II SA/Wa 2366/19

WyrokWSA w Warszawie2020-08-13

Skład orzekający: Danuta Kania, Tomasz Szmydt, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt nabycia przez policjanta domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wyklucza możliwość przyznania tej pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie przez policjanta domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby przed złożeniem wniosku o pomoc finansową nie wyklucza samo w sobie przyznania tej pomocy. Przepisy ustawy o Policji nie określają terminu, w jakim powinien zostać złożony wniosek o pomoc finansową, ani nie przewidują wygaśnięcia prawa do niej z powodu upływu czasu lub zrealizowania celu przed złożeniem wniosku. Dopuszczenie złożenia wniosku po nabyciu lokalu lub domu, a nawet po zamieszkaniu w nim, jest zgodne z celem przepisów i zasadą równości.
Stan faktyczny
Policjant złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wniosek został złożony po tym, jak policjant nabył i zamieszkał w domu jednorodzinnym w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, zaciągając na ten cel kredyt. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że posiadanie domu w miejscowości pobliskiej wyklucza przyznanie świadczenia. Policjant zaskarżył decyzję, argumentując, że nabycie domu nie powinno być przeszkodą w uzyskaniu pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Elwira Sipak, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] na rzecz G. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej: "KWP w R.", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. (dalej: "KMP w S.", organ I instancji") nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania G. K. ("wnioskodawca", "skarżący") pomocy finansowej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: G. K. pełni służbę w Policji ponownie od dnia [...] kwietnia 2007r., aktualnie w Komisariacie Policji w M. KMP w S. Policjantem w służbie stałej został mianowany z dniem [...] kwietnia 2009 r. Od tej daty, na podstawie decyzji KMP w S. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...] pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego według stawki przewidzianej dla policjanta. W dniu [...] czerwca 2019 r. do KMP w S. wpłynął wniosek G. K. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości Z. przy ul. S. [...] tj. w miejscowości pobliskiej względem aktualnego miejsca pełnienia służby, w którym zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, zamieszkał w dniu [...] maja 2019r. Przedmiotowy dom składa się 6 izb o powierzchni mieszkalnej około 56 m2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] KMP w S. uchylił w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz orzekł o cofnięciu G. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] KMP w S., powołując w podstawie prawnej art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), § 3 i 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r.", § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 18 maja 2005 r.", oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., orzekł o odmowie przyznania G. K. pomocy finansowej na wnioskowany cel. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z przedstawionych przy wniosku dokumentów (m.in. aktu notarialnego - umowy sprzedaży Rep. [...] z dnia [...] maja 2019 r.), wynika, że w dniu [...] czerwca 2019 r., tj. w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, wnioskodawca posiadał w miejscowości pobliskiej względem aktualnego miejsca pełnienia służby zdatny do zamieszkania i zgodny z normami zaludnienia dom jednorodzinny w miejscowości Z. przy ul. S. [...], co stanowi negatywną przesłankę do przyznania pomocy finansowej. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. G. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do KWP w R. zarzucając naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów określających warunki przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu (...), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na poparcie swojej argumentacji powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu pomocy finansowej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Komendant Wojewódzki Policji w R. nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ odwoławczy powołał art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy o Policji, a także § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. oraz § 2 i § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. Stwierdził, iż analiza ww. przepisów wskazuje, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, nie przysługuje ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani też pomoc finansowa udzielona na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Wskazał, iż w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, tj. w dniu [...] czerwca 2019 r., funkcjonariusz nie posiadał ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W tym czasie bowiem w miejscowości pobliskiej względem aktualnego miejsca pełnienia służby posiadał zdatny do zamieszkania dom, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (pokoi). Stanowi to okoliczność wykluczającą go z kręgu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Pismem z dnia 11 września 2019 r. G. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję KWP w R. z dnia [...] sierpnia 2019 r. zarzucając naruszenie prawa materialnego, polegające na: - błędnej wykładni art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i przyjęciu, że fakt posiadania przez skarżącego domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej pełnienia służby wyłącza możliwość przyznania mu pomocy finansowej mimo, że przepis ten określa przesłanki, w razie zaistnienia których nie przydziela się policjantowi w służbie stałej lokalu mieszkalnego, a nie odmowia przyznania pomocy finansowej, - niezastosowaniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego normy § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. mimo, iż przepis ten przewiduje wprost, że dokumentem potwierdzającym ubieganie się o dom jednorodzinny jest umowa kupna sporządzona w formie aktu notarialnego, a co za tym idzie - skarżący w takiej sytuacji ma prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania KWP w R.; zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący wskazał, iż nie jest trafny pogląd organu Policji, jakoby norma z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wyłączała możliwość przyznania pomocy finansowej (o której mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy) na rzecz policjanta, który (tak jak skarżący) posiada dom jednorodzinny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis ten statuuje katalog przesłanek, których zaistnienie wyłącza przydzielenie policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej i jako taki nie powinien być mechanicznie przenoszony na inne świadczenie w postaci pomocy finansowej, przewidzianej na podstawie art. 94 ust. 1 ww. ustawy. Dalej skarżący wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. dokumentem potwierdzającym fakt ubiegania się przez policjanta m.in. o dom jednorodzinny, jest w szczególności wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna takiego domu, sporządzona w formie aktu notarialnego. Zatem prawodawca na poziomie rozporządzenia wprost przewidział, że prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, przysługuje także wtedy, gdy policjant już stał się właścicielem domu jednorodzinnego. Przepis § 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia wśród dokumentów potwierdzających ubieganie się o dom jednorodzinny wymienia dodatkowo umowę przedwstępną, a ponadto wskazując na umowę kupna w formie aktu notarialnego nie określa, że np. może to być tylko umowa zobowiązująca do przeniesienia własności, a nie definitywnie przenosząca własność. Tym samym brak jest w ramach ww. rozporządzenia podstawy normatywnej, która uzasadniałaby odmowę przyznania pomocy finansowej tylko ze względu na fakt, że w chwili wystąpienia o jej udzielenie policjant już jest właścicielem domu jednorodzinnego. W świetle powyższego, fakt, iż przed wystąpieniem o pomoc finansową na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji skarżący nabył dom jednorodzinny i w nim zamieszkał, w żadnej mierze nie wyłącza jej przyznania, co uzasadnia zarzut skargi w powyższym zakresie. W odpowiedzi na skargę KWP w R. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja KWP w R. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję KMP w S. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Jako postawę prawną ww. rozstrzygnięć wskazano: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz przepisy rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji: z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego przez policjantów oraz z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przyznanych dla policjantów. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania wskazanej wyżej pomocy finansowej określa ww. rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r. W myśl § 3 rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta, a wzór wniosku określa załącznik do rozporządzenia. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego wówczas, gdy spełnia on warunki do otrzymania lokalu w drodze decyzji. W art. 95 ust. 1 ustawy o Policji określone są przesłanki, które wykluczają możliwość przydzielenia takiego lokalu. Jedną z takich przesłanek jest fakt posiadania przez policjanta w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, w której pełni służbę, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Sąd, co do zasady, podziela stanowisko organów, że - oceniając przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu jednorodzinnego - należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny na dzień złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie - czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Należy jednak zauważyć, że art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji nie daje podstaw do przyjęcia wykładni, że fakt nabycia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) już po rozpoczęciu służby, ale przed dniem złożenia wniosku o pomoc finansową, uniemożliwia przyznanie mu pomocy finansowej. Interpretacja ta nie znajduje bowiem potwierdzenia na gruncie wykładni systemowej powołanych wyżej przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 4276/18, publ. CBOSA). W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że obowiązujące policjantów przepisy nie określają terminu (czasu), w jakim powinien zostać złożony wniosek o pomoc finansową określoną w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Stwierdził również, iż przepisy ustawy o Policji nie przewidują wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej na skutek upływu czasu czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Artykuł 94 ust. 1 ww. ustawy mówi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje "na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej", lecz wyrazy te określają cel, na jaki pomoc jest przyznawana, w żadnym zaś razie nie limitują czasu, w jakim ma być przyznana i nie uprawniają do wniosku, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, a nie po jego uzyskaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 1724/03 (publ. Lex nr 155873); W. Kotowski, Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. III, LEX 2012, pkt 9). Powyższe stanowisko wzmacnia konstytucyjna zasada równości (art. 31 ust. 2 Konstytucji RP). Trudno bowiem zaakceptować stan, w którym kryterium rzutującym na możliwość przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ww. ustawy - i to wobec braku wyraźnego przepisu ustawowego - jest sama data złożenia wniosku (przed lub po dniu nabycia lokalu albo domu); wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt U 2/12 (publ. OTK-A 2014/2/12, cz. III pkt 4.2; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 96, 99). Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku o sygn. akt I OSK 4276/18 zwrócił również uwagę na uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. I OPS 7/08 (publ. ONSAiWSA 2009/4/66), w której Sąd ten stwierdził, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W uzasadnieniu uchwały Sąd zajmował się m.in. kwestią, na jaką datę - nabycia lokalu czy złożenia wniosku - należy oceniać uprawnienia funkcjonariusza do uzyskania pomocy finansowej. Sąd stwierdził, że skoro pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu, to dopiero po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją rozważana jest kwestia czy funkcjonariusz spełnia warunki do otrzymania świadczenia. Spełnienie przesłanek musi być zatem ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu. Tym niemniej, jak wskazał NSA, każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną i przez pryzmat jej stanu faktycznego należy oceniać przesłanki materialne. Z tezy uchwały o sygn. I OPS 7/08 jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku po dokonaniu zakupu lokalu przez funkcjonariusza samo przez się nie wyklucza pomocy finansowej. Dalej w ww. wyroku NSA stwierdził, iż dokonując wykładni celowościowej przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji, nie sposób podzielić stanowiska, że zakup lokalu mieszkalnego w okolicznościach, w których funkcjonariusz spełnia wszelkie warunki do uzyskania pomocy finansowej na jego zakup, przekreśla możliwość uzyskania tej pomocy tylko dlatego, że wcześniej nie został złożony wniosek. Przepis § 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., stanowi wręcz potwierdzenie powyższego stanowiska. Skoro bowiem jednym z dokumentów dołączanych do wniosku o udzielenie pomocy może być umowa kupna lokalu sporządzona w formie aktu notarialnego lub wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu, to znaczy, że ustawodawca dopuszcza możliwość złożenia wniosku już po nabyciu lokalu (nieruchomości). Nie można przy tym wykluczyć, że opóźnienie w złożeniu wniosku o udzielenie pomocy może w skrajnych przypadkach prowadzić do nadużycia uprawnień funkcjonariuszy. Gdyby tak miało być, wówczas zasadą byłaby odmowa udzielenia tej pomocy. W takiej jednak sytuacji obowiązkiem organów orzekających będzie wykazanie w toku postępowania i należyte uzasadnienie w wydanych decyzjach, że spóźnione złożenie wniosku miałoby prowadzić do nadużycia prawa. NSA podkreślił, iż powyższa wykładnia nie stoi w kolizji z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. sygn. OPS 1/99 (publ. ONSA 1999/3/77), a znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyroki NSA z dnia: 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 1784/15, publ. Lex 2141269; 20 października 2017 r. sygn. akt I OSK 206/16, publ. Lex 2412678; 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1096/16, publ. Lex 2494710). NSA zaznaczył również, że określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji) jest szerokie i odnosi się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1998 r. sygn. akt I SA 743/98, publ. Lex 45876); W. Kotowski, op. cit., pkt 6). Art. 94 ust. 1 ww. ustawy umożliwia zatem pomoc w spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego przez funkcjonariusza. Podzielając stanowisko przedstawione w ww. wyroku o sygn. akt I OSK 4276/18 Sąd orzekający stwierdza, iż z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. KMP w S. cofnął skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w związku z nabyciem domu w miejscowości Z. przy ul. S. [...] (akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] maja 2019 r.). Uprawnienie do równoważnika pieniężnego nie było przez organ kwestionowane. Oznacza to, że skarżący do tego czasu usiłował zrealizować swoje prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo do lokalu jest bowiem podstawowym prawem policjanta, wynikającym z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Dopiero w przypadku niemożności realizacji tego prawa wypłaca się równoważnik pieniężny. Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jak wynika z powyższego, skarżący miał prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jako świadczenia zamiennego za prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Z prawa zamiennego usiłował skorzystać wobec tego, że zaspokoił swoją potrzebę mieszkaniową we własnym zakresie - nabył w dniu [...] maja 2019 r. nieruchomość zabudowaną domem jednorodzinnym zaciągając kredyt bankowy (k. 15 akt admin.). Wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożył w dniu [...] czerwca 2019 r. a więc po upływie zaledwie kilku dni od daty zamieszkania w tymże domu (zgodnie z oświadczeniem skarżącego miało to miejsce [...] maja 2019 r.). Nie zmienia to faktu, że skarżący wnioskował o uzyskanie pomocy finansowej na zakup ww. domu, jako zamiennego świadczenia za przydział lokalu, a przesłanki pozytywne spełniał, przy braku przesłanek negatywnych. Stanowisko organów prowadzi zaś do wniosku, że gdyby skarżący złożył wniosek przed datą nabycia i zamieszkania w nowo nabytym domu, to pomoc finansową mógłby uzyskać. Wedle stanowiska KWP w R. skarżący utracił prawo do tego świadczenia, gdyż złożył wniosek po nabyciu domu jednorodzinnego i zamieszkaniu w nim. Wskazane stanowisko nie znajduje, w ocenie Sądu, oparcia w przepisach prawa i stanowi interpretację niezgodną z celem obowiązywania przepisów dotyczących zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy pełniących służbę stałą w Policji. Stanowisko to nie znajduje również uzasadnienia w ww. uchwale NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08, w której stwierdzono, że złożenie wniosku o pomoc po nabyciu lokalu (domu jednorodzinnego) samo przez się przyznania tej pomocy nie wyklucza. Zauważyć też należy, że prawo do pomocy finansowej w postaci równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zostało cofnięte skarżącemu dopiero decyzją KMP w S. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], a zatem już po złożeniu przez skarżącego wniosku o pomoc finansową. Jak już wyżej wskazano, przepisy ustawy o Policji nie przewidują i nie limitują czasu, w jakim pomoc finansowa może zostać przyznana (np. do dnia zakupu lokalu czy wybudowania domu, ani tym bardziej zamieszkania w lokalu). Wprawdzie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że pomoc finansowa przysługuje "na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...)", lecz jest to określenie celu, na jaki pomoc jest przyznawana. Przepis ten nie limituje czasu, w jakim pomoc ma być przyznana. Powyższe sformułowanie nie uprawnia do wniosku, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego (domu), a nie po jego nabyciu, ani tym bardziej tylko przed zamieszkaniem w nowo uzyskanym lokalu lub domu. Taka wykładnia w sposób nieusprawiedliwiony ograniczałaby ustawowe prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Stosując wykładnię celowościową przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji nie sposób podzielić stanowiska, iż zakup domu jednorodzinnego i zamieszkanie w nim, w okolicznościach, w których funkcjonariusz spełnia wszelkie warunki do uzyskania pomocy finansowej na jego zakup, przekreśla możliwość uzyskania tej pomocy tylko dlatego, że wcześniej nie został złożony wniosek. Powoływany przez skarżącego przepis § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. stanowi potwierdzenie powyżej zaprezentowanego stanowiska. Skoro bowiem jednym z dokumentów dołączanych do wniosku o udzielenie pomocy finansowej może być wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzona w formie aktu notarialnego, to znaczy, że ustawodawca dopuszcza możliwość złożenia wniosku po zakupie lokalu (domu), a także po zamieszkaniu w nowo nabytym lokalu (domu). Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona oceny zasadności terminowo wniesionego przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej, przy szczególnym uwzględnieniu, że okoliczność zaciągnięcia przez skarżącego kredytu i nabycie domu w miejscowości Z. przy ul. S. nie stanowi przeszkody dla skutecznego ubiegania się o przyznanie tego rodzaju pomocy. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło