II OSK 2559/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-11
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Andrzej Wawrzyniak, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę rurociągu przesyłowego paliw, wydana na podstawie oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, które opiera się na decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na inwestycję?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę rurociągu przesyłowego paliw, oparta na oświadczeniu inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, które z kolei wynika z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem. Taka decyzja stanowi przymusowy tytuł administracyjnoprawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zastępując zgodę właściciela, gdy ten nie wyraża zgody, i spełnia wymogi art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Ponadto, rurociąg przesyłowy paliw, nawet ograniczony do dwóch działek, spełnia definicję obiektu liniowego zgodnie z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę rurociągu przesyłowego paliw. Skarżący kwestionował prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz charakter inwestycji jako obiektu liniowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 639/21 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2021 r. znak DOA.7110.90.2020.KKR w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 639/21, oddalił skargę H. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lutego 2021 r., znak DOA.7110.90.2020.KKR w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z 6 lutego 2020 r., nr 13/2020, wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. [...] S. A. (dalej: "inwestor"), pozwolenia na budowę obejmującą: "Budowę 2-ej nitki rurociągu przesyłowego paliw z [...] – [...] w ramach dostosowania infrastruktury przesyłowej paliw do wymogów ustawy o zapasach interwencyjnych" na działkach nr ew. [...] obr. [...], gm. G. oraz nr ew. [...] obr. [...], gm. I., na terenie woj. [...], w zakresie rurociągu przesyłowego dalekosiężnego DN 350 wraz z infrastrukturą towarzyszącą tj. linią telemetryczną światłowodową wzdłuż projektowanego rurociągu przesyłowego (na około 19 m odcinka przebudowa istniejącej linii światłowodowej w zakresie wniosku).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. M. (dalej: "skarżący") właściciel działki nr ew. [...] obr. [...], gm. G. przez którą przebiegać miała sporna inwestycja.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z 8 lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego inwestor załączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania działkami o nr ew. [...] obr. [...] oraz [...] obr. [...] na cele budowlane. Zdaniem organu, fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. Zwłaszcza, że jak zauważył organ z akt sprawy wynika, iż prawo inwestora do dysponowania działką nr ew. [...] (stanowiącą własność H. M.) na cele budowlane wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji Starosty [...] z 16 października 2017 r., znak: GN. 11.6821.2.15.2017 ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w [...] gm. G., oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 4,7000 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], poprzez zezwolenie P. [...] S.A. na zakładanie i na przeprowadzenie przewodu służącego do przesyłania płynów (oleju napędowego i paliw) - podziemnego rurociągu przesyłowego o średnicy DN350 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na długości 73,8 m ze strefą bezpieczeństwa o szerokości 12 m o powierzchni 885 m², w tym zajęcie części nieruchomości w pasie montażowym o szerokości 22 m o całkowitej powierzchni 1440 m²). Powyższa decyzja została bowiem utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 29 stycznia 2018 r., znak: WSPN.IV.7581.108.2017.RS. Natomiast skarga H. M. na ww. decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 423/18. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1248/19, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z 25 września 2018 r.
Organ odwoławczy wskazał także, że projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z dnia 5 czerwca 2017 r., nr [...], w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji liniowej przebiegającej przez obręby: S., O., M., T., K., D., T., J., D., G i L. w Gminie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 22 czerwca 2017 r., poz. 2578) oraz uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 31 maja 2017 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji liniowej przebiegającej przez obręby: W., B., W., O. i S. w gminie G..
Ponadto zdaniem GINB projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1853, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219 poz. 1864, ze zm.).
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany spełnia wszelkie wymagania określone w przepisach Prawa budowlanego, dlatego też słusznie organ pierwszej instancji udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę spornej inwestycji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania GINB podniósł, że sporna inwestycja ma niewątpliwie charakter liniowy, a nie punktowy, mimo jej ograniczenia wyłącznie do dwóch działek, co powoduje, że organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę był wojewoda. Ponadto organ zauważył, że charakter liniowy inwestycji potwierdza też pkt 3.1 części opisowej projektu zagospodarowania terenu, w którym wskazano, że: "trasa projektowanego rurociągu paliwowego objętego niniejszym projektem budowlanym zlokalizowana jest na terenie działek ewidencyjnych: [...] - obręb [...], gmina G., [...] - obręb [...], gmina I. i będzie połączona z projektowanym rurociągiem przesyłowym dalekosiężnym, dla którego została uzyskana ostateczna z dniem 12 czerwca 2019 r. decyzja o pozwoleniu na budowę nr 51/2019 wydana przez Wojewodę [...] w dniu 24 kwietnia 2019 r." Tak więc w ocenie organu zakresem niniejszego postępowania objęte są fragmenty rurociągu przesyłowego dalekosiężnego.
Skargę na powyższą decyzję złożył H. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił złożoną skargę, uznając ją za niezasadną. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor dysponował zarówno decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nr [...], położonej w [...] gm. G., stanowiącej własność H. M. (decyzja Starosty [...] z 16 października 2017 r., znak GN.II.6821.2.15.2017, wydana na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 6 i 7, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), jak też decyzją o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości (decyzja Starosty [...] z 6 grudnia 2019 r., znak: GN.11.6821.2.32.2019 udzielająca inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem założenia i przeprowadzenia spornego przewodu, w tym zajęcie części nieruchomości w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z 16 października 2017 r.; utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 17 marca 2020 r., znak: WSPN.IV.7581.6.2020.RS). Powyższe zdaniem Sądu potwierdza, że inwestor posiada prawo do dysponowania działką nr ew. [...], obręb [...], na cele budowlane.
Sąd pierwszej instancji podzielił także stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z rurociągiem, a więc z obiektem liniowym, co wynika z art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył H. M.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego:
1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa procesowego polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji kiedy wnioskodawca nie wykazał się w prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie normy ustawy procesowej zobowiązującej do uchylenia decyzji w sytuacji, gdy naruszono art. 8 k.p.a. w ten sposób, że organ naruszył zasadę bezstronności i równego traktowania, poprzez rażące sprzyjanie wnioskodawcy, i brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącego;
3) art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że część rurociągu przebiegająca przez działkę skarżącego stanowi obiekt liniowy, w sytuacji gdy inwestycja jest ograniczona do dwóch działek;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich aspektów zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie prawne decyzji i brak samodzielnych rozważań organu w kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dotyczących naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania, a także dotyczących naruszenia art. 3 pkt 11 w zw. art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane i w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. dotyczących błędnego przyjęcia, że organ administracji nie ma obowiązku sprawdzenia wiarygodności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa procesowego polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy inwestor nie wykazał się w prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że z akt sprawy niewątpliwie wynika, że inwestor załączył do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji oświadczenie o prawie do dysponowania działkami o nr ew. [...] obr. [...] O. oraz [...] obr. [...] D., na których miała być zlokalizowana inwestycja. Przy czym jak słusznie wskazał GINB, przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia, zgodności treści złożonego przez siebie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym. Wprawdzie w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku powzięcia wątpliwości co do tego prawa, obowiązkiem organu jest ocena, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak w rozpoznawanej sprawie wątpliwości takie nie zaistniały. Inwestor przedłożył bowiem decyzję Starosty [...] z 16 października 2017 r., znak GN.II.6821.2.15.2017, wydaną na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 6 i 7, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości położonej w O. gm. G., oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 4,7000 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], poprzez zezwolenie P. [...] S.A. na zakładanie i na przeprowadzenie przewodu służącego do przesyłania płynów (oleju napędowego i paliw) - podziemnego rurociągu przesyłowego o średnicy DN350 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na długości 73,8 m ze strefą bezpieczeństwa o szerokości 12 m o powierzchni 885 m², w tym zajęcie części nieruchomości w pasie montażowym o szerokości 22 m o całkowitej powierzchni 1440 m²), utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z 29 stycznia 2018 r., znak: WSPN.IV.7581.108.2017.RS, na którą skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 423/18. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1248/19, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z 25 września 2018 r. W aktach sprawy znajdowała się także decyzja Starosty [...] z 6 grudnia 2019 r., znak: GN.11.6821.2.32.2019, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, udzielająca inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nr ew. [...] celem założenia i przeprowadzenia spornego przewodu, w tym zajęcie części nieruchomości w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z 16 października 2017 r.; utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z 17 marca 2020 r., znak WSPN.IV.7581.6.2020.RS.
Słusznie przyjęły zatem organy, że wskazane powyżej decyzje potwierdzały prawo inwestora do dysponowania działką nr ew. [...] obręb O., na cele budowlane.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Na podstawie natomiast art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi jedną z form wywłaszczenia nieruchomości, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym może być dokonana, wyłącznie jeśli służy realizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie bowiem do art. 112 ust. 2 ww. ustawy, wywłaszczenie nieruchomości polega nie tylko na pozbawieniu, ale również na ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie dochodzi jednak do przejęcia pełni prawa rzeczowego, przysługującego względem nieruchomości, przez podmiot publiczny, a wyłącznie do "transferu" jednego z elementów składających się na takie prawo, mianowicie możliwości korzystania z nieruchomości (w ściśle określony sposób). Decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z jednej strony ogranicza podmiot, któremu przysługują prawa rzeczowe względem nieruchomości, w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości, z drugiej natomiast strony uprawnia wnioskodawcę do korzystania z tej nieruchomości w takim zakresie, w jakim ograniczono właściciela czy użytkownika wieczystego. Z materialnego punktu widzenia instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi więc instrument administracyjnoprawnej, władczej ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, wywołujący skutki w sferze prawa cywilnego, polegające na przeniesieniu uprawnienia do korzystania z nieruchomości, w precyzyjnie określonym w decyzji zakresie, z podmiotu, któremu przysługują względem nieruchomości wzmiankowane prawa rzeczowe, na podmiot wnioskujący o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowi administracyjnoprawną formę inferencji w prawo własności (zob. komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami; Klat-Górska Elżbieta (red.) Nikiforów Andrzej, Wilk Jakub – Komentarze – LEX). Z powyższego wynika więc, że podstawowym celem decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zapewnienie inwestorowi tytułu prawnego do nieruchomości, potrzebnego do uzyskania pozwolenia na budowę, co do zasady, obiektu budowlanego o charakterze liniowym, w sytuacji gdy właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości nie wyraża zgody na realizację takiego przedsięwzięcia na swojej nieruchomości. Decyzja taka stanowi zatem przymusowy tytuł administracyjnoprawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane, pomimo że w przepisie tym nie wymieniono wprost jako tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Natomiast wydawana w odrębnym postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowi szczególny sposób zapewnienia natychmiastowej wykonalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Celem zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest bowiem zapewnienie możliwości kontynuowania procesu inwestycyjnego, gdy na podstawie art. 124 ust. 1 ww. ustawy wprawdzie wydano decyzję, ale nie podlega ona jeszcze wykonaniu. W konsekwencji, natychmiastowo wykonalna decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości umożliwia inwestorowi bezpośrednie przystąpienie do realizacji prac objętych zakresem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że inwestor nie wykazał się w prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane. Inwestor dysponował bowiem decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Przy czym, jak wskazano powyżej, celem wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest to, aby inwestor mógł rozpocząć inwestycję zanim decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na zakładanie na niej różnego rodzaju ciągów i przewodów stanie się ostateczna i wykonalna. Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym samym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę, tj. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody, jak również dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię, gdyż zarówno orzekające w sprawie organy jak i Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjęły, że sporna inwestycja przebiegająca przez działkę skarżącego stanowi obiekt liniowy, mimo ograniczenia jej do dwóch działek. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotem inwestycji jest "Budowa drugiej nitki rurociągu przesyłowego paliw z [...] – [...] w ramach dostosowania infrastruktury przesyłowej paliw do wymogów ustawy o zapasach interwencyjnych". Inwestycja polega więc na budowie drugiej nitki rurociągu przesyłowego dalekosiężnego, zlokalizowanego wzdłuż istniejącego rurociągu, stanowiącego fragment systemu przesyłowego paliw pomiędzy Rafinerią w [...], podziemnym Magazynem Ropy i Paliw w [...], a Bazą Paliwowa w [...]. Inwestycja ta będąca rurociągiem przesyłowym paliw spełnia zatem definicję obiektu liniowego zawartą w art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem obiektem liniowym jest obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i umieszczona bezpośrednio w ziemi podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane oraz kable zainstalowane w kanale technologicznym nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Z przepisu tego nie wynika zatem jak długi ma to być odcinek rurociągu i przez ile nieruchomości ma przebiegać. Tak więc fakt, że sporny fragment rurociągu przebiega tylko przez dwie nieruchomości, nie dyskryminuje go jako obiektu liniowego. Zwłaszcza, że z treści pkt 3.1 części opisowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że "trasa projektowanego rurociągu paliwowego objętego niniejszym projektem budowlanym zlokalizowana jest na terenie działek ewidencyjnych: [...] - obręb O., gmina G., [...] - obręb D., gmina I. i będzie połączona z projektowanym rurociągiem przesyłowym dalekosiężnym, dla którego została uzyskana ostateczna z dniem 12 czerwca 2019 r. decyzja o pozwoleniu na budowę nr 51/2019 wydana przez Wojewodę [...] w dniu 24 kwietnia 2019 r.
Mając na uwadze charakter spornej inwestycji za bezzasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę prawidłowo przyjął, że organy wydając kwestionowaną decyzję nie naruszyły zasady bezstronności i równego traktowania, bowiem inwestor spełnił wszystkie warunki wynikające z przepisów Prawa budowlanego do udzielenia mu pozwolenia na budowę spornej inwestycji celu publicznego. Inwestycja ta stanowi niewątpliwie cel publiczny, gdyż ma charakter strategiczny dla bezpieczeństwa paliwowego i energetycznego państwa, zaś jej celem jest umożliwienie zaspokojenia podstawowych potrzeb konsumentów na terenie kraju w zakresie dostępności paliw. Korzyści płynące z ciągłości dostaw paliw dla podmiotów publicznych i prywatnych na znacznym obszarze stanowią jednocześnie ważny interes społeczny. A zatem inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości.
Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Z treści tego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Wbrew argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji choć w sposób zwięzły, to jednak odniósł się do zarzutów skargi. Przy czym zauważyć należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. W zaskarżonym wyroku Sąd nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdyż kwestia zasadności postanowienia GINB o uchyleniu własnego postanowienia o zawieszeniu postępowania była badana w odrębnym postępowaniu i składowi orzekającemu z urzędu wiadomo, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 126/21 oddalił skargę skarżącego na postanowienie GINB z 6 listopada 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Ponadto również ocena okoliczności sprawy przez Sąd pierwszej instancji, w sposób odmienny od argumentacji przedstawionej w skardze, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem kwestionować trafności merytorycznej wyroku.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło