes prawny lub uprawnienia danej osoby.
Mając na uwadze, że skarżący był członkiem zarządu spółki powołanej dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, który odwołano zaskarżonym zarządzeniem organu gminy, stwierdzić należy, że posiada on interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy, że z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności zarządzenia organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność zarządzenia z prawem.
Podstawą stwierdzenia nieważności zarządzenia organu samorządu gminnego nie może być więc jakiekolwiek naruszenia prawa, lecz wyłącznie sprzeczność z prawem, która ma charakter istotny.
W przedmiotowej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zarządzenia albowiem zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa w stopniu istotnym.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane przez powołany do tego organ. To bowiem wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawuje nadzór nad działalnością spółki powołanej do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową (art. 24 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 703 – dalej jako: "ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych" lub "u.z.w.g.")). Kompetencja organu wykonawczego gminy do wydania zarządzenia wynika także wprost z art. 25 ust. 2 u.z.w.g.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego zarządzenia stanowił art. 25 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zgodnie z którym jeżeli osoby wybrane lub wyznaczone do organów spółki odmówią uczestniczenia w tych organach lub jeżeli działalność tych organów nie będzie osiągała celu, w którym spółka została utworzona, a w szczególności w razie nienależytego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty, właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać organy spółki spośród osób niebędących członkami spółki.
Spółka powoływana jest do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ust. 1 u.z.w.g.). Celem działalności spółki oraz jej organu wykonawczego – zarządu spółki pozostaje zatem sprawowanie należytego zarządu nad wspólnotą gruntową i właściwe zagospodarowanie gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty.
W konsekwencji też za okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 25 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, uprawniające organ gminy do odwołania osób wchodzących w skład dotychczasowego zarządu spółki i powołania zarządu spółki w nowym składzie, uznać należy wszelkie wadliwości w sprawowaniu właściwego zarządu nad wspólnotą gruntową i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty.
Oczywiste przy tym pozostaje, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) może ingerować władczo w działalność spółki powołanej do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową wyłącznie wtedy, gdy przepisy ustawy wyraźnie dopuszczają taką możliwość. W sprawie tego rodzaju normą kompetencyjną upoważniającą organ do zastosowania określonego środka nadzoru pozostaje art. 25 ust. 2 u.z.w.g., przy czym okolicznościami usprawiedliwiającymi zastosowanie tego przepisu są wszelkie nieprawidłowości w zakresie właściwego sprawowania zarządu i zagospodarowania gruntów wspólnoty gruntowej.
W sytuacji, gdy przesłanką stwierdzenia nieważności zarządzenia organu samorządu gminnego pozostaje istotna sprzeczność zarządzenia z prawem, postulowane przez skarżącego rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia mogłoby zostać wydane tylko wtedy, gdy okazało się, że żaden ze stawianych dotychczasowemu zarządowi spółki zarzutów dotyczących wadliwego sprawowania zarządu i zagospodarowania gruntów wspólnoty, nie okazał się uzasadniony.
W realiach niniejszej sprawy stanowiska takiego nie można podzielić albowiem zarząd spółki odwołany zarządzeniem Wójta Wójt Gminy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nieprawidłowo sprawował zarząd nad wspólnotą gruntową i niewłaściwe gospodarował gruntami wchodzącymi w skład wspólnoty.
W kwestii tej w całości podzielić należy stanowisko Wojewody L., które organ ten wyraził w piśmie z dnia [...] września 2020 r. stwierdzając brak podstaw prawnych do zakwestionowania zgodności z prawem zarządzenia i do zastosowania jakichkolwiek środków nadzorczych (k.53-56 akt sądowych).
Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wymienione czynności Wojewody L. zainicjowane zostały pismem skarżącego z dnia [...] stycznia 2020 r., w którym podano szereg okoliczności faktycznych jednoznacznie wskazujących na to, że dotychczasowy zarząd spółki, w tym także sam skarżący jako przewodniczący zarządu spółki, dopuszczali się zachowań, które kwalifikować należy jako niewłaściwe sprawowanie zarządu i gospodarowanie mieniem wspólnoty gruntowej.
P. to zatytułowane jako skarga zostało podpisane i wniesione przez samego skarżącego w niniejszej sprawie K. P. (k.277-293 akt administracyjnych).
W piśmie tym po pierwsze skarżący przyznał, że "z zawartych aktów na koncie Spółki w czasie gdy Zarząd z moim udziałem reprezentował Spółkę brakowało 90 tys zł".
Z powyższego wynika, że zarząd spółki, w którym zasiadał skarżący, dopuścił do sytuacji, w której na rzecz spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej nie zostały uiszczone wierzytelności w łącznej kwocie [...]zł. Kwota [...]zł jest kwotą dużą, tak jeśli chodzi o wartości bezwzględne, jak i w odniesieniu do stosunkowo niewielkiej wspólnoty jaką jest wspólnota gruntowa we wsiach W. i Z.
Dopuszczenia do powstania tak dużej zaległości w spłacie wierzytelności na rzecz wspólnoty świadczy o niewłaściwym zarządzaniu sprawami majątkowymi wspólnoty gruntowej.
Po drugie co istotniejsze skarżący w piśmie tym przyznał, że: "Osobiście ja jako indywidualny członek spółki jestem winien Spółce [...] zł i sam bez uzgadniania ze Spółka rozłożyłem na 2 raty wpłatę wynikająca z Aktu Notarialnego nr [...] i oczywiście jestem tego świadom i jeśli będzie taka potrzeba gotów jestem ponieść za konsekwencje prawne z tego tytułu. Wpłaty nie dokonuje bo nie posiadam aktualnie środków finansowych do uregulowania tej należności. Gdy się to zmieni mam w planie uregulować zaległość wraz z ustawowymi odsetkami".
Tego rodzaju zachowanie oceniać należy wręcz w kategoriach działania na szkodę wspólnoty gruntowej.
W przywoływanej przez skarżącego umowie zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] ustalono, że cena sprzedaży nieruchomości w kwocie [...]zł zapłacono zostanie, pod rygorem poddania się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c., w terminie do dnia [...] grudnia 2018 r. w umie tej nie rozłożono płatności tej kwoty na raty.
Skarżący, jako przewodniczący zarządu spółki, nie był uprawniony do zmiany terminów płatności ceny sprzedaży nieruchomości określonych w umowach sprzedaży. Nie był on również uprawniony do rozkładania płatności tej kwoty na raty.
Tego rodzaju zachowanie skarżącego było nie tylko działaniem samowolnym, ale również działaniem niekorzystnym dla wspólnoty gruntowej. W ten bowiem sposób wspólnota gruntowa nie uzyskała we właściwym terminie należnych jej środków finansowych, stanowiących ekwiwalent pieniężny za należącą do wspólnoty nieruchomość zbytą na rzecz skarżącego. Działanie takie było korzystne jedynie dla samego skarżącego, a nie dla wspólnoty gruntowej, o której interesy - jako członek zarządu - skarżący powinien dbać.
Już zatem powyższe okoliczności dowodzą, że dotychczasowy zarząd spółki, w tym także sam skarżący jako członek zarządu spółki, dopuszczali się zachowań, które kwalifikować należy jako niewłaściwe sprawowanie zarządu i gospodarowanie mieniem wspólnoty gruntowej, co uprawniało organ nadzorczy do odwołania zarządu w trybie art. 25 ust. 2 u.z.w.g.
Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. warunkiem skutecznego zaskarżenia zarządzenia organu samorządu gminnego jest stwierdzenie istotnego naruszenia prawa. Ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa nie określił rodzaju tego naruszenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności zarządzenia, czy też uchwały organu gminy stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Przykładowo, w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podejmowania uchwał. Chodzi zatem o istotne naruszenia prawa aby móc zastosować ten radykalny środek nadzoru. W sprawie musi zostać więc ustalone w sposób nie budzący wątpliwości istnienie sprzeczności badanego zarządzenia z przepisami prawa.
W sytuacji, gdy zaskarżone zarządzenie Wójta Wójt Gminy wydane zostało przez uprawniony do tego organ oraz w oparciu o istniejącą podstawę prawną (art. 25 ust. 2 u.z.w.g.) ustalenie, że zaistniały przywołane wyżej okoliczności wskazujące na niewłaściwe sprawowanie zarządu i gospodarowanie mieniem wspólnoty gruntowej przez dotychczasowy zarząd spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, sprawia, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zarządzenia niezależnie od tego czy wykazane zostało istnienie pozostałych okoliczności przytaczanych w uzasadnieniu zarządzenia.
Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że za niewłaściwe sprawowanie zarządu wspólnotą gruntową uznać należy także fakt dokonywania przez zarząd spółki czynności prawnych rozporządzających nieruchomościami wspólnoty z członkami zarządu spółki, a więc z samym sobą.
Jak wynika z akt sprawy w przypadku skarżącego co najmniej trzykrotnie umowami z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] października 2018 r. i [...] listopada 2018 r., zarząd spółki, którego przewodniczącym był skarżący, dokonywał sprzedaży nieruchomości należących do wspólnoty na rzecz skarżącego jako osoby fizycznej. Czynności tych skarżący w istocie dokonywał więc sam ze sobą.
Generalnie w prawie polskim, za wyjątkiem dyspozycji art. 108 kodeksu cywilnego, który wprost odnosi się jedynie do pełnomocników, nie istnieje zakaz dokonywania czynności prawnych "z sobą samym", którego naruszenie skutkowałoby bezwzględną nieważnością tak dokonanej czynności prawnej.
Nie rozstrzygając spornego zagadnienia czy zakaz z art. 108 k.c. może być stosowany na zasadzie analogii do czynności prawnych organów osób prawnych, stwierdzić należy, że osoba należycie sprawująca zarząd interesami osoby prawnej powinna unikać dokonywania takich czynności zawsze wtedy, gdy może prowadzić to do kolizji interesów osoby prawnej i reprezentujących ją osób.
Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Czynności, których sam ze sobą dokonywał skarżący, były czynnościami rozporządzającymi, w wyniku których z majątku wspólnoty wyprowadzany był tak istotny składnik majątkowy, jakim pozostają nieruchomości, i który trafiał ma majątku samego skarżącego. Były to zatem czynności w których dokonaniu był osobiście zainteresowany sam skarżący i w których dochodziło do kolizji interesów osoby prawnej oraz jej reprezentantów.
W ocenie Sądu dokonywanie czynności prawnych w takich sposób świadczy o niewłaściwym sprawowanie zarządu wspólnotą gruntową i to niezależnie od tego, czy uiszczona cena sprzedaży nieruchomości miała charakter ekwiwalentny. Na to zaś, że pomimo opracowywania ekspertyz rzeczoznawców ceny sprzedaży przyjęte w zawieranych umowach mogły nie być ekwiwalentne wskazują okoliczności przytoczone w odpowiedzi na skargę, gdzie wykazano, że nabyta za kwotę [...]zł przez skarżącego nieruchomość przeznaczona pod zabudowę usługową o pow. [...] ha położona w W. (k.77-82 akt administracyjnych) została wystawiona do sprzedaży w portalu ogłoszeniowym za kwotę prawie dwukrotnie większą, tj. kwotę [...]zł (k.307 akt administracyjnych).
Za trafne i usprawiedliwiające twierdzenia o niewłaściwym sprawowaniu zarządu wspólnoty gruntowej przez dotychczasowy zarząd uznać należy także zarzuty dotyczące braku należytego informowania przez zarząd o zwoływanych ogólnych zebraniach członków spółki.
Tej treści twierdzenia organu dotyczyły zaniechań zarządu w zakresie informowania (zawiadamiania) członków wspólnoty o zwoływanych ogólnych zebraniach członków spółki, dotyczyły one zatem okoliczności o charakterze negatywnym. Ze swej istoty nie jest możliwe wykazanie wprost istnienia tzw. faktów negatywnych. W takiej sytuacji to zarząd spółki, któremu zarzucono zaniedbania w tym zakresie, powinien wykazać fakt należytego zawiadomienia członków spółki o ogólnych zebraniach członków spółki. W sprawie skarżących okoliczności tych w żaden sposób nie udowodnił.
Podkreślić należy także, że twierdzenia organu o braku należytego zawiadamiania członków spółki o ogólnych zebraniach członków spółki przez dotychczasowy zarząd spółki zostały uprawdopodobnione już choćby poprzez złożenie listy obecności członków spółki na zebraniu ogólnym w dniu [...] września 2020 r. (k.62-63 akt sądowych). Z listy tej wynika, że w zebraniu ogólnym wzięło udział 52 członków spółki. Udział taki odbiega istotnie od obecności członków spółki na zebraniach zwoływanych przez dotychczasowy zarząd, gdzie jak wynika z analizy akt sprawy udział ten ograniczał się do obecności 20 osób (vide listy obecności k.189 akt administracyjnych). Tak duże dysproporcje w stawiennictwie członków spółki na zebraniach ogólnych pośrednio potwierdzają zarzuty organu o nieprawidłowym zawiadamianiu uprawnionych o ogólnych zebraniach członków spółki. Dodatkowo zauważyć należy, że istotnie brzmienie nazwisk osób biorących udział w zebraniu zwoływanym przez dotychczasowy zarząd wskazuje na to, że były to osoby spokrewnione z członkami zarządu i komisji rewizyjnej spółki, na co zwracał uwagę organ w odpowiedzi na skargę.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżone zarządzenie Wójta Wójt Gminy wydane zostało przez uprawniony do tego organ oraz w oparciu o istniejącą podstawę prawną (art. 25 ust. 2 u.z.w.g.), zaś ustalenie, że zaistniały przywołane wyżej okoliczności wskazujące na niewłaściwe sprawowanie zarządu i gospodarowanie mieniem wspólnoty gruntowej przez dotychczasowy zarząd spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, sprawia, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zarządzenia.
Bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje wynik postępowania administracyjnego dotyczącego kwestii ujawnienia w operacie ewidencji gruntów zmiany zarządu spółki Postępowanie to jest bowiem odrębnym postepowaniem administracyjnym i nie dotyczy okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 u.z.w.g. Jego wynik nie ma więc znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W analogiczny sposób ocenić należy także zarzuty skarżącego dotyczące uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że uzasadnienie takie zostało sporządzone (k.21-22 akt sądowych). Zauważyć przy tym należy, że uzasadnienie takie nie ma takiego charakteru jak uzasadnienia decyzji i postanowień, albowiem w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku jego sporządzenia uzasadnienie takie ma wyłącznie wartość informacyjną. W tej sytuacji nie sposób jest uznać, że ewentualna zwłoka związane z zapoznaniem się przez skarżącego z uzasadnieniem zarządzenia miała jakikolwiek wpływ na kwestie dotyczące stwierdzenia nieważności zarządzenia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie przytoczonych powyżej przepisów oraz w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło