I OZ 430/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 852/21 o odrzuceniu skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek okresowy postanawia: 1) sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 852/21, w ten sposób, że w miejsce wyrażenia: "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie" wpisać wyrażenie: "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie"; 2) uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 852/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek okresowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 21 maja 2021 r. wpłynęło, w formie dokumentu elektronicznego, pismo zatytułowane "Skarga" na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Załącznikiem do skargi było pismo, także zatytułowane jako skarga, w początkowych akapitach pokrywające się z treścią pisma głównego, ale zawierające także drugą część stanowiącą treściową kontynuację skargi. Niekompletny treściowo dokument złożony jako pismo przewodnie został opatrzony podpisem elektronicznym, natomiast załącznik zawierający kompletną w treści skargę nie został podpisany. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 21 maja 2021 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych złożonej w formie elektronicznej skargi poprzez jej podpisanie. Odbiór przesyłki skierowanej do adresatki za pomocą środków komunikacji elektronicznej nastąpił w dniu 1 czerwca 2021 r. Wezwanie zawierało pouczenie o konieczności jego wykonania, w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 1 czerwca 2021 r. w odpowiedzi na wezwanie skarżąca drogą elektroniczną złożyła prawidłowo podpisane przy użyciu podpisu elektronicznego pismo przewodnie wskazując, że załącza do skargi odrębny załącznik, który zatytułowała jako "SKARGA DO WSA SKO".rtf.xml. Zawartość dokumentu była jednak niedostępna, a tym samym braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucając skargę stwierdził, że skarżąca opatrzyła podpisem elektronicznym pismo przewodnie skierowane do Sądu i zatytułowane jako skarga, jednakże przesłała do Sądu tylko część tego dokumentu. Zawierający pełną treść skargi załącznik nie zawierał podpisu i nie został podpisany w następstwie wezwania Sądu, mimo pouczenia w piśmie stanowiącym wezwanie o konsekwencjach jego niepodpisania oraz o zasadach podpisywania pism wnoszonych drogą elektroniczną. Wobec powyższego skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Na powyższe postanowienie B. K. wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów – w myśl art. 46 § 1 pkt 4 P.p.p.s.a. – każde pismo strony, w tym skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jednocześnie stosownie do postanowień art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Ponadto zgodnie z art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Niepodpisanie załącznika do pisma złożonego drogą elektroniczną powoduje, że tak złożone pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, w związku z czym przewodniczący – stosownie do dyspozycji art. 49 § 1 P.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku skargi odmienny skutek nieuzupełnienia w terminie stwierdzonego braku został przewidziany w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżąca wniosła drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, do której załączony został załącznik niepodpisany podpisem elektronicznym. Z uwagi na powyższe skarżąca została wezwana do uzupełnienia tego braku formalnego przez podpisanie skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W ocenie WSA skarżąca w wyznaczonym terminie nie nadesłała podpisanej elektronicznie skargi, co spowodowało jej odrzucenie. Skarżąca wskazała jednakże w zażaleniu na to postanowienie, że stwierdzone braki zostały usunięte przez podpisanie dokumentu załączonego do skargi złożonej drogą elektroniczną w dniu 1 czerwca 2021 r. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi skierowane do skarżącej, która nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, było nieprecyzyjne. Po pierwsze, w rozpoznawanej sprawie skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie została jednak podpisana podpisem elektronicznym, a stwierdzony brak dotyczył wyłącznie załącznika do tej skargi i to podpisania tego załącznika powinno dotyczyć wezwanie. Po drugie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzony brak formalny skargi powinien zostać uzupełniony, nie tyle przez podpisanie "skargi", jak tego żądano w wezwaniu, ale przez nadesłanie skargi z prawidłowo podpisanym załącznikiem, który w rozpoznawanej sprawie został podpisany zgodnie z wezwaniem przez skarżącą w dniu 1 czerwca 2021 r. (vide: weryfikacja podpisu – karta nr 48 akt sądowych). Tożsamy pogląd o braku podstaw do odrzucenia skargi B. K. z uwagi na niepodpisanie załącznika do tej skargi został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I OZ 352/21, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. W tym stanie rzeczy postanowienie o odrzuceniu skargi należało uznać za przedwczesne i zasługujące na uchylenie. Jednocześnie w myśl art. 156 § 1 P.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Dodatkowo, zgodnie z art. 156 § 3 w zw. z art. 166 P.p.s.a., jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować postanowienie pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w komparycji zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie omyłkowo wskazał, że sprawa dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, podczas gdy prawidłowa nazwa organu, który wydał zaskarżoną decyzję to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie. Omyłkę tę należało potraktować jako oczywistą i wymagającą sprostowania we wskazanym powyżej trybie, gdyż w sprawie nie ulega wątpliwości, jaki akt administracyjny i przez kogo wydany jest przedmiotem postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 166 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.