I SA/Wa 2401/19

WyrokWSA w Warszawie2020-07-20

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Jolanta Dargas, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniejszy prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalił skargę na decyzję, która była przedmiotem postępowania nadzorczego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalił skargę na tę decyzję, a ocena prawna sądu objęła okoliczności odpowiadające przesłankom stwierdzenia nieważności. W takim przypadku wyrok sądu stanowi przeszkodę przedmiotową do wszczęcia postępowania nadzorczego, czyniąc je bezprzedmiotowym. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest wówczas prawidłowe.
Stan faktyczny
Prokurator złożył sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzeniu nieważności dwóch decyzji administracyjnych dotyczących prawa własności czasowej do gruntu. SKO umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze prawomocne wyroki sądów administracyjnych, które oddaliły skargi na te decyzje. Prokurator zaskarżył decyzję o umorzeniu, zarzucając organowi naruszenie przepisów i brak podstaw do umorzenia. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z [...] września 2019 r., nr [...] , [...] w W., po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu na skutek sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Regionalnej w W. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] w W. z [...] stycznia 2009 r., nr [...] , oraz wszczętej z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji [...] w W. z [...] czerwca 2009 r., nr [...] , utrzymującej w mocy decyzję z [...] stycznia 2009 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył Prokurator Prokuratury Regionalnej w W. . Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z 21 maja 1948 r. [...] i S-ka wystąpiła o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...] . Orzeczeniem administracyjnym z [...] lutego 1953 r., nr [...], Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości. Wnioskiem z 17 czerwca 2005 r. J. R. wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] lutego 1953 r. Decyzją z [...] listopada 2006 r., nr [...] , [...] w W. stwierdziło nieważność orzeczenia z [...] lutego 1953 r. Decyzją z [...] stycznia 2007 r., nr [...] , [...] w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] listopada 2006 r. Postanowieniem z 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 429/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] w W. na decyzję z [...] stycznia 2007 r. Postanowieniem z 19 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1266/07, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie z 30 kwietnia 2007 r. Wyrokiem z 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1581/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. , uchylił decyzję [...] w W. z [...] stycznia 2007 r. oraz decyzję tego samego organu z [...] listopada 2006 r. Sąd zarzucił organom, że pominęły okoliczność, że dawnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości była spółka akcyjna i nie dokonały oceny przesłanki zgodności użytkowania nieruchomości z zadaniami ustawowymi lub statutowymi. Decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...] , [...] w W. stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] lutego 1953 r. Decyzją z [...] czerwca 2009 r., nr [...], [...] w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] stycznia 2009 r. Wyrokiem z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt 1 SA/Wa 1443/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] w W. na decyzję z [...] czerwca 2009 r. Wyrokiem z 25 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1096/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1443/09. Pismem z 13 listopada 2018 r. Prezydent W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] w W. z [...] stycznia 2009 r. i decyzji tego samego organu z [...] czerwca 2009 r. Pismem z 26 listopada 2018 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w W. , działając na podstawie art. 186 k.p.a., wniósł sprzeciw od decyzji [...] w W. z [...] stycznia 2009 r. Powołanej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a w zw. z art. 7 ust 1 i 2 dekretu w., art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w. w zw. z art. 8 k.p.a. i 10 k.p.a., poprzez przyjęcie, że J. R. , W. R. , M. S., J. R. i E. S. są stronami postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] lutego 1953 r. oraz poprzez nieuwzględnienie jako strony postępowania spółki [...] i S-ka SA. Decyzją z [...] września 2019 r. [...] w W., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie art. 186 k.p.a. miał obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie zainicjowane sprzeciwem prokuratora. Wobec zaś objęcia wspomnianym sprzeciwem tylko decyzji wydanej w pierwszej instancji, organ z własnej inicjatywy wszczął również postępowanie w stosunku do decyzji wydanej w drugiej instancji. Organ przywołał następnie treść art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że na skutek wyroku oddalającego skargę decyzja administracyjna staje się prawomocna, co oznacza, że nie może być zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została ona uznana już za niewadliwą mocą orzeczenia sądowego. Kolegium wskazało na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie organu, uchwała ta pozostaje aktualna pomimo, że została wydana w oparciu o nieobowiązujący już art. 157 § 3 k.p.a. Organ podniósł, że w uzasadnieniu ww. uchwały wyrażono również pogląd, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). W orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się zatem odstępstwo od głównej tezy ww. uchwały, uwarunkowane obiektywnymi względami, przejawiającymi się brakiem wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania. Brak istotnych danych spowoduje bowiem, że poza zakresem kontroli sądowej, objętej powagą rzeczy osądzonej, znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie stwierdzenia nieważności. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie będzie przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania takiego żądania. W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie występuje. Z analizy uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2011 r. wynika bowiem, że NSA rozważył okoliczności, które odpowiadają przesłankom stwierdzenia nieważności decyzji określonym w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłance wydania decyzji z naruszeniem prawa czy skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Organ przywołał również uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lutego 2008 r. Powołując się na powyższe Kolegium podniosło, że rozpoznające sprawę sądy miały wiedzę, że dawna nieruchomość stanowiła własność osoby prawnej, tj. [...] i S-ka SA. Natomiast inicjatorem postępowania był J. R. , występujący jako spadkobierca S. R. , a w postępowaniu na prawach strony brali również udział inni następcy prawni S. R. . Ponadto, jako dowód następstwa prawnego J. R. przedłożył załączone do akt administracyjnych postanowienie spadkowe po S. R. . Przedstawione powyżej istotne dane wynikały ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego. W piśmie z 1 lipca 2005 r. J. R. opisał dane zarówno spadkobierców S. R. , jak też informacje o podjętych działaniach w celu restytucji spółki akcyjnej w Sądzie Rejonowym w W. . Wnioskodawca wskazał, że o rezultatach działań poinformuje później, o ile organ nadzoru uzna to za konieczne. Powołane okoliczności znane były zatem sądom administracyjnym orzekającym w sprawie, w tym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Sąd ten wprost wskazał, że z urzędu brał pod uwagę nieważność postępowania i doszedł do przekonania, że sytuacja taka nie miała miejsca. Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy prawomocny wyrok oddalający skargę wyłącza dopuszczalność przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniesione żądanie wkracza bowiem w zakres oceny sądu objętej powagą rzeczy osądzonej. Prawomocny wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 25 maja 2011 r. stanowi tzw. przedmiotową przeszkodę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności objętej sprzeciwem decyzji. Organ dodał, że uwzględniając art. 186 k.p.a. wszczął postępowanie ze sprzeciwu prokuratora, jednak z uwagi na przeszkodę przedmiotową postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił również, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych że Prezydent W. nie może być uznany za stronę przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Jest bowiem organem właściwym do załatwienia w pierwszej instancji sprawy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego w postępowaniu zwykłym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] w W. wniósł Prokurator Prokuratury Regionalnej w W. . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 k.p.a. poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe i w konsekwencji orzeczenie o jego umorzeniu, podczas gdy brak było ku temu podstaw, a organ powinien wydać decyzję merytoryczną w sprawie. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wobec naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także zastosowanie innych przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa również w stosunku do decyzji poprzedzającej zaskarżaną decyzję, zgodnie z art. 135 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że podtrzymuje zarzuty zawarte w sprzeciwie jako podlegające ocenie w aspekcie art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącego, Kolegium błędnie przyjęło, że w sprawie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skarżący wskazał, że przedmiotowe postępowanie nie zostało wszczęte z urzędu, a zostało zainicjowane wnioskiem uprawnionego podmiotu - Prokuratora, który domagał się wszczęcia i przeprowadzenia postępowania oraz wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Skarżący przywołał wyroki sądów administracyjnych na poparcie stanowiska o braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie instytucji umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] w W., którą organ nadzoru, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu, na skutek sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Regionalnej w W. , o stwierdzenie nieważności decyzji [...] w W. z [...] stycznia 2009 r., nr [...] , oraz wszczętej z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji [...] w W. z [...] czerwca 2009 r., nr [...] , utrzymującej w mocy decyzję z [...] stycznia 2009 r. - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie. Po analizie akt sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma to, że w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] lutego 1953 r. były już uprzednio wydane decyzje administracyjne, które następnie podlegały kontroli sądu administracyjnego. Przypomnieć zatem trzeba, że wyrokiem z 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1581/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" usunął z obrotu prawnego decyzję [...] w W. z [...] stycznia 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z [...] listopada 2006 r., którymi stwierdzono nieważność orzeczenia z [...] lutego 1953 r. W motywach wspomnianego wyroku sąd wskazał, że kontrolowane decyzje Kolegium z [...] stycznia 2007 r. i [...] listopada 2006 r. zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, co obligowało organ do przeprowadzenia pełnej analizy prawidłowości orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1953 r. o odmowie [...]i S-ka przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , o nr hip. [...] , w kontekście przesłanek o których mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podniósł następnie, że [...] w W. badając legalność orzeczenia dekretowego stwierdziło, że narusza ono rażąco przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. , z tego względu, że Prezydium nie uzasadniło odmowy przyznania prawa własności czasowej niemożnością pogodzenia sposobu korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że z brzmienia przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z 21 października 1945 r. wynika, że jeśli chodzi o osoby prawne gmina miała obowiązek zbadania, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a ponadto czy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Tymczasem, w ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy orzekające pominęły okoliczność, że dawnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości była spółka akcyjna i nie dokonały oceny przesłanki zgodności użytkowania nieruchomości z zadaniami ustawowymi lub statutowymi. Z powyższego wynika, że usunięcie przez sąd wyrokiem z 7 lutego 2008 r. z obrotu prawnego poprzednio wydanych w sprawie decyzji nie nastąpiło w kontekście legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku dekretowego, a wyłącznie w kontekście spełnienia przesłanek materialnoprawnych określonych art. 7 ust. 2 dekretu 21 października 1945 r. Jednocześnie, akta sprawy potwierdzają, że orzekający wówczas sąd miał wiedzę o tym kto był dawnym właścicielem nieruchomości w. i kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego z [...] lutego 1953 r. Z akt tych jednoznacznie bowiem wynika, że wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia złożył J. R. , występujący w sprawie jako spadkobierca S. R. , a w postępowaniu administracyjnym na prawach strony brali również udział inni następcy S. R. . Z akt administracyjnych wynika również, że powyższy wniosek J. R. złożył w imieniu spadkobierców właścicieli spółki akcyjnej [...] i S-ka, a do wniosku dołączył postanowienie spadkowe po S. R. . W aktach sprawy znajduje się również pismo J. R. do Kolegium z 1 lipca 2005 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia. W powyższym piśmie J. R. opisał dane spadkobierców S. R. oraz poinformował organ o podjętych działaniach w celu restytucji spółki [...] i S-ka w Sądzie Rejonowym w W. , wskazując, że o rezultatach tych działań poinformuje później, o ile organ uzna to za konieczne. Wiedzę sądu o dawnym właścicielu nieruchomości potwierdza również przywołane wyżej uzasadnienie wyroku, gdzie sąd wskazał, że "w rozpoznawanej sprawie organy orzekające pominęły okoliczność, że dawnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości była spółka akcyjna i nie dokonały oceny przesłanki zgodności użytkowania nieruchomości z zadaniami ustawowymi lub statutowymi". Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy, przyjąć trzeba, że w wyroku z 7 lutego 2008 r. ówcześnie orzekający w sprawie sąd zaakceptował skuteczność wniosku złożonego przez J. R. . Skoro bowiem sąd miał wiedzę o tym kto był dawnym właścicielem nieruchomości w. i kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności odmownego orzeczenia dekretowego, a poprzednio wydane w sprawie decyzje sąd wyeliminował z obrotu prawnego nie w kontekście legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, ale w kontekście spełnienia przesłanek materialnoprawnych określonych art. 7 ust. 2 dekretu 21 października 1945 r., przyjęcie innego stanowiska byłoby niezrozumiałe. Wskazany wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2008 r., wobec niezłożenia skargi kasacyjnej, uzyskał przymiot prawomocności, a wyrażona w nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiązały, zgodnie z brzmieniem art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "P.p.s.a.", orzekające w sprawie ponownie organy, których czynności były przedmiotem zaskarżenia, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1443/09 oraz kontrolujący legalność tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1096/10. Podkreślić trzeba, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu sądu. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku, i - co istotne - mają obowiązek bezwzględnego podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Powyższe wyłącza zatem możliwość przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] w W. z [...] czerwca 2009 r. i [...] styczna 2009 r. Wniesione przez skarżącego żądanie wkracza bowiem w zakres oceny sądu objętej powagą rzeczy osądzonej. Tym samym prawidłowo organ nadzoru, po wszczęciu z urzędu zainicjowanego sprzeciwem skarżącego postępowania, umorzył je jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przy tym, wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium błędnie oparło się w tym zakresie głównie na ocenie prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1096/10, to jednak, z przyczyn wskazanych powyżej, to uchybienie organu nie miało wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Prawidłowo uznał również organ nadzoru, że Prezydent W. nie miał legitymacji procesowej do działania w przedmiotowym postępowaniu i nie może być stroną niniejszego postępowania. Jest on bowiem organem właściwym do załatwienia sprawy w trybie art. 7 ust. 2 dekretu w postępowaniu zwykłym (tj. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości) w pierwszej instancji w formie decyzji administracyjnej. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 105 § 1 kpa w związku z art. 158 kpa poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe pomimo braku ku temu podstaw i istniejącego po stronie organu nadzoru obowiązku wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Wyjaśnić trzeba, że w niniejszej sprawie organ nadzoru nie badał przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Powodem umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego było ustalenie przez organ, że z uwagi na ocenę prawną wyrażoną wcześniej w orzeczeniu sądu zaistniała przeszkoda przedmiotowa zamykająca organowi drogę do uruchomienia postępowania nadzorczego (żądanie wkracza w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej). Zaistnienie tego rodzaju przeszkody uczyniło rozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji niedopuszczalnym. Są to więc odmienne okoliczności od tych, które podlegały ocenie sądu w przywołanym w skardze wyroku WSA w Warszawie z 6 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1031/18, gdzie organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, choć wcześniej ustalił, że w sprawie brak jest przesłanek materialnoprawnych do zastosowania ustawy z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło