II GSK 223/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 18/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz A. Sp. z o.o. w T. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 18/20, po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz 2/ zasądził na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470; powoływanej dalej jako: u.d.p.) poprzez niezastosowanie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., który to artykuł powinien być zastosowany ze względu na ustalenia stanu faktycznego sprawy. Argumentację na poparcie zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W skardze kasacyjnej jej Autorka zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niezastosowanie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., który to artykuł powinien być[pic] zastosowany ze względu na ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazać należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który wymaga nie tylko przytoczenia podstaw kasacyjnych, lecz także ich uzasadnienia w sposób korespondujący z tym zarzutami, co oznacza, że jej uzasadnienie powinno zasadniczo zawierać rozwinięcie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego, co wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być zastosowany w sprawie (por. np. wyroki NSA z dnia: 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1595/16; z dnia z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15). Zarzuty naruszenia prawa materialnego nie powinny służyć kwestionowaniu oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie, zaś konsekwencją zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest, że Sąd ten nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają granice zarzutów skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy też uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź precyzowanie ich za stronę skarżącą kasacyjnie (por. np. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kilkukrotnie podniesiono, że "stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie odpowiada zacytowanej treści wyroku", który był w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powoływany. Innymi słowy wskazano, że przedstawione w zaskarżonym wyroku naruszenia prawa były uzasadniane nieadekwatnym orzecznictwem sądowym. Kasatorka kwestionuje zatem sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Ocena prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zgodnie z ustawowymi wymogami jest jednak poza kontrolą kasacyjną, z uwagi na brak zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z jednoczesnym wykazaniem, że ewentualne uchybienie w tym zakresie mogło mieć wpływ - i to istotny - na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. Nie jest bowiem wystarczające aby argumenty zawarte w samym zarzucie, jak i uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczyły tylko kwestii niewłaściwego odniesienia się przez Sąd I instancji do stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a więc naruszenia prawa procesowego. Oznacza to, że wskazany zarzut naruszenia prawa materialnego jako zmierzający do podważenia ustaleń w niezakwestionowanym skutecznie (wobec braku zarzutów naruszenia prawa procesowego) stanie faktycznym, nie może odnieść zamierzonego skutku. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że powodem uchylenia przez sąd I instancji decyzji organów obu instancji były także naruszenia prawa procesowego, czego w skardze kasacyjnej w ogóle nie zakwestionowano. Warto zauważyć, iż w zaskarżonym orzeczeniu WSA wskazał wyraźnie na naruszenie "przepisów postępowania, tj. artykułów: 7, 8, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej przez zaniechania w całościowym wyjaśnieniu stanu faktycznego, do którego organ administracji publicznej był zobowiązany również jako działający z urzędu, w szczególności poprzez pominięcie faktu, że wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego złożony przez skarżącą Spółkę obejmował okres od dnia 19 października 2018 r., a zatem zapewniał ciągłość pomiędzy uprzednio wydaną przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. decyzją o zgodzie na zajęcie pasa drogowego, a decyzją zezwalającą na zajęcie pasa drogowego, do wydania której zobowiązany był Zarząd Dróg Powiatowych w M.". Trafność tego stanowiska nie podlegała jednak ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec braku powołania podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i niewskazania żadnego przepisu postępowania, który został naruszony przez Sąd I instancji. Skoro zatem w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia prawa procesowego, a zarzut z naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony, to skarga ta, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej spółki należny jest z tytułu przygotowania odpowiedzi na skargę kasacyjną. Stronie za terminowe sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez pełnomocnika profesjonalnego zasądzono koszty w wysokości 240 zł.