III OZ 721/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 1 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia C.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 731/21 o odrzuceniu skargi C.G. na czynność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] w przedmiocie wstępu oraz nagrywania przebiegu posiedzenia Komisji postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 731/21 odrzucił skargę C.G. na czynność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] w przedmiocie wstępu oraz nagrywania przebiegu posiedzenia Komisji. W uzasadnieniu postanowienia podał, że C.G. pismem z dnia 24 maja 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. odmawiającą wstępu oraz nagrywania posiedzenia Komisji. Podjętej czynności zarzucił naruszenie: 1) art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej w skrócie "u.s.g.") w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie i bezpodstawne uniemożliwienie wstępu na posiedzenie Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] w dniu [...] listopada 2019 r.; 2) art. 61 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej, poprzez odmowę wstępu na posiedzenie Komisji i skorzystanie z przysługującego prawa; 3) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że gwarantuje dostęp do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, poprzez niezasadne uznanie, iż osoby z zewnątrz nie posiadają prawa udziału w posiedzeniach Komisji (powołując się na art. 21 u.s.g. oraz § 80 ust. 2 pkt 2 Statutu Gminy [...] – uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 11 października 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...] – Przewodniczący Komisji Rewizyjnej może zaprosić na jej posiedzenia z zewnątrz tylko osoby powołane na wniosek Komisji Rewizyjnej w charakterze biegłych lub ekspertów); 4) art. 18 u.d.i.p., uniemożliwiające wykonywanie przysługującego stronie prawa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz uznanie uprawnienia skarżącego do wstępu na posiedzenie w/w Komisji w dniu [...] listopada 2019 r. oraz nagrywania przebiegu jej prac. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu [...] listopada 2019 r. odbyło się zaplanowane posiedzenie Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...], a informacja o posiedzeniu była uprzednio podana do publicznej wiadomości. Przewodnicząca Komisji Rewizyjnej odmówiła skarżącemu wstępu oraz nagrywania przebiegu prac Komisji podczas posiedzenia, a po odmowie skarżącego opuszczenia sali posiedzeń, wezwała członków Komisji do opuszczenia sali i udania się w inne nieznane miejsce, gdzie zostało przeprowadzone posiedzenie Komisji. Przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku było udostępnienie informacji publicznej, poprzez możliwość zarówno wstępu, jak i nagrywania przebiegu prac Komisji podczas posiedzenia. W sprawie nie została wydana żadna decyzja odmowna ani ograniczająca prawo udostępnienia informacji publicznej. Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, ewentualnie o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2019 r. w Urzędzie Gminy [...] zwołane zostało posiedzenie Komisji Rewizyjnej, podczas którego zaplanowano przeprowadzenie kontroli: "Analizy sytuacji mieszkaniowej, stanu zadłużenia, liczby mieszkań komunalnych, podejmowanych czynności egzekucyjnych, realizacji opłat z tytułu czynszu i wydatków na remonty mieszkań za 2018 r.". Skarżący, nie informując wcześniej o chęci wzięcia udziału w posiedzeniu, stawił się na miejscu i żądał dopuszczenia go do udziału w posiedzeniu oraz umożliwienia nagrywania jego przebiegu przy pomocy urządzenia rejestrującego dźwięk i obraz. Przewodnicząca Komisji odmówiła skarżącemu możliwości udziału w posiedzeniu i jego rejestracji z uwagi na wrażliwe dane osobowe, które miały być przedmiotem posiedzenia (w szczególności dotyczące stanu zadłużenia poszczególnych lokatorów mieszkań komunalnych). Na czynność tę skarżący wniósł skargę w dniu 25 maja 2021 r., tj. ponad 19 miesięcy od momentu, kiedy dowiedział się o zaskarżonej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie mieści się w katalogu czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego – zaskarżona czynność należy bowiem do czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podzielając stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2517/14 przyjął, że – co do zasady – czynność polegająca na odmowie wstępu na posiedzenie komisji podjęta przez przewodniczącego tej komisji, w którego skład wchodzą radni wybrani w wyborach powszechnych, jest objętą kognicją sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a, przy czym w świetle art. 53 § 2 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że czynność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Gminy [...] o odmowie wstępu oraz nagrywania posiedzenia Komisji Rewizyjnej została podjęta i ogłoszona osobiście skarżącemu w dniu [...] listopada 2019 r. Okoliczność tę potwierdził sam skarżący. W konsekwencji, termin ustawowy do zaskarżenia przez C.G. w/w czynności materialno-technicznej upłynął w dniu 19 grudnia 2020 r. Oznacza to, że złożona przez skarżącego w dniu 24 maja 2021 r. skarga wniesiona została z uchybieniem terminu, a zatem jest niedopuszczalna w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające uznanie, że znaczne uchybienie terminu do wniesienia skargi miało miejsce bez winy strony. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia C.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji i zarzucił naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego i nierozważenie twierdzeń w nim zawartych, w szczególności co do trybu rozpoznania niniejszej sprawy, której przedmiotem jest odmowa dostępu do informacji publicznej. Zaskarżone działanie organu nie dotyczyło naruszeń prawa na gruncie przepisów K.p.a., tylko na podstawie przepisów u.d.i.p., co powoduje, iż możliwość wniesienia skargi w tym przedmiocie nie jest objęta cezurą czasową, o której mowa w art. 53 P.p.s.a. W piśmie procesowym z dnia 28 września 2021 r. C.G. wskazał, że przedmiotowa sprawa została błędnie oznaczona symbolem 645 zamiast 648 (dostęp do informacji publicznej), co w konsekwencji spowodowało nieprawidłowe wyznaczenie do jej rozpoznania sędzi sprawozdawcy Marii Mysiak z II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, zasadnie przyjął, że zaskarżona przez C.G. w niniejszej sprawie czynność należy do czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W związku z tym prawidłowo powołał się na treść art. 53 § 2 P.p.s.a. zgodnie z którym skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z akt sprawy bezspornie wynika, że o zaskarżonej czynności Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...], odmawiającej wstępu oraz nagrywania posiedzenia Komisji, skarżący dowiedział się w dniu [...] listopada 2019 r., co oznacza, że złożona przez niego dopiero w dniu 24 maja 2021 r. skarga wniesiona została z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a., zaś w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Czyni to skargę niedopuszczalną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego, fakt, że zaskarżona czynność dotyczy odmowy dostępu do informacji publicznej, nie wyłącza zastosowania w tej sprawie art. 53 § 2 P.p.s.a. Należy zaznaczyć, że powoływane przez skarżącego orzecznictwo nie dotyczy spraw, których przedmiotem zaskarżenia były czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ale dotyczy skarg na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej i kwestii uzależnienia uruchomienia drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ponadto orzeczenia te zostały wydane w odmiennym od obowiązującego na gruncie rozpoznawanej sprawy stanie prawnym, tj. przed nowelizacją art. 53 P.p.s.a., która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Oczekiwanego przez skarżącego skutku nie mogła odnieść również argumentacja przedstawiona w piśmie procesowym z dnia 28 września 2021 r., bowiem nie ma ona żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia o niedopuszczalności skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.