III OSK 7371/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-09
Skład orzekający: Rafał Stasikowski, Sławomir Wojciechowski, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego przez Prezesa UODO w zakresie kwestionowanych przez stronę działań MGCKiT, dotyczących udostępnienia danych osobowych Burmistrzowi, było uzasadnione brakiem możliwości dokonania ustaleń faktycznych, czy też stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trudności organu nadzoru w dokonaniu ustaleń faktycznych dotyczących sposobu pozyskania danych osobowych przez Burmistrza nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Brak możliwości dokonania ustaleń dowodowych nie jest równoznaczny z bezprzedmiotowością postępowania, jeśli istnieją środki procesowe pozwalające na wyjaśnienie sprawy. Sąd I instancji prawidłowo uchylił punkt decyzji umarzający postępowanie, gdyż organ nie wyczerpał dostępnych środków dowodowych i nie dokonał oceny zgromadzonego materiału zgodnie z zasadami k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), która udzieliła Burmistrzowi upomnienia za naruszenie przepisów RODO poprzez udostępnienie danych osobowych D. D. (dotyczących wynagrodzenia za okres sprzed objęcia mandatu radnego) podczas sesji Rady Miejskiej i udostępnienie nagrania z tej sesji. Organ umorzył postępowanie w zakresie kwestionowanych przez D. D. działań Miejsko-Gminnego Centrum Kultury i Turystyki (MGCKiT) w B., wskazując na brak jednoznacznych dowodów na udostępnienie danych przez MGCKiT Burmistrzowi. WSA w Warszawie uchylił punkt decyzji umarzający postępowanie, uznając, że organ nie wyjaśnił sprawy w istotnych aspektach, w tym sposobu pozyskania danych przez Burmistrza. NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa UODO od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 175/21 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 listopada 2020 r., nr ZWOS.440.5337.2019.ZS.JK w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 7 lipca 2021 r., II SA/Wa 175/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 24 listopada 2020 r., nr ZWOS.440.5337.2019.ZS.JK,
w przedmiocie przetwarzania danych osobowych: 1. uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji;
2. zasądził od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz D. D. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 24 listopada 2020 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a") w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Z 2019 r. poz. 1781 ze zm.; dalej "u.o.d.o.") oraz art. 5 ust. 1 lit. b, art. 6 ust. 1 i art. 58 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L. Nr 119, str. 1, ze zm.; dalej "RODO") Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych:
- udzielił Burmistrzowi Miasta i Gminy B. upomnienia za naruszenie art. 5 ust. 1 lit. a, b i c oraz art. 6 ust. 1 RODO polegającego na udostępnieniu danych osobowych D. D. w zakresie informacji o osiąganym wynagrodzeniu za okres sprzed objęcia przezeń mandatu radnego – w latach od 2013 do 2015 r. podczas sesji Rady Miejskiej w B. (pkt 1);
- nakazał Burmistrzowi usunięcie danych osobowych D. D. w zakresie informacji o osiąganym wynagrodzeniu za okres sprzed objęcia przezeń mandatu radnego w latach od 2013 do 2015 r., z nagrania sesji Rady Miejskiej w B. z 27 czerwca 2019 r. – udostępnionej pod wskazanymi adresami URL – poprzez ich zanonimizowanie (pkt 2);
- w pozostałym zakresie umorzył postępowanie (pkt 3).
Prezes UODO ustalił, że D. D. wniósł skargę na nieprawidłowości przy przetwarzaniu jego danych osobowych, polegające na ujawnieniu Burmistrzowi przez Miejsko-Gminne Centrum Kultury i Turystyki w B. informacji o osiąganym przez niego wynagrodzeniu za okres sprzed objęcia mandatu radnego – w latach od 2013 do 2015 r. Następnie Burmistrz przetwarzał jego dane osobowe dalej – poprzez ich ujawnienie podczas sesji oraz udostępnienie nagrań z jej przebiegu na ogólnodostępnym portalu Rady Miejskiej w B. D. D. od 2013 do 2015 r. był zatrudniony w MGCKiT na stanowisku specjalisty. Podczas sesji Burmistrz ujawnił wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez niego z tytułu świadczenia pracy na rzecz MGCKiT od 2013 do 2015 r., kiedy nie zajmował on stanowiska radnego. Przebieg sesji utrwalono, nagranie z niej jest ogólnodostępne na stronach internetowych. Burmistrz uznał, że mógł otrzymywać i przetwarzać dane D. D. dotyczące wysokości uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia za pracę w MGCKiT we wskazanych latach w związku z wykonywaną przez niego pracą nadzorczą nad wszystkimi gminnymi jednostkami organizacyjnymi. Ponadto udostępniona informacja stanowi informację publiczną. Burmistrz zaprzeczył, aby ww. informacje zawierające dane osobowe uzyskał bezpośrednio od MGCKiT, zaś Dyrektor MGCKiT zaprzeczył, aby on lub podległy mu pracownik udostępnił Burmistrzowi ww. dane osobowe. Burmistrz wskazał, że jego słowa wypowiedziane podczas sesji Rady Miejskiej 30 lipca 2019 r. błędnie zaprotokołowano i nie doszło do naruszenia ochrony danych osobowych D. D.
Zdaniem Prezesa UODO w sprawie doszło do udostępnienia przez Burmistrza danych osobowych D. D. w zakresie informacji o osiąganym przez niego wynagrodzeniu za okres od 2013 do 2015 r. Dane te mieszczą się w kategorii tzw. "danych zwykłych", a przesłanki legalizujące proces przetwarzania tego rodzaju danych zawarte są w art. 6 ust. 1 RODO. W ocenie Burmistrza dane osobowe D. D. w zakresie informacji o jego wynagrodzeniu za pracę w okresie od 2013 do 2015 r. należałoby ujmować w kategorii informacji publicznej, której udostępnienie znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 roku, poz. 1429 ze zm.; dalej "u.d.i.p.") w związku z tym zastosowanie przepisów o ochronie danych osobowych powinno być wyłączone. Według Burmistrza za legalnością procesu przetwarzania danych wskazanych danych osobowych D. D. przemawiają również przepisy ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 roku, poz. 713 ze zm.), w szczególności regulacje nadające organom gminy kompetencje nadzorcze nad wszystkimi gminnymi jednostkami organizacyjnymi. Burmistrz przywołał również przepisy ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2020 roku, poz. 194 ze zm.). Burmistrz wyjaśnił, że podczas sesji Rady Miejskiej korzysta z przygotowanych wcześniej dokumentów. Zdaniem Burmistrza w sprawie nie doszło jednak do ujawnienia danych D. D., bowiem podane przez niego kwoty wynagrodzenia były kwotami uśrednionymi, a nie rzeczywistymi kwotami wynagrodzenia.
Zdaniem Prezesa UODO zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 RODO dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej; w związku z tym nawet uśrednioną kwotę wynagrodzenia – ujawnioną w kontekście wskazującym na uzyskiwanie jej przez konkretnie zidentyfikowaną osobę – należy traktować jako daną osobową, której przetwarzanie podlega ochronie przepisów RODO. Przetwarzanie danych osobowych bez podstawy prawnej określonej w art. 6 ust. 1 RODO stanowi naruszenie przepisów ochrony danych osobowych D. D.. Administrator – w tym przypadku Burmistrz – powinien przetwarzać dane osobowe zgodnie z zasadami przetwarzania określonymi w art. 5 ust. 1 RODO. Burmistrz, podając informację dotyczącą wynagrodzenia otrzymywanego przez D. D. w latach 2013-2015, powinien mieć na uwadze, czy dane przetwarzane są m.in. zgodne z prawem i rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dotyczą (art. 5 ust. 1 lit. a RODO), czy zostały zebrane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami (art. 5 ust. 1 lit. b RODO) oraz czy są adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane (art. 5 ust. 1 lit. c RODO).
Zdaniem organu wyjaśnienia Burmistrza, jakoby pełniona przez niego funkcja nadzorcza uprawniała czy też obligowała go do sprawowania pieczy i posiadania dostępu do informacji o wynagrodzeniach pracowników zatrudnionych w MGCKiT kolidują ze wskazanymi zasadami. Skoro Burmistrz wskazuje na uprawnienia nadzorcze pozwalające na kontrolowanie stanu majątku gminy i podległych jej jednostek organizacyjnych i na tej podstawie uzyskuje dostęp do dokumentacji finansowej MGCKiT, to pozyskane w ten sposób informacje nie powinny być udostępniane w celu innym niż ten, w którym je uzyskano. Posłużenie się spersonalizowanymi danymi odnoszącymi się wyłącznie do informacji o wynagrodzeniu D. D. we wskazanym okresie – kiedy nie pełnił funkcji radnego – nie mogło zatem wiązać się z celem, dla którego dane te miały zostać bez Burmistrza uzyskane, ujawniając informację o otrzymywanym wynagrodzeniu naruszono zasady przetwarzania danych osobowych określone w art. 5 ust. 1 RODO. Organ umorzył postępowanie w zakresie kwestionowanych przez D. D. działań MGCKiT. MGCKiT wyjaśnił bowiem, że nie udostępnił jego danych osobowych Burmistrzowi. Analiza materiału dowodowego nie wykazała w sposób bezsporny i niebudzący wątpliwości, że MGCKiT udostępnił dane osobowe skarżącego na rzecz Burmistrza.
Z tej przyczyny organ nie mógł w sposób kategoryczny orzec o naruszeniu prawa w tym zakresie i stwierdził, że postępowanie w powyższym zakresie postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie pkt. 3 zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Uwzględniając skargę, sąd I instancji wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie wyjaśnił sprawy w jej istotnych aspektach poprzez ustalenie kluczowych faktów w zakresie ewentualnych nieprawidłowości w przetwarzaniu przez MGCKiT - pełniącego funkcję administratora - danych osobowych skarżącego w zakresie otrzymywanego przez niego w latach 2013-2015 wynagrodzenia. Zaskarżoną decyzję wydano zatem w pkt. 3 z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy. Organ nie ustalił kluczowych faktów, co skutkowało niemożnością dokonania ich oceny wobec uregulowań normatywnych zawartych w RODO, dotyczących legalności przetwarzania danych osobowych. Musiałoby to znaleźć bowiem odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu. Oznacza to istotne naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3, w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a.
Na wstępie sąd ten zauważył, że w sprawie nie jest w istocie sporne to, że informacje dotyczące wynagrodzenia konkretnych osób stanowią dane osobowe. Wobec tego ich przetwarzanie podlega regułom RODO. Skarżący wywiódł zaś w skardze, że dane osobowe dotyczące osiąganych przez niego zarobków w latach 2013-2015 pozyskano wbrew zasadom zawartym w RODO. Zdaniem sądu wobec treści art. 57 ust. 1 lit. a RODO rolą organu było ustalenie:
- czy Burmistrz - w ramach sprawowania nadzoru - faktycznie pozyskał od administratora (MGCKiT) dane osobowe, do których należy informacja o zarobkach skarżącego, a jeśli tak było, to
- jakie reguły, dotyczące przetwarzania danych osobowych, stosuje w danym zakresie administrator tych danych (MGCKiT) – w szczególności, czy spełniono wymagania z art. 5 i 6 RODO. Jeżeli zaś stosowane w reguły przetwarzania danych są prawidłowe, to
- czy wobec danych skarżącego miało miejsce ich nielegalne pozyskanie – wykraczające poza przyjęte reguły dostępu do informacji o zarobkach pracowników MGCKiT.
Zdaniem sądu I instancji organ nie uczynił temu zadość, poprzestając na ogólnikowym przyjęciu, że Burmistrz pozyskał wskazane dane osobowe skarżącego w ramach wykonywanej przez niego funkcji nadzorczej nad gminnymi jednostkami organizacyjnymi. Uchylił się jednocześnie od oceny legalności sposobu pozyskania tych danych osobowych i tym samym jego zgodności z regułami zawartymi w RODO. Organ nie ustalił w jaki ostatecznie sposób - technicznie - dane osobowe skarżącego pozyskano. Uniemożliwiło to oceny przyjętych zabezpieczeń przed ich ewentualnym przetwarzaniem nielegalnym. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby sprawę w danym zakresie stosownie wnikliwie wyjaśniono. Organ w ogóle nie odniósł się do tego, czy przetwarzanie danych osobowych skarżącego mieściło się w katalogu przesłanek zawartych w RODO. Można jedynie wnosić że – w ocenie organu – ogólnie uzyskiwanie danego rodzaju danych przez Burmistrza jest – w ramach nadzoru dopuszczalne. O ile tak jest – organ nie sformułował tu jednoznacznej konkluzji – kluczową kwestią jest czy dostęp do danego rodzaju danych objęty jest stosowną ochroną, tak aby dotyczył wyłącznie osoby uprawnionej. Nie ustalono natomiast ostatecznie, w jaki sposób Burmistrz informacje dotyczącego wynagrodzenia skarżącego z lat 2013-2015 pozyskał. W skardze odnotowano, że Burmistrz dysponował bardzo dokładnymi danymi w tym zakresie. W tym kontekście twierdzenia, jakoby Burmistrz posiadał wyłącznie uśrednione, niekonkretne i szacunkowe kwoty wynagrodzenia skarżącego w konkretnych latach nie muszą być wiarygodne, czego zresztą organ nie kwestionuje. Nie podważał jednocześnie, że Burmistrz rzeczywiście uzyskał dostęp do tych danych od Dyrektora MGCKiT lub jego pracowników. Nie zajął jednak w tym zakresie jednoznacznego stanowiska.
Zdaniem sądu organ uchylił się od dalszego procedowania w sprawie, powołując się na sprzeczność składanych wyjaśnień. Nie wywiódł jednocześnie, aby wyczerpano dostępne dlań – określone w k.p.a. i RODO - środki procesowe, służące ustaleniu w istotnych kwestiach stanu faktycznego. Nie można więc uznać, aby sprawę stosownie wnikliwie wyjaśniono w aspektach, gdzie właściwym jest do rozpoznawania skarg dany, wyspecjalizowany organ. W prowadzonym postępowaniu ma on bowiem weryfikować, czy dane osobowe są w konkretnej sytuacji prawidłowo zabezpieczone oraz - wobec ich przetwarzania - czy miało to miejsce zgodnie z regułami RODO. W ocenie sądu I instancji trafne są zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa procesowego. Brak zajęcia w uzasadnieniu skarżonego aktu jednoznacznego stanowiska we wskazanych wcześniej kwestiach, co odzwierciedlałoby wnikliwe rozpatrzenie sprawy w danym aspekcie, stanowi o naruszeniu przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Mogło mieć to istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Brak stosownych ustaleń dotyczy bowiem zagadnień w sprawie istotnych - w kontekście zdań przypisanych danemu wyspecjalizowanemu organowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji. W sprawie zwrotu kosztów orzekł w pkt. 2 w myśl art. 200 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezes UODO, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy i wydanie orzeczenia w przedmiocie nieobjętym zakresem sprawy;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ naruszył ww. przepisy poprzez nieustalenie w jaki sposób Burmistrz pozyskał informacje dotyczące wynagrodzenia skarżącego z lat 2013-2015 oraz uchylił się od oceny legalności sposobu pozyskania tych danych osobowych i nie ustalił w jaki ostatecznie sposób technicznie dane osobowe skarżącego pozyskano, co uniemożliwiło ocenę przyjętych zabezpieczeń przed ich ewentualnym nielegalnym przetwarzaniem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Oba zarzuty pozostają ze sobą w związku, co uzasadnia łączne odniesienie się do nich.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest jedno z działań lub zaniechań organu administracji szczegółowo wskazanych w przepisach art. 3 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli stała się decyzja organu nadzoru z 24 listopada 2020 r., zaś przedmiotem kontroli instancyjnej wyrok sądu I instancji w całości. Mocą pkt. 1. wyroku doszło do uchylenia pkt. 3 decyzji, w którym umorzono postępowanie w pozostałym zakresie. Z treści decyzji, w tym uzasadnienia wynika, że postępowanie umorzono w zakresie kwestionowanych przez skarżącego działań MGCKiT związanych z udostępnieniem danych osobowych skarżącego Burmistrzowi Miasta i Gminy B.. W treści uzasadnienia decyzji organ wskazuje m.in.: "analiza materiału dowodowego nie wykazała w sposób bezsporny i niebudzący wątpliwości, aby MGCKiT udostępnił dane osobowe skarżącego na rzecz Burmistrza, w związku z tym Prezes UODO nie może w sposób kategoryczny orzec o naruszeniu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że postępowanie w powyższym zakresie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, nakładając na niego obowiązek zbadania w pełnym zakresie treści zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem. Pojęcia sprawy, o jakiej mowa w tym przepisie, należy łączyć z pojęciem sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Konstrukcja sprawy administracyjnej oparta jest na dwóch filarach: normatywnym i realnym. Elementami normatywnymi każdej sprawy administracyjnej jest, po pierwsze norma kompetencyjna uprawniająca organ do konkretyzacji prawa materialnego (J. Filipek, O podmiotowości administracyjno-prawnej, PiP 1961 nr 2, s. 199 i nast.; J. Borkowski, Zagadnienie kompetencji ogólnej i szczególnej w prawie administracyjnym, SP 1971/31, s. 64), po drugie norma materialnego prawa administracyjnego, która ma zostać w sprawie zastosowana w drodze aktu administracyjnego ze względu na określone okoliczności faktyczne określone w jej treści. Do elementów realnych sprawy administracyjnej zalicza się podmiot czynny (organ, na którym ciąży obowiązek podjęcia czynności jurysdykcyjnych) i podmiot bierny, którego uprawnienia i obowiązki mają zostać autorytatywnie skonkretyzowane (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 37, 63). Elementami realnymi sprawy są także fakty sprawy, tj. stan faktyczny, od którego zależy możliwość podjęcia decyzji stosowania prawa i stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 90).
Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można także kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09).
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż sąd I instancji orzekał w granicach sprawy administracyjnej w powyższym rozumieniu, gdyż przedmiotem kontroli uczynił sprawę zakreśloną granicami formalnymi i normatywnymi w decyzji 24 listopada 2020 r. W punkcie 3. poddanej kontroli decyzji doszło do umorzenia postępowania administracyjnego w związku z niezdolnością organu do dokonania ustaleń faktycznych w zakresie, czy MGCKiT udostępnił dane osobowe skarżącego Burmistrzowi. Braki postępowania wyjaśniającego uniemożliwiające podjęcie ostatecznej decyzji dowodowej przez organ i stwierdzenia stanu faktycznego nie są przypadkiem bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, która to bezprzedmiotowość stanowi podstawę jego umorzenia. Umorzenie postępowania jurysdykcyjnego jest możliwe, jeśli pojawi się okoliczność normatywna lub faktyczna, która w sposób trwały i nieusuwalny uniemożliwia kontynuowanie postępowania (por. wyrok NSA z 10 marca 2000 r., III SA 474/99). W rozpoznawanej sprawie zaś zachodziła potrzeba dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, w jaki sposób doszło do pozyskania przez Burmistrza danych osobowych skarżącego, których administratorem była jednostka gminy. Zakres danych jaki i ich treść wskazywały na pozyskanie ich z tego źródła. Jeśli organ nadzoru nie był w stanie pozyskać kolejnych środków dowodowych, prowadząc dalsze czynności wyjaśniające stosowanie do treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., to winien był przeprowadzić zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. swobodną ocenę materiału już zgromadzonego w toku postępowania. Materiał ten pozwalał na dokonanie w pełni racjonalnych ustaleń faktycznych. Treść protokołów sesji Rady Miasta i Gminy B., pisma wyjaśniające Burmistrza i Dyrektora MGCKiT stanowiły co najmniej bazę do ustalenia sposobu pozyskania danych osobowych skarżącego przez Burmistrza. Organ, stosując prawidłowo przepis art. 80 k.p.a., był w stanie przeprowadzić ocenę tych środków dowodowych i jednoznacznie ustalić stan faktyczny. W przypadku powzięcia jakichś wątpliwości mógł przeprowadzić kolejne dowody, do czego jest zobligowany z mocy przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Na gruncie postępowania administracyjnego obowiązuje zasada oficjalności zgodnie którą wyjaśnienie sprawy i dokonanie ustaleń faktycznych jest obowiązkiem organu i następuje z urzędu, a zatem bez względu na aktywność procesową strony w toku postępowania. Strona mająca określony interes prawny w postępowaniu może aktywnie współdziałać z organem w wyjaśnianiu sprawy, co ułatwia i przyśpiesza załatwienie sprawy w zgodzie z prawdą materialną. Brak takiej aktywności nie zwalnia jednakże organu od wyjaśniania sprawy z urzędu. Niezdolność organu to rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie zagadnienia faktycznego nie jest przypadkiem braku przedmiotu postępowania, uzasadniającym umorzenie postępowania. Nie jest to bowiem sytuacja trwałego i ostatecznego zastoju, a więc trwania pewnych stanów normatywnych lub faktualnych, które nie pozwalają na kontynuowanie i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy jest warunkiem realizacji zasad wyrażonych w art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Ustalenia faktyczne przeprowadzone według reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. winny następnie znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a.
Rekapitulując, zakres sprawy administracyjnej wytyczony został treścią żądania, jakie skierował skarżący do organu nadzoru, a które obejmowało sposób pozyskania jego danych osobowych przez Burmistrza od MGCKiT. W tym zakresie organ nadzoru prowadził postępowanie wyjaśniające, co jest niewątpliwe w związku z treścią uzasadnienia poddanej kontroli decyzji. Trudności organu nadzoru w podjęciu decyzji dowodowej jednoznacznie ustalającej przebieg zdarzeń nie uzasadniają umorzenia postępowania, gdyż okoliczności te nie prowadzą do unieważnienia stosunku procesowego między organem a skarżącym, a tym samym nie stanowią trwałych i nieusuwalnych przeszkód w kontynuowaniu postępowania administracyjnego. Czyni to zarzuty skargi kasacyjnej pozbawione podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło