III SAB/Łd 15/21
WyrokWSA w Łodzi2021-06-23
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Kowalska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz czy skarżącej należy się odszkodowanie za poniesioną szkodę?Ratio decidendi
Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca poniosła szkodę w postaci utraty możliwości podjęcia legalnej pracy przez okres ponad pięciu miesięcy, co uzasadnia przyznanie jej rekompensaty pieniężnej w wysokości 6.600 zł. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż organ wydał decyzję w trakcie postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 21 października 2020 r. Po wielokrotnych monitach i braku reakcji organu, wniosła skargę na bezczynność Wojewody. Wojewoda wyjaśnił, że opóźnienie wynikało z dużej liczby wniosków i braków kadrowych, a następnie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych i pobrania odcisków palców. W trakcie postępowania sądowego Wojewoda wydał decyzję zezwalającą na pobyt czasowy. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania do załatwienia sprawy, przyznania odszkodowania oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku C. N. z dnia 21 października 2020 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 2. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. 3. Stwierdzono, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Przyznano od Wojewody na rzecz C. N. kwotę 6.600 zł. 5. Oddalono skargę w pozostałej części. 6. Zasądzono od Wojewody na rzecz C. N. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. N. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpoznania wniosku C. N. z dnia 21 października 2020 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz C. N. kwotę 6.600 (sześć tysięcy sześćset) złotych; 5. oddala skargę w pozostałej części; 6. zasądza od Wojewody [...] na rzecz C. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
C. N., reprezentowana przez A. Ś., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12 § 1 , art. 35 § 1,2 i 3, art. 36 § 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalaj jako "k.p.a.") oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych UE, art. 17 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 18 Konstytucji RP.
Skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 3), przyznanie od Wojewody [...], na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości 22.000 zł za wyrządzone szkody majątkowe, osobiste, rodzinne i zdrowotne; 4) zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.
W motywach skargi skarżąca wskazała, że w dniu 21 października 2020 r. złożyła do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako przesłankę pobytu wskazała małżeństwo z obywatelem Polski, A. Ś. Związek małżeński został zawarty w dniu 12 listopada 2018 r. w S.. W dniu 8 grudnia 2020 r. złożyła do urzędu podanie o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy, opisując szczegółowo swoją sytuację oraz przedstawiając fakty mające na celu przekonanie organu, iż zawarty przez nich związek nie jest fikcyjny. W dniu 4 marca 2021 r. złożyła do organu ponaglenie ze względu na to, że sprawa nie została załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 i 36 § 1 k.p.a.
Nadto skarżąca podniosła, że została pozbawiona możliwości podjęcia aktywności zarobkowej, którą powinna nabyć dawno temu w związku z uzyskaniem zezwolenia na pobyt czasowy w celu pobytu z małżonkiem-obywatelem RP. Skarżąca pracowała w Irlandii, a następnie od marca 2020 r. pobierała zasiłek w wysokości 350 euro tygodniowo w związku z zamknięciem miejsca pracy na skutek restrykcji epidemicznych. Powyższy zasiłek, zredukowany do 300 euro tygodniowo, otrzymywałaby do dnia dzisiejszego. Skarżąca dała się jednak namówić mężowi - obywatelowi RP, będącemu zarazem pełnomocnikiem w sprawie, do wspólnej przeprowadzki do Polski. Nie zdecydowałaby się na to, gdyby wiedziała, że będzie tak traktowana przez organy administracji publicznej. W związku z tym, że skarżąca zdecydowała się na przeprowadzkę do Polski, raczej niestosowne byłoby obliczanie powstałej szkody na podstawie utraconego zasiłku, ale jest to okoliczność pokazująca sytuację, w jakiej się znalazła. Nie jest możliwe również wykazanie, że osiągałaby ona przeciętne wynagrodzenie albo utworzyła dochodową działalność gospodarczą. Dlatego, w ocenie skarżącej i jej pełnomocnika, zasadną sumą określającą realną szkodę finansową w ujęciu miesięcznym będzie kwota 3000 zł miesięcznie, którą można bez większego problemu zarobić wykonując prace niewymagające większych kwalifikacji. Skarżąca wskazała, że nie ukończyła 26 roku życia, a w związku z tym nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.
Z podjęciem zatrudnienia związane są również inne uprawnienia, takie jak zasiłek macierzyński. Pozbawianie skarżącej możliwości podjęcia pracy, stanowi bezprawną dyskryminację mieszanego małżeństwa w stosunku do małżeństwa zawartego przez dwójkę obywateli polskich, oraz ogranicza prawo do macierzyństwa, rodzicielstwa oraz równych szans jej przyszłego dziecka - obywatela polskiego. Skarżąca wskazała, że poniosła również liczne szkody niemajątkowe, na które wskazano w podaniu o przyśpieszenie postępowania z 8 grudnia 2020 r. Decydujący wpływ na decyzję męża skarżącej o przeprowadzce do Polski było zaniepokojenie o stan psychiczny żony, która w wyniku surowych restrykcji epidemicznych i zamknięciem miejsca pracy, została uwięziona w mieszkaniu. Planowane było podjęcie nowego życia, ale jak się okazało skarżąca trafiła z jednej klatki do drugiej, tylko bez prawa do zasiłku lub podjęcia innego zatrudnienia czy edukacji. Trwające od roku uwięzienie w mieszkaniu, brak możliwości pracy i innych aktywności społecznych, niemożność odwiedzenia rodziny od dwóch lat (kartę rezydenta w Irlandii odebrała w grudniu 2019 r., od marca 2020 r. wprowadzono znaczne ograniczenia w podróży, a obecnie nie może opuścić Polski, bo będzie musiała uzyskać wizę i rozpocząć procedurę imigracyjną od początku), opóźnianie planów macierzyńskich, źle wpływają na stan psychiczny i ogólny stan zdrowia skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że
w dniu 2 kwietnia 2021 r. wezwał C. N., za pośrednictwem pełnomocnika, do uzupełnienia braków formalnych oraz pobrania odcisków linii papilarnych. W dniu 9 kwietnia 2021 r. C. N. stawiła się w urzędzie i uzupełniła braki formalne wniosku. W tym samym dniu cudzoziemka została poinformowana pisemnie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz został jej wskazany przewidywany termin zakończenia sprawy wypadający na dzień 9 lipca 2021 r. W związku z panującym stanem zagrożenia epidemicznego, nastąpiło zawieszenie bezpośredniej obsługi klientów urzędu.
W ocenie Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa. W toku przedmiotowego postępowanie organ prowadząc postępowanie podejmował wszystkie niezbędne czynności mające na celu szybkie rozpatrzenie sprawy. Akta sprawy zostały niezwłocznie zweryfikowane, podjęto również natychmiastowe czynności zmierzające do rozpatrzenia sprawy. Organ wskazał, że pracownicy urzędu w związku ze zwiększonym napływem wniosków od kilku lat są zobowiązani w ramach nałożonych na nich obowiązków do równoczesnego prowadzenia kilkuset różnych postępowań administracyjnych. Każda sprawa wymaga dochowania należytej staranności i wnikliwej analizy by uniknąć w przyszłości błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności wydanych decyzji i pozbawieniem cudzoziemców prawa do pobytu i pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do wskazanego w treści skargi roszczenia w przedmiocie wypłacenia skarżącej grzywny w wysokości 22.000 złotych za wyrządzone szkody majątkowe, osobiste, rodzinne i zdrowotne określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. organ wskazał, że w orzecznictwie wskazuje się, że grzywna, jest to surogat zadośćuczynienia za negatywne przeżycia związane z przewlekłością postępowania. Wysokość ewentualnie przyznanej sumy pieniężnej odpowiadać musi okolicznościom faktycznym i prawnym sprawy". (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Olsztynie z dnia 6 października 2020 r. II SAB/01 57/20). W orzecznictwie wskazuje się również, że: "w odniesieniu do tego przepisu w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania, a aktywność sądu jest w takiej sytuacji warunkowana wskazaną argumentacją (por. np. wyroki NSA z 8 lutego 2017 r., I OSK 1313/16, z 16 maja 2017 r., I OSK 2934/16, z 7 września 2017 r., I OSK 798/17 i z 19 grudnia 2017 r. r I OSK 1685/17)". Skarżąca nie wykazała z czego wynika wysokość żądanej kwoty. W ocenie organu przytoczona argumentacja ma charakter ogólny i nie uzasadnia żądania, a tym bardziej jego wysokości.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] zezwolił C. N. na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 31 maja 2024r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art.3 § 2 pkt.1-4a i 8 - 9 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z treścią art.149 §1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art.149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art.149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi C. N. jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie załatwienia jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
W ocenie sądu C. N. przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb postępowania, o którym mowa w art.52 § 1 p.p.s.a. W dniu 4 maja 2021r. złożyła bowiem ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w W. na bezczynność Wojewody [...] w załatwieniu jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ odwoławczy wprawdzie nie wydał postanowienia określonego w art.37 § 6 K.p.a. lecz nie zmienia to faktu, że przed wniesieniem skargi wyczerpany został tryb postępowania opisany w art.52 § 1 p.p.s.a.
Należy zaznaczyć, ze bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności administracyjnej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999r./Lex nr 48016/, w wyroku w sprawie IV S.A. 961/99 z dnia 13 czerwca 2001r./Lex nr 78938/ oraz postanowieniu w sprawie IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998r./Lex nr 43260/.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl art.35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie z treścią art.36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] pozostawał bezczynny w sprawie załatwienia wniosku skarżącej z dnia 21 października 2020r. W tym dniu C. N. złożyła do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie w dniu 8 grudnia 2020r. skarżąca złożyła podanie do Wojewody [...] o szybsze rozpatrzenie jej wniosku zaś w dniu 3 stycznia 2020r. zwróciła się do Kancelarii Rady Ministrów o udzielenie pomocy w jej sprawie. Decyzja w przedmiocie wniosku C. N. została wydana dopiero w dniu 31 maja 2021r. czyli 7 miesięcy i 10 dni po złożeniu wniosku przez skarżącą. Doszło zatem do znacznego przekroczenia terminu określonego w art.35 § 3 K.p.a.
Zaznaczyć należy, że sprawa załatwienia wniosku z 21 października z 2020r. nie była szczególnie skomplikowana w rozumieniu wymienionego przepisu. C. N. wyszła bowiem za mąż za obywatela polskiego przy czym ślub zawarto w dniu 12 listopada 2018r. zaś małżonkowie wcześniej przez ponad rok przed przyjazdem do Polski mieszkali w Irlandii. Skarżąca do wniosku załączyła niezbędne dokumenty i wyjaśnienia w tym akt małżeństwa i w ich świetle nie budziło wątpliwości, że nie doszło do fikcyjnego zawarcia małżeństwa w rozumieniu art. 169 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U z 2020r. poz. 35 ze zm.). Nie można zatem uznać, że sprawa skarżącej była szczególnie skomplikowana.
Przy ocenie zachowania terminu do załatwienia sprawy należy również uwzględnić fakt, że przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na pobyt stały niezbędna jest informacja organów administracji wymienionych w art.109 ust.1 ustawy z 12 grudnia 2013r. a mianowicie komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji i Szefa ABW. Wymienione organy mają 30 dni na przekazanie informacji a w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin może być przedłużony do 60 dni. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie wyjaśnił którego dnia zwrócił się do wymienionych organów o udzielenie informacji i kiedy takie informacje zostały nadesłane. Nie podnosił jednak, że zmuszony był długo oczekiwać na informacje wymienionych organów co prowadzi do wniosku, że z uzyskaniem tych informacji nie było kłopotów. W sytuacji zatem gdy znacznie został przekroczony termin do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 21 października 2020r. określony w art.35 § 3 K.p.a. to oznacza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w jego załatwieniu.
W przekonaniu sądu bezczynność Wojewody [...] w załatwieniu wniosku z 21 października 2020r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków czyli również terminów załatwienia sprawy. Wymienione przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Nadto rażące naruszenie prawa musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W niniejszej sprawie okoliczność, że bezczynność organu administracji miała charakter rażącego naruszenia prawa wynika z analizy całego zebranego materiału dowodowego. Przede wszystkim należy podnieść, że organ w sposób znaczny przekroczył termin na załatwienie sprawy skarżącej. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach sprawa C. N. nie była sprawą skomplikowaną. Sam organ nie podnosił, ze sprawa była trudna i pracochłonna. W związku z czym, w ocenie sądu, winna zostać załatwiona najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od daty wpływu wniosku tzn. do 21 grudnia 2020r. biorąc pod uwagę termin miesięczny, o którym mowa w art.35 § 3 K.p.a. oraz termin 30 dni określony w art.109 ustawy z 12 grudnia 2013r. w związku z art.35 § 5 K.p.a. Wojewoda [...] natomiast wydał decyzję w dniu [...] czyli przeszło 5 miesięcy po upływie terminu na załatwienie sprawy. Wymagany termin został zatem kilkakrotnie przekroczony.
Nadto przez okres pierwszych pięciu miesięcy po wpłynięciu wniosku Wojewoda [...] nie podjął żadnych czynności w sprawie. Na pierwsze podanie skarżącej o przyśpieszenie rozpoznania sprawy z 8 grudnia 2020r. organ administracji nie udzielił żadnej odpowiedzi. Na kolejne podanie z 3 stycznia 2021r. Wojewoda [...] udzielił odpowiedzi pismem z dnia 3 marca 2021r. Pismo to jest jednak bardzo ogólnikowe i nie zawiera nawet przybliżonego terminu w którym sprawa zostanie rozpoznana. Z pisma tego wynika jedynie to, że przyczyną opóźnienia w rozpoznaniu sprawy jest duża liczba wniosków oraz braki kadrowe w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Dopiero po wniesieniu skargi w dniu 24 marca 2021r. organ administracji podjął pierwszą czynność w sprawie a mianowicie w dniu 2 kwietnia 2021r. wezwał telefonicznie skarżącą do stawienia się w organie 9 kwietnia 2021r. celem pobrania odcisków palców i uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dopiero w dniu 9 kwietnia 2021r. skarżącej wręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania z przewidywanym terminem zakończenia sprawy do dnia 9 lipca 2021r. Z wymienionych okoliczności wynika, że dopiero wniesienie skargi niejako "zmobilizowało" organ administracji do podjęcia pierwszej czynności. Dodać należy, że C. N. w żadnym stopniu nie przyczyniła się do opóźnienia w załatwieniu sprawy. Wprost przeciwnie w pismach składanych do organu wyrażała ona gotowość niezwłocznego stawienia się w organie celem odebrania od niej odcisków linii papilarnych oraz ewentualnie uzupełnienia jakichś innych braków formalnych wniosku. Jej prośby skierowane do organu w tym zakresie były jednak bezskuteczne.
Wojewoda [...] jako przyczynę opóźnienia w załatwieniu sporawy podnosił dużą ilość wniosków jakie wpływają do wydziału od kilku lat oraz zbyt małą obsadę kadrową wydziału. W ocenie sądu nie są to okoliczności usprawiedliwiające zachowanie organu. Niniejsza spraw jest kolejną ze spraw jakie toczyły się lub toczą się w tutejszym sądzie ze skargi cudzoziemców na bezczynność lub przewlekłość postępowań prowadzonych przez Wojewodę [...] We wszystkich sprawach organ podnosi te same przyczyny opóźnień w załatwieniu spraw (duża ilość wniosków i braki kadrowe w wydziale). W przekonaniu sądu tłumaczenia te nie mogą usprawiedliwiać bezczynności organu w załatwieniu sprawy wniosku skarżącej z dnia 21 października 2021r. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą jednostki. Organ administracji winien tak zorganizować pracę w urzędzie aby terminy załatwienia sprawy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego były dotrzymywane.
Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione okoliczności sąd uznał, że bezczynność Wojewody [...] w załatwieniu wniosku z 21 października 2020r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Częściowo uzasadnione jest żądanie skarżącej przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że suma pieniężna określona w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma z jednej strony charakter dyscyplinująco – represyjny a z drugiej strony ma cel kompensacyjny. Ma ona zdyscyplinować organ administracji do załatwienia wniosku strony oraz jednocześnie zrekompensować stronie szkodę jaką poniosła ona wskutek opóźnienia organu w załatwieniu jej wniosku.
W niniejszej sprawie w trakcie postępowania sądowego Wojewoda [...] wydał decyzję w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 21 października 2020r. Brak jest zatem podstaw do dyscyplinowania organu do załatwienia wniosku.
C. N. poniosła jednak szkodę wskutek bezczynności organu w załatwieniu jej wniosku i, w ocenie sądu, szkoda ta winna być jej zrekompensowana poprzez przyznanie odpowiedniej kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści pisma skarżącej złożonego do organu administracji oraz z treści skargi C. N. wskutek braku zezwolenia na pobyt czasowy pozbawiona została możliwości podjęcia aktywności zawodowej. Jest bowiem rzeczą zrozumiałą, że żaden pracodawca nie zatrudni cudzoziemca, który nie posiada zezwolenia na pobyt w Polsce. Zatrudnienie cudzoziemca jest możliwe tylko wówczas gdy jego pobyt w Polsce jest legalny a więc potwierdzony odpowiednim zezwoleniem. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącej uniemożliwiło podjęcie przez nią jakiejkolwiek legalnej pracy. Jej wniosek z 21 października 20202r. organ winien rozpoznać najpóźniej w ciągu 2 miesięcy a uczynił to dopiero w dniu 31 maja 2021r.. Oznacza to, że wskutek opóźnienia w załatwieniu wniosku C. N. nie mogła podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia przez okres przeszło pięciu miesięcy. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do opóźnienia w rozpoznaniu jej wniosku a wręcz przeciwnie monitowała do organu o jak najszybsze rozpoznanie jej sprawy. W związku z czym sąd uznał za zasadne jej żądanie przyznania kwoty pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 p.p.s.a.
Jeżeli chodzi o wysokość przyznanej kwoty to sąd wziął pod uwagę fakt, że w 2021r. nie ma większego problemu ze znalezieniem pracy niewymagającej większych kwalifikacji. C. N. ma 24 lata, posiada średnie wykształcenie i z zebranego materiału dowodowego nie wynika czy posiada ona jakieś kwalifikacje zawodowe. Nawet jeżeli takich kwalifikacji nie posiada to na rynku pracy nie ma problemu ze znalezieniem zatrudnienia, które nie wymaga szczególnych kwalifikacji. W sytuacji gdyby jej wniosek z 21 października 20202r. został rozpoznany w wymaganym terminie to mogłaby ona podjąć jakąś legalną pracę zaś opóźnienie w rozpoznaniu tego wniosku jej to uniemożliwiło. W 2021r. najniższe wynagrodzenie za pracę wynosi 2800 zł brutto a kwota netto to 2061,67 zł Ponieważ C. N. nie ukończyła 26 roku życia to zwolniona byłaby z podatku dochodowego i najniższe krajowe wynagrodzenie wyniosłoby 2199 zł. Sąd uznał, że taką też kwotę miesięcznie (tzn. 2199 zł netto) mogłaby uzyskać skarżąca gdyby jej wniosek został rozpoznany w wymaganym terminie.
W przekonaniu sądu uzasadnione jest przyznanie skarżącej kwoty trzymiesięcznego najniższego wynagrodzenia za pracę netto po zaokrągleniu do pełnej sumy tzn. do 6600 zł (2199 zł x 3 miesiące + 3 zł). Kwota ta w przybliżeniu odpowiada wartości wynagrodzenia za pracę jakie mogłaby otrzymać skarżąca gdyby jej wniosek został rozpoznany w terminie. Kwota ta stanowi także rekompensatę za negatywne przeżycia psychiczne i moralne skarżącej związane z bezczynnością organu oraz naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Jest także sankcją dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.
W ocenie sądu brak jest natomiast podstaw do przyznania kwoty pieniężnej w wysokości określonej w skardze a mianowicie w wysokości 22000 zł. Suma ta jest zawyżona i nie ma racjonalnego uzasadnienia . W związku z czym sąd oddalił skargę w zakresie przyznania kwoty pieniężnej przekraczającej 6600 zł.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku C. N. z 21 października 2020r. Z uwagi na to, że w trakcie postępowania sądowego organ administracji decyzją z [...] rozpoznał wymieniony wniosek, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 21 października 2020r. (punkt 1 wyroku). Na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 wyroku) oraz na podstawie art.149 § 2 p.p.s.a. przyznał skarżącej kwotę pieniężną w wysokości 6600 zł (punkt 4 wyroku). Wobec tego, że przyznanie wyższej kwoty pieniężnej byłoby nieuzasadnione, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę w pozostałej części.
Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na wniosek skarżącej, na podstawie art.119 punkt 4 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło