III OSK 4961/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-23

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, a organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić tego braku ze względu na zasadę dwuinstancyjności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić tego braku ze względu na zasadę dwuinstancyjności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny był związany wcześniejszymi wytycznymi sądu w zakresie wykładni przepisów. Skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów drewnopodobnych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję, od której odwołanie wniosła A. M., kwestionując swój status strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownego ustalenia kręgu stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw S. C. od decyzji Kolegium, uznając, że Kolegium prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. S. C. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 16/21 oddalającego sprzeciw S. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 16/21, oddalił sprzeciw S. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., po rozpoznaniu wniosku [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów drewnopodobnych (trociny i płyt MDF), realizowanego na działkach nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. M., właścicielka działki przy ul. [...], zarzucając, że w toku sprawy pominięto ją jako stronę postępowania, a także kwestionując zgodność inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2020 r., na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W sprzeciwie od ww. decyzji kasacyjnej S. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] zarzucił naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 77 K.p.a., art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.) – dalej: "u.u.o.ś." poprzez jego zastosowanie w brzmieniu, które nie miało zastosowanie w niniejszej sprawie i niezastosowanie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie u.u.o.ś. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 536/20, uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej sprzeciwem decyzji Kolegium prowadzi do wniosku, że przyczyną zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. było uznanie, że organ pierwszej instancji powinien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a konkretnie zbadać interes prawny A. M. umożliwiający przyznanie jej statusu strony. Organ odwoławczy uznał, że Burmistrz nie ocenił interesu prawnego odwołującej się w oparciu o treść art. 74 ust. 3a u.u.o.ś., w brzmieniu mającym - w ocenie organu odwoławczego - zastosowanie w sprawie, tj. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r., obowiązującym od dnia 24 września 2019 r. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejny raz uchyliło w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a. decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, bowiem w realiach sprawy brak było analizy organu I instancji w zakresie usytuowania nieruchomości odwołującej w stosunku do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, której Kolegium dokonało w poprzednim postępowaniu i uznało, że odwołująca ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Nadto organ nie dokonał także analizy usytuowania nieruchomości sąsiednich - chodzi tutaj o działkę nr [...], która położona jest w bliższej odległości od granic terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, niż działka nr [...] stanowiąca własność odwołującej. Ponadto oceny w powyższym zakresie wymaga zdaniem Kolegium także usytuowanie działek nr [...]. Z analizy stron internetowych Google Maps wynika, że oprócz działki [...] trzy pozostałe są zabudowane budynkami mieszkalnymi. W rozpoznawanej sprawie ustalenia przez organ I instancji wymaga zatem, na podstawie art. 74 ust.3a ustawy środowiskowej czy właściciele tych działek powinni mieć status strony w niniejszym postępowaniu ze wszelkimi konsekwencjami procesowymi z tym związanymi. Okoliczność pomięcia strony w postępowaniu stanowi - zdaniem Kolegium - wystarczającą przesłankę uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że brak prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania należy do istotnego naruszenia prawa procesowego. Jednocześnie uznało, że nie było możliwe konwalidowanie tego uchybienia w trybie art. 136 K.p.a., gdyż uniemożliwiłoby to stronom postępowania ich czynny udział przed organami obydwu instancji, a to z kolei naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. We wniesionym sprzeciwie skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie w sposób całkowicie nieprawidłowy przyjęto możliwość zastosowania normy prawnej art. 74 ust 3a u.o.o.ś. w brzmieniu jaki uzyskał ów przepis od dnia 24 września 2019 r. nadany mu mocą ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Za niezrozumiałe w tym kontekście uznał skarżący zapatrywania prawne wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2020 r., jakoby pomimo jednoznacznego wyrażanego przepisu przejściowego zawartego w ustawie nowelizującej, w sposób precyzyjny określającej intencje i zamiar ustawodawcy co do oznaczenia zasad stosowania nowych znowelizowanych przepisów do spraw będących w toku można było jednak wbrew przepisowi ustawy (contra legem) stosować w niniejszym postępowaniu nowe brzmienie przepisu art. art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. Takie zapatrywanie jest w istocie stanowiskiem wprost przeczącym jednoznacznej regule ustawowej zawartej w art. 4 ustawy nowelizującej i stanowiącym niejako wykładnię prawo-kształtującą prowadzącej do naruszenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady niedziałania prawa wstecz. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesiony sprzeciw za pozbawiony uzasadnionych podstaw. W pierwszej kolejności Sąd ten wskazał, że stosownie do treści art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: "P.p.s.a.", który określa zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Tym samym kontrola sądowa ma charakter formalny, tj. służy skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach przewidzianych w art. 138 § 2 K.p.a., natomiast nie ma podstaw prawnych, aby odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. W niniejszej sprawie Sąd meriti podzielił stanowisko Kolegium, że badanie strony merytorycznej decyzji organu I instancji byłoby przedwczesne wobec braku prawidłowego określenia stron postępowania wedle zasad wynikających z prawomocnego wyroku. Trafnie również wywiodło Kolegium, że nie może dokonać tego sam organ odwoławczy wobec wymogu zasady dwuinstancyjności. Powyższe wynika z wytycznych WSA w Gdańsku z wyroku z dnia 17 sierpnia 2020 r. W wyroku tym Sąd podzielił stanowisko Kolegium wyrażone w poprzedniej decyzji kasacyjnej, że w okolicznościach sprawy należy zastosować art. 74 ust. 3a u.u.o.ś. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 19 lipca 2019 r., bowiem przyjęcie zasady obowiązywania nowego prawa wprost uczyni zadość zasadzie konstytucyjnej demokratycznego państwa prawnego oraz służyć będzie ochronie interesów stron postępowania administracyjnego. Sąd również wskazał, że "zastosowanie art. 74 ust. 3a u.u.o.ś. w relewantnym brzmieniu może mieć wpływ na krąg pozostałych stron postępowania, lecz kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Kolegium, które skupiło się na statusie podmiotu wnoszącego odwołanie". Organ odwoławczy był związany powyższymi wytycznymi, na podstawie art. 153 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie może odnieść skutku polemika skarżącego z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z 17 sierpnia 2020 r. odnośnie przyjętej definicji strony i interpretacji o brzmieniu przepisu art. 74 ust. 3a u.u.o.ś. na potrzeby rozpoznawanej sprawy, bowiem zawarte tam wskazania wiążą nie tylko orzekające w sprawie organy, ale również obecnie orzekający Sąd Wojewódzki. Zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Skoro zatem podniesione w sprzeciwie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd Wojewódzki oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. C. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do niniejszej sprawy w brzmieniu tego przepisu, który nadany mu został dopiero na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie u.o.o.ś.; - art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie u.o.o.ś. - poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do niezastosowania ustalonego przez ustawodawcę przepisu intertemporalnego nakazującego stosowanie do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie dotychczasowego brzmienia art. 74 ust. 3a u.o.o.ś.; - § 30 i § 31 Zasad Techniki Prawodawczej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2016, poz. 283), - poprzez jego niezastosowanie co doprowadziło do przyjęcia wykładni przepisów obowiązującego prawa z pominięciem zakotwiczonych w treści rozporządzenia zasad techniki prawodawczej i konstruowania treści przepisów przejściowych oraz w istocie ich znaczenia dla niniejszej sprawy; - art. 7 i 32 oraz art. 87 Konstytucji RP po przez ich niezastosowanie co doprowadziło do przyjęcia, że pomimo wyraźnych przepisów przejściowych zwartych w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie u.o.o.ś. w sprawie z wniosku skarżącego - wbrew regulacji ustawowej - ma mieść zastosowanie przepis art. 74 ust. 3a w brzmieniu nadanym mu od dnia 24 września 2019 r., a co wiąże się dla skarżącego przy takim rozstrzygnięciu z nieuzasadnioną koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w kierunku wprost sprzecznym z regulacją ustawową w zakresie określenia kręgu stron takiego postępowania na bazie przepisu, który nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. 2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64e P.p.s.a. w z art. 151a § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyniku przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej oddalił na podstawie powyżej wskazanych i zastosowanych przepisów wywiedziony sprzeciw od decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r o sygnaturze akt [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w sytuacji, w której w przedmiotowej sprawie przy prawidłowym zastosowaniu i wykładni przepisów prawa nie zaistniały przesłanki do wydawania decyzji kasacyjnej w oparciu o treść art. 138 § 2 K.p.a., a to z uwagi na brak występowania w toku postępowania przed organem I instancji uchybień i naruszeń przepisów postępowania w tym w zakresie prawidłowego i zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa ustalenia kręgu stron postępowania i braku istnienia w sprawie jakichkolwiek istotnych okoliczności, które winny być ponownie ustalane i wyjaśnianie i co doprowadzało do braku uwzględnienia sprzeciwu od wydanej decyzji na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnię sprzeciwu w całości, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2a P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przechodząc w pierwszej kolejności do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy przede wszystkim rozważyć, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niezbędne jest wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 k.p.a., do czego uprawnia art. 64e P.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy. Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Za prawidłowe zatem uznać należy stanowisko, że organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 K.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 K.p.a. będzie niewystarczające. Zgodnie z treścią art. 136 K.p.a. organ drugiej instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Oceniając przedstawione wyżej poglądy w realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skutecznie wykazało konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak prawidłowo wskazał Sąd Wojewódzki organ I instancji w okolicznościach sprawy zobligowany był zastosować art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r., gdyż wynika to z wytycznych wyroku WSA w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 536/20. W efekcie organ I instancji winien ponownie określić krąg stron postępowania wedle definicji wprowadzanej nowelizacją, a której stosowanie do rozpoznawanej sprawy przesądzone zostało w wydanym wyroku. W tej sytuacji badanie strony merytorycznej decyzji organu I instancji byłoby przedwczesne wobec braku prawidłowego określenia stron postępowania wedle zasad wynikających z prawomocnego wyroku. Trafnie również uznał Sąd Wojewódzki, że nie może dokonać tego sam organ odwoławczy wobec wymogu zasady dwuinstancyjności. Powyższe wynikało z wytycznych WSA w Gdańsku zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 17 sierpnia 2020 r., w którym to wskazano również, że "zastosowanie art. 74 ust. 3a u.u.o.ś. w relewantnym brzmieniu może mieć wpływ na krąg pozostałych stron postępowania, lecz kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Kolegium, które skupiło się na statusie podmiotu wnoszącego odwołanie". Organ odwoławczy był związany powyższymi wytycznymi, na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a. i nie mógł orzec w sposób odmienny. Tym samym stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze skutecznie wykazało konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, taki stan sprawy nie mógł być podstawą do zaakceptowania przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji. Sprawa nie mogła być również w tym zakresie weryfikowana merytorycznie przez organ odwoławczy. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że o ile skarga – w myśl art. 134 P.p.s.a. i art. 145 P.p.s.a. – otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz norm o charakterze proceduralnym, to art. 64e P.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową przy sprzeciwie do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Tym samym również w postępowaniu kasacyjnym nie podlegały weryfikacji zarzuty dotyczące zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego w zakresie wiążącym się z merytorycznym rozpoznaniem przedmiotowej sprawy administracyjnej. Szersza kontrola sądowa, mająca wpływ na prawa i obowiązki stron w danej sprawie, będzie możliwa dopiero w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkim stronom sprawy administracyjnej oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego. Przypomnieć trzeba, że w niniejszym postępowaniu, oprócz skarżącego, status stron mają jeszcze inne osoby, jednak z mocy art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogli oni brać udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. W orzecznictwie ukształtowane zostało stanowisko, że z uwagi na skutki prawne wynikające z art. 170 P.p.s.a. i art. 153 P.p.s.a. należy wykładać art. 64e i art. 151a § 1 P.p.s.a. w ten sposób, że określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zasadniczo przyjmuje się, że przepis art. 64e P.p.s.a. ogranicza zakres kontroli sądu do oceny: "istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a." (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 3011/17, LEX nr 2408525; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2226/18, LEX nr 2536881; wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r., sygn. II OSK 2222/19, LEX nr 2736724). Z przyczyn omówionych wyżej należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok wydany został wskutek prawidłowo przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło