II FSK 391/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. [...] sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1270/13 w sprawie ze skargi R. [...] sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1270/13, mocą którego oddalono skargę R. sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 25 kwietnia 2013 r. utrzymującą w mocy postanowienie Marszałka Województwa (...) z dnia 19 grudnia 2011 r. o uznaniu zarzutów skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. W motywach orzeczenia Sąd podał, że pismem z 5 grudnia 2011 r. skarżąca zgłosiła zarzuty do prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych. Postanowieniem z 19 grudnia 2011 r. Marszałek Województwa (...) uznał zarzuty za nieuzasadnione. Skarżąca wniosła od tego postanowienia zażalenie, którego SKO w zaskarżonej decyzji nie uwzględniło. Kolegium ustaliło, że kwestionowana należność stanowi opłatę za korzystanie przez skarżącą ze środowiska. Marszałek Województwa (...) postanowieniem z 30 grudnia 2008 r. orzekł o zaliczeniu wpłaconej przez skarżącą kwoty na poczet jej należności z tego tytułu. SKO, po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na to postanowienie, postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. utrzymało je w mocy. W związku z tym Kolegium uznało, że sporna należność została stwierdzona ostatecznym rozstrzygnięciem i nie zmienia tego fakt, że skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Egzekucja była więc dopuszczalna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna. Wskazał, że przedmiotem sporu jest możliwość prowadzenia egzekucji i wystawienia tytułu wykonawczego w stanie faktycznym sprawy. Skarżąca twierdzi, że skoro sprawa dotycząca sposobu zaliczenia wpłaty w wysokości 358 299,44 zł z 27 grudnia 2006 r. pozostaje w toku instancyjnym nie załatwiona, brak było podstaw do prowadzenia przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzut skarżącej nie jest skuteczny. Powoławszy się na treść art. 16 i art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) oraz art. 52 § 1 i 2 i art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd uznał, że decyzja czy postanowienie organu II instancji, o ile nie wstrzymano jej wykonania, jest wykonalna, a więc stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jednakże w niniejszej sprawie tytuły wykonawcze nie zostały wystawione na podstawie decyzji ani postanowienia. Jak wynika z ich treści, podstawa prawna należności wynikała z deklaracji – art. 286 ust. 1c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r, Nr 25, poz. 150, ze zm.). Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1a ustawy z dnia 7 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012 r. poz. 1015, ze zm.; dalej u.p.e.a.) w przypadku w którym zarzut zobowiązanego był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym organ ma obowiązek wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca kwestionuje sposób zarachowania przez organ wpłaconej 27 grudnia 2006 r. kwoty, a w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych tej wpłaty toczyło się odrębne postępowanie administracyjne. Wydane zostało w tym przedmiocie postanowienie Marszałka Województwa (...) z dnia 30 grudnia 2008 r, utrzymane w mocy postanowieniem SKO w W. z 9 grudnia 2011 r., następnie uchylone wyrokiem WSA w Warszawie z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/WA 225/12. Następnie SKO w W. rozpoznając ponownie sprawę postanowieniem z 12 marca 2013 r. ponownie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, a WSA wyrokiem z 11 lipca 2013 r., w sprawie o sygn. IV SA/WA 792/13, oddalił skargę. Sprawa jest obecnie na etapie postępowania kasacyjnego. Zdaniem Sądu kierując się wskazanymi uregulowaniami prawnymi wierzyciel winien był wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a.; uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd skargę oddalił. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła, że organ nieprawidłowo dokonał zaliczenia jej wpłaty z 27 grudnia 2006 r. Dlatego też postępowanie egzekucyjne było prowadzone bez podstawy prawnej w postaci ostatecznego tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analizowana skarga kasacyjna została sformułowana wadliwie, co uniemożliwia odniesienie się do istoty sporu. Po pierwsze w petitum skargi spółka nie przedstawiła jakichkolwiek zarzutów, natomiast argumentacja zawarta w uzasadnieniu odnosi się do innej sprawy (IV SA/Wa 792/13) i do przepisów prawa, których Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, tj. wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1270/13, nie stosował. Jedynie cztery ostatnie akapity skargi kasacyjnej dotyczą analizowanej sprawy. Po drugie rozważania dotyczące niniejszej sprawy nie mogą być uznane za zarzuty kasacyjne spełniające wymogi przewidziane w art. 174 i 176 p.p.s.a. Skarżąca w końcowej części środka odwoławczego stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku oddalił jej skargę, mimo nierozstrzygnięcia kwestii spornych w sprawie IV SA/Wa 972/13, co spowodowało, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było bez ostatecznego tytułu wykonawczego. Jej zdaniem WSA uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca nie wskazała jednak przepisów prawa, które Sąd pierwszej instancji w jej przekonaniu takim działaniem naruszył. Skarżąca nie wyjaśniła, na jakiej podstawie prawnej oparła przedstawione wyżej oceny. Tymczasem, jak wynika z art. 174 i art. 176 p.p.s.a., niezbędnym elementem prawidłowo sformułowanego zarzutu kasacyjnego jest przede wszystkim wskazanie naruszonego przepisu prawa. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji w oczekiwanym przez spółkę zakresie. Ponadto skarżąca powoławszy się na fragment uzasadnienia wyroku, zgodnie z którym "Wydając natomiast postanowienia o uznaniu zarzutów R. za nieuzasadnione organy obu instancji naruszyły wyżej powołany przepis art. 34 § 1a p.e.a.", zarzuciła, że Sąd pozostawił w obrocie prawnym sprzeczne z prawem rozstrzygnięcia obu organów, co "w sposób zasadniczy kłóci się z obowiązującym w RP porządkiem prawnym". Spółka nie wyjaśniła jednak, co rozumie pod pojęciem "porządku prawnego", tj. nie wskazała, jakie konkretnie przepisy prawa Sąd naruszył. Z przyczyn opisanych wyżej tak sformułowany zarzut jest nieprawidłowy. Dodać należy, że skarżąca pominęła dalszy fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd stwierdził, że choć organy naruszyły przywołany przepis u.p.e.a., to "Naruszenie to ma charakter czysto procesowy i nie ma istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia", i w ocenie Sądu brak jest podstaw do uchylenia postanowienia "tylko po to aby organ wydał postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów". Skarżąca nie podważyła ani tej oceny Sądu, ani też nie wykazała, by stwierdzone przez Sąd naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a. miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.