III FSK 76/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek wpisany do rejestru zabytków, który nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, może być zwolniony z podatku od nieruchomości, a także czy tzw. "względy techniczne" uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały i obiektywny?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ budynek wpisany do rejestru zabytków, który nie jest utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Ponadto, "względy techniczne" uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały i obiektywny, wykluczając możliwość prowadzenia jakiejkolwiek działalności, a nie tylko określonego rodzaju, a konieczność remontów nie stanowi takich względów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "N." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej) oraz przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 lit. "a" w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 tej ustawy).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "N.[...]" sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1404/17 w sprawie ze skargi "N.[...]" sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.
U Z A S D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1404/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") oddalił skargę "N" Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 października 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej: "o.p.");
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 lit. "a" w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445, dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
W uzasadnieniu powyższej skargi kasacyjnej, zostały uszczegółowione jej zarzuty.
W piśmie pod tytułem "odpowiedź na skargę kasacyjną" Zastępca Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 24 czerwca 2021 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., II FSK 391/14, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie, pełnomocnik Skarżącej nie sprostał wymaganiom stawianym zasadom sporządzania skargi kasacyjnej.
Z najdalej posuniętej ostrożności Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze treść uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, opublikowany w: ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez WSA, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie ten postulat spełnia, odpowiadając się do zarzutów skargi kasacyjnej, jak poniżej.
Autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty, które sprowadzają się do rozstrzygnięcia w zakresie dwóch następujących kwestii. Po pierwsze, czy Skarżącej przysługiwało, czy też nie przysługiwało zwolnienie z podatku od nieruchomości, warunkowane utrzymaniem i konserwacją przedmiotu opodatkowania, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Drugim spornym zagadnieniem jest orzeczenie, czy przedmiot opodatkowania mógł być, czy też nie mógł być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, z uwagi na tzw. "względy techniczne".
Stosownie do postanowień przepisów art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z pisma [...] (dalej: "Konserwator Zabytków") z dnia 14 kwietnia 2016 r. jednoznacznie wynika, że będący przedmiotem sporu budynek znajdujący się w J., przy ul. [...], w latach 2011-2015, nie był utrzymywany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków (zob. k. 49 akt administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie WSA słusznie zatem przyjął, iż opisywany wyżej budynek będący w posiadaniu Skarżącej, nie mógł za dany rok podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie jej stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu, mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości spornych przedmiotów opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby doszło do skutecznego prawnie podważenia opisanego wyżej dokumentu Konserwatora Zabytków. Zatem zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. oraz art. 122 i art. 180 o.p. należy uznać za niezasadne.
W kwestii braku możliwości wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już wielokrotnie, że przez względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należy rozumieć tylko takie okoliczności, które uniemożliwiają korzystanie z przedmiotu opodatkowania nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie lub przy prowadzeniu określonego rodzaju działalności gospodarczej, ale czynią go nieprzydatnym do prowadzenia jakiejkolwiek innej działalności (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 336/16; publ. CBOSA). Omawiane kryterium należy oceniać obiektywnie, to znaczy jego spełnienie jest równoznaczne z ustaleniem, iż przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej nie tylko przez konkretnego przedsiębiorcę, ale także przez innych przedsiębiorców, prowadzących działalność o innym charakterze. Konieczność przeprowadzenia napraw i remontów nie stanowi i nie może stanowić o występowaniu tak rozumianych względów technicznych, bowiem są to czynniki o charakterze ekonomicznym i organizacyjnym, a nie technicznym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25.04.2017 r., II FSK 872/15, z dnia 9.05.2017 r., II FSK 504/15, z dnia 21.06.2017 r., II FSK 3302/16; publ. CBOSA). Słusznie zatem przyjął WSA, iż opisany stan budynku nie ma charakteru trwałego, który wykluczałby jego wykorzystanie w działalności gospodarczej. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje także zarzuty naruszenia przepisów art. 5 ust. 1 lit. "a" w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Jolanta Sokołowska Sławomir Presnarowicz Bogusław Woźniak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło