II SA/Łd 312/20
WyrokWSA w Łodzi2020-11-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Asesor WSA Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wysokość emerytury jest niższa od wysokości świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Chociaż przepis ten wyłącza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej emeryturę, to w obecnych realiach społeczno-ekonomicznych, gdy wysokość świadczenia pielęgnacyjnego znacząco przewyższa najniższą emeryturę, wykładnia językowa prowadzi do naruszenia zasady równości i sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, świadczenie pielęgnacyjne powinno przysługiwać w wysokości pomniejszonej o kwotę pobieranej emerytury.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyłącza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury. Skarżąca argumentowała, że jej emerytura jest znacznie niższa od świadczenia pielęgnacyjnego i pozbawienie jej tego świadczenia narusza zasadę równego traktowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] r. znak: [...]. dc
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. z [...] r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy D. odmówił B. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Ł. B., argumentując że w oparciu o zaświadczenie ZUS oraz oświadczenie strony z 18 listopada 2019 r. stwierdzono, że B. B. posiada prawo do emerytury z ZUS od 1 stycznia 1991 r. i nadal pobiera to świadczenie. Z tego też względu zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
W odwołaniu od tej decyzji B. B. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa do świadczenia wyrównawczego między otrzymywaną emeryturą, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliła, że syn Ł.B. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz decyzję ZUS zaliczającą go do pierwszej grupy inwalidzkiej. Jej zdaniem, pozbawienie osób na emeryturze prawa do świadczenia pielęgnacyjnego narusza zasadę równego traktowania opiekunów osób niepełnosprawnych. Zdaniem strony bardzo niska emerytura wypracowana przy bardzo chorym dziecku, w odniesieniu do wysokiego świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymują rodzice niepełnosprawnych dzieci, stawia ją w kategorii osób pokrzywdzonych. Zaznaczyła, że jej syn wymaga takich samych obowiązków i kosztów związanych ze sprawowaniem nad nim opieki jak inne niepełnosprawne dzieci, na które młodzi rodzice otrzymują dużo wyższe świadczenie pielęgnacyjne.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn.zm. – w skrócie "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 – w skrócie "u.ś.r."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 3 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 1830,00 zł miesięcznie. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. zastrzeżono, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...] września 2015 r. Ł. B. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe. Stwierdzono w nim, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Syn skarżącej został także zaliczony do pierwszej grupy inwalidów - orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] maja 1996 r., w którym zaznaczono, że inwalidztwo istnieje od urodzenia i jest trwałe. Do akt sprawy włączono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z [...] marca 2019 r. o waloryzacji przysługującej B. B. emerytury. W decyzji tej wskazano, że od dnia 1 marca 2019 r. emerytura wynosi 1306,01 zł, a wysokość świadczenia do wypłaty - 1100,47 zł. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Ta okoliczność faktyczna stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zdaniem Kolegium, skoro przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest sformułowany w sposób nie budzący wątpliwości, to wystarcza jego wykładnia językowa, a sięganie do wykładni funkcjonalnej byłoby takim przypadku działaniem contra legem. Zgodnie z zasadą legalizmu organ administracji powinien działać na podstawie prawa i w jego granicach. Nie może więc w drodze interpretacji odstąpić od stosowania kategorycznie sformułowanej normy prawnej wprost wynikającej z omawianego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Nie przewidziano żadnych odstępstw od stosowania tej regulacji. Organy administracji nie zostały w szczególności upoważnione do stosowania sugerowanego przez skarżącą rozwiązania, polegającego na przyznaniu świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością pobieranej emerytury.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. B. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez skarżącą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;
- art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń tj. emerytury wnioskodawczyni Bożeny B. w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego;
- art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, gdyż narusza zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia rzeczywistego (a nie formalnego) beneficjenta świadczenia pielęgnacyjnego - osobę niepełnosprawną i to z uwagi na okoliczności niezależne od niej,
- art. 67 i art. 69 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie wykładni przepisu art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, co skutkuje pozbawieniem osoby niepełnosprawnej zabezpieczenia społecznego i pomocy w zabezpieczeniu egzystencji z uwagi na okoliczności niezależne od tej osoby,
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. precyzyjnie wymienia rodzaje świadczeń, których pobieranie wyłącza możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tak sformułowana regulacja nie powinna być modyfikowana na etapie stosowania prawa wbrew jej jednoznacznemu brzmieniu. Odstąpienie od jej stosowania lub zmiana jej rozumienia, tak jak oczekuje tego skarżąca, wymagałoby uprzedniego zakwestionowania we właściwym trybie konstytucyjności przepisu. Kolegium nie podziela poglądów części orzecznictwa dotyczących zasad stosowania omawianej normy prawnej, w myśl których na tle obowiązującego prawa można jednocześnie pobierać świadczenie emerytalne i świadczenie pielęgnacyjne (na zasadzie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o kwotę przysługującej emerytury). Zdaniem organu odwoławczego punkt widzenia prezentowany w skardze nie jest zatem przekonujący, tym samym nie ma przesłanek do zmiany stanowiska w sprawie. W świetle powyższego zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.
W dniu 30 września 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 2 października 2020 r. odpis wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym doręczono organowi 9 października 2020 r. z pouczeniem o treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Organ w terminie 14 dni nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Przechodząc następnie do zagadnień natury merytorycznej godzi się wyjaśnić, że sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z [...] r. stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111), a konkretnie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji dokonując wykładni językowej powyższego unormowania przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne w jakiejkolwiek wysokości.
Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Tutejszy Sąd w orzeczeniach wydawanych na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stoi konsekwentnie na stanowisku, że chociaż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie może się do nich ograniczać (vide: wyroki WSA w Łodzi z 11 grudnia 2019 r., II SA/Łd 653/19 i 3 września 2020 r. II SA/Łd 313/20 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dyrektywy wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej mają równorzędny charakter i nie można zakładać prymatu określonych reguł nad innymi. Nawet jeżeli rezultat wykładni językowej wydaje się jasny, należy po pierwsze, kontynuować wykładnię i po drugie, w razie konfliktu dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości, co wiąże się z dopuszczeniem w tej sytuacji wykładni rozszerzającej albo zwężającej (por. M. Zieliński: Wybrane zagadnienia wykładni prawa. PiP 2009 nr 6, s. 6 i nast.; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. W-wa 2012, s. 212 i nast.). Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała NSA (7) z 10 grudnia 2009 r., I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4, s. 204 i nast.; M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, W-wa 2017, s. 275 i nast. oraz powołane w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów czy istotnej zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 65).
Uwzględniając poczynione dotychczas uwagi stwierdzić trzeba, że niewątpliwie przez wiele lat sądy administracyjne orzekając na tle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. opowiadały się po stronie wykładni językowej, tak jak uczyniły to w kontrolowanej sprawie organy obu instancji. Istotna zmiana sytuacji, skutkująca zmianą trendów orzeczniczych (vide: wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, 30 kwietnia 2020 r. I OSK 1546/19, 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19, 18 czerwca 2020 r. I OSK 254/20), spowodowała zdaniem składu orzekającego, konieczność weryfikacji jasnych wydawałoby się rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w oparciu o reguły wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Wynikało to mianowicie ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była kwotą niższą niż ówczesna wysokość świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już niemal dwukrotnie wyższe od najniższej emerytury (wysokość świadczenia pielęgnacyjnego - 1830 zł miesięcznie). Zatem, intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach, jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej.
Jeżeli chodzi o wykładnię systemową, to współcześnie jej dyrektywy, które odnoszą się do nakazu interpretacji zgodnie z Konstytucją, mają status równorzędny z dyrektywami językowymi i w istocie współokreślają podstawowe reguły wykładni. Szczególną rolę przypisuje się tym regulacjom zawartym w Konstytucji, które określają prawa i wolności jednostki. Reguły te uznawane są za wyrażające zasady prawa, które stanowią jeden z podstawowych elementów wpływających na proces wykładni. Wyznaczają standard, wedle którego w każdym przypadku rezultat wykładni powinien prowadzić do uwzględnienia w największym możliwym stopniu praw i wolności oraz zagwarantować najszerszą ich realizację w procesie stosowania prawa (M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, s. 256 i nast. oraz powołana tam literatura). Z punktu widzenia ochrony konstytucyjnych praw obywateli szczególnie istotne jest rozważenie, czy wykładnia przepisu nie narusza wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości oraz wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie, choć w istocie przesłanki ubiegania się o każde z tych świadczeń są analogiczne.
Należy przede wszystkim zauważyć, że jeżeli chodzi o cel świadczenia pielęgnacyjnego to, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie budzi wątpliwości, że jest nim rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (również tak jak ma to miejsce w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego). Przykładem jest skarżąca, która gdyby nie sprawowała opieki nad synem mogłaby "dorobić" do uzyskiwanej emerytury, a nawet normalnie zarobkować, nie korzystając z tego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, aprobując pogląd prezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19 i 30 kwietnia 2020 r. I OSK 1546/19, że skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości pomniejszonej o wysokość otrzymywanej emerytury.
Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do oceny prawnej Sądu, wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Wezmą zatem pod uwagę, że prawidłowo interpretowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Innymi słowy, organy przyjmą, że posiadanie przez skarżącą uprawnienia do emerytury nie stanowi przeszkody do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie uzasadnia przyznanie go w wysokości pomniejszonej o tę emeryturę, przy czym chodzi o emeryturę faktycznie otrzymywaną przez skarżącą, czyli w tzw. wysokości netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne). Podjęte w tej sprawie rozstrzygnięcie organ uzasadni w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, a także uznając, iż organy dokonały niewłaściwej wykładni wskazanego przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło