II OSK 2169/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia del. WSA Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z rowem melioracyjnym, do którego mają być wprowadzane wody opadowe i roztopowe z inwestycji drogowej, jest stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego, nawet jeśli w momencie wydania decyzji nie istniało bezpośrednie oddziaływanie na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z rowem melioracyjnym nie jest stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych, jeśli w momencie wydania decyzji jego nieruchomość nie znajdowała się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych urządzeń wodnych. Sam fakt sąsiedztwa nie przesądza o statusie strony, a interes prawny musi wynikać z przepisów prawa wodnego, w szczególności z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych z budowy obwodnicy Poznania do rowu melioracyjnego Sk-57. J. L., właściciel sąsiedniej nieruchomości, wnioskował o wznowienie postępowania, twierdząc, że niedrożność rowu powoduje zalewanie jego posesji. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że J. L. nie był stroną pierwotnego postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w zasięgu oddziaływania inwestycji. WSA oddalił skargę J. L., a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną J. L.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2490/14 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 2490/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę J. L. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (KZGW) z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oraz wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji pn.: "Budowa Zachodniej Obwodnicy m. Poznania w ciągu drogi krajowej S11 na odcinku Złotkowo - autostrada A2 i w ciągu drogi krajowej nr S5 w rejonie węzła Głuchowo autostrady A2, Etap II – S11 od węzła Złotkowo km 0+000 do węzła Swadzim km 13+068". W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w tej sprawie dotyczy wprowadzania ścieków − wód opadowych lub roztopowych z Zachodniej Obwodnicy Poznania − do ziemi i wód i jednym z odbiorników jest rów Sk-57 będący w zarządzie Poznańskiego Związku Spółek Wodnych z siedzibą przy ul. [...]. Jak dalej stwierdzono w wyroku, w dniu 8 stycznia 2014 r. do Marszałka Województwa Wielkopolskiego wpłynął wniosek J. L. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. zmienioną decyzją znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wydanymi w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Jako uzasadnienie wniosku J. L. wskazał okoliczność, iż niedrożność rowu melioracyjnego SK-57, będącego odbiornikiem ścieków – wód opadowych lub roztopowych, powoduje zalewanie jego nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...], obręb Kobylniki, gmina Rokietnica. W zakresie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., "K.p.a.") - organ I instancji w toku postępowania administracyjnego ustalił, że J. L. złożył podanie z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Odnosząc się natomiast do kwestii wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Marszałek stwierdził, że J. L. nie posiadał legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem własnej ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., gdyż nie był on stroną w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Marszałek Województwa Wielkopolskiego, postanowieniem znak: [...] z dnia 18 marca 2014 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania GDDKiA Oddział w Poznaniu pozwolenia wodnoprawnego. Prezes KZGW po rozpatrzeniu zażalenia J. L. na postanowienie Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia 18 marca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, mając na uwadze okoliczność, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżącego w dniu 8 stycznia 2014 r. a zatem, zdaniem organu wyższego stopnia, po upływie ustawowo przewidzianego terminu. Od powyższego postanowienia skargę do WSA w Warszawie wniósł skarżący, która wyrokiem tego sądu z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1692/14 została oddalona. W kwestionowanym obecnie wyroku wskazano dalej, że niezależnie od powyższego, po dokonaniu analizy okoliczności wskazanych we wniosku J. L., złożonego drogą elektroniczną w dniu 8 stycznia 2014 r., jak również w piśmie wyjaśniającym z dnia 11 lutego 2014 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego uznał, że zachodzi podstawa do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym zakresie Marszałek, postanowieniem znak: [...] w dniu 18 marca 2014 r., wznowił postępowanie i przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków — wód opadowych lub roztopowych do wód i do ziemi udzielonego GDDKiA decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Jak wynika z przywołanego w wyroku stanu sprawy decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] odmówiono uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r., zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie udzielenia GDDKiA pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oraz wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji pn.: "Budowa Zachodniej Obwodnicy m. Poznania w ciągu drogi krajowej S11 na odcinku Złotkowo - autostrada A2 i w ciągu drogi krajowej nr S5 w rejonie węzła Głuchowo autostrady A2, Etap II – S11 od węzła Złotkowo km 0+000 do węzła Swadzim km 13+068". Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego dowody zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego wskazują w sposób jednoznaczny, że niedrożność rowu melioracji szczegółowej Sk-57 powstała wskutek zdeponowania odpadów w postaci mas ziemnych na działkach sąsiadujących z rowem, a także na działce o nr ewid. [...], obręb Kobylniki, na której zlokalizowany jest przedmiotowy rów. Nie stwierdzono zatem takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważają ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zakończonej decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r., to implikowało konieczność odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Od tej decyzji J. L. wniósł odwołanie. Prezes KZGW decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze prowadzone w wyniku wniesionego przez J. L. odwołania od decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014 r. W ocenie organu II instancji z uwagi na fakt, iż nieruchomość J. L. nie znajdowała się ani w zasięgu planowanych do wykonania urządzeń wodnych ani też w zasięgu planowanego korzystania z wód, jak również nie wystąpiły pozostałe przesłanki wymienione w art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej – uPw), skarżący nie mógł być stroną postępowania zakończonego decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r., a co za tym idzie, również postępowania wznowieniowego wszczętego przez ten organ z urzędu postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. W wyroku przywołano motywy decyzji organu odwoławczego, z których wynika, że sam fakt sąsiadowania nieruchomości skarżącego z działką, na której zlokalizowane jest urządzenie wodne, którym prowadzone są objęte pozwoleniem wody opadowe i roztopowe, nie determinuje zdaniem organu odwoławczego, konieczności uznania właściciela tej nieruchomości za stronę postępowania. Organ odwoławczy był zobowiązany do oceny, czy organ I instancji w sposób właściwy określił krąg stron postępowania. W jego przekonaniu w związku z faktem, że w dacie wydania decyzji rów Sk-57 miał połączenie hydrauliczne z rzeką Samicą Kierską, a w przypadku właściwej konserwacji byłby w stanie przyjąć planowane do odprowadzania wody opadowe i roztopowe z zachodniej obwodnicy Poznania bez wpływu na działki sąsiednie, Marszałek Województwa Wielkopolskiego uznał, że J. L. nie był stroną postępowania zakończonego wydaną decyzją w 2009 r. i stąd nie miał podstaw do wystąpienia o wznowienie tego postępowania. Zatem, krąg stron w tej sytuacji jest tożsamy z kręgiem stron określonym na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji dotychczasowej w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie Marszałek wznawiając postępowanie z urzędu celem zbadania stanu sprawy, nie dopatrzył się nowych okoliczności, występujących w dacie wydania decyzji dotychczasowej, które obligowałyby organ do uznania skarżącego za stronę postępowania wodnoprawnego i tym samym do wzruszenia przedmiotowej decyzji. W związku z powyższym, po przeprowadzeniu merytorycznej oceny materiału dowodowego, organ II instancji umorzył postępowanie w sprawie. Skargę do WSA w Warszawie na decyzję Prezesa KZGW z dnia [...] października 2014 r. wniósł J. L. wnosząc o jej uchylenie w całości i o zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zdjęć lotniczych. Skarżący podniósł naruszenie prawa materialnego i procesowego w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a., jak również art. 28 K.p.a. w zw. z art. 127 ust. 7 uPw i naruszenie przepisów prawa cywilnego. W uzasadnieniu podał, że w decyzjach obydwu organów nie ma żadnej wzmianki o przedstawionych przez niego dowodach. W odpowiedzi na skargę Prezes KZGW wniósł o jej oddalenie. W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że brak było podstaw do jej uwzględnienia, z uwagi na brak legitymacji po stronie skarżącego. Niezależnie od powyższego, zdaniem sądu pierwszej instancji, dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego wskazywały w sposób nie budzący wątpliwości, że niedrożność rowu melioracji szczegółowej Sk-57 powstała wskutek naniesienia odpadów w postaci mas ziemnych na działkach sąsiadujących z rowem, a także na działce o nr ewid. 194, na której zlokalizowany jest przedmiotowy rów i nieprawidłowego jego utrzymania. Powyższa okoliczność nie miała miejsca w dacie wydania decyzji, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, tj. w dniu [...] kwietnia 2009 r. (zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r.), a w późniejszym okresie, co przyznał również skarżący w piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. skierowanym do Prezesa KZGW, że "zasypanie rowu miało miejsce w dniach 26 sierpnia - 6 września 2013 r.". Skargą kasacyjną J. L. – reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżono powyższy wyrok w całości i jednocześnie na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm., aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto w imieniu skarżącego wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisami, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca zarzuca: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że nieruchomość będąca we władaniu skarżącego (działka nr [...], której skarżący jest właścicielem) nie znajduje się w zasięgu oddziaływania nieruchomości, na której znajduje się rów melioracji szczegółowej Sk-57 służący jako urządzenie do wykorzystywania w ramach szczególnego korzystania z wód w ramach przedmiotowej inwestycji, podczas gdy w niniejszej sprawie oddziaływanie na siebie wskazanych nieruchomości występuje i było planowane; b) art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że sam fakt sąsiadowania ze sobą dwóch nieruchomości nie wypełnia dyspozycji wskazanej regulacji uPw, podczas gdy oczywistym ma być, że nieruchomości ze sobą sąsiadujące muszą na siebie oddziaływać; na odcinku rowu Sk-57 bezpośrednio sąsiadującym z nieruchomością skarżącego planowano prace (co zresztą przyznaje sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), a ich niewykonanie albo niepoprawne wykonanie mogło doprowadzić do znaczącego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, przy czym skarżący wskazuje, że dla uznania go za stronę postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego nie ma znaczenia fakt, jakiego rodzaje prace planowano w granicy z jego nieruchomością; faktem jest, że planowane prace oddziaływały na nieruchomość skarżącego, ustawodawca jasno stanowi w wyżej wymienionym przepisie uPw, że stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest "władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych"; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 Ppsa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na lakonicznej i zdawkowej treści uzasadnienia wyroku sądu I instancji, brak odniesienia się do stanowiska skarżącego zawartego w skardze oraz nie wyjaśnienie przyczyn nie zastosowania w tej konkretnej sprawie przez sąd wojewódzki przepisu art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw, a tylko poprzestanie na stwierdzeniu, że stanowisko organu było prawidłowe i przyjęcie a priori, że nie było oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego; b) art. 174 pkt 2 Ppsa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oparciu wyroku o błędne przesłanki w zakresie nie zastosowanych przez organ administracji art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i nie wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących braku wzmianki również w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji o przedstawionych przez skarżącego w ramach postępowania przed organami administracji dowodach. W uzasadnieniu strona skarżąca kasacyjnie zaznacza, że przy ocenie czy dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Dalej podnosi, że nieruchomość skarżącego znajduje się, tak jak wymaga tego przepis art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Odrębną zaś kwestią jest to, czy interes prawny skarżącego został naruszony, czy też nie zostały naruszony przez wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Ta kwestia podlega ocenie przy merytorycznym rozpatrzeniu sprawy. W dniu 18 kwietnia 2017 r. do Biura Podawczego Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącego kasacyjnie o przesunięcie terminu rozprawy z uwagi na fakt oczekiwania przez stronę na rozpatrzenie skargi skierowanej w dniu 11 kwietnia 2017 r. do WSA w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 304/17) odnośnie odmowy aktualizacji przebiegu granic jego działki skarżącego nr [...], obręb Kobylniki, gmina Rokietnica z działką rowu melioracyjnego. Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd postanowił oddalić wniosek. J. L. podczas tej rozprawy podtrzymał zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które − zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną − zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. A. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisu postępowania powołany w pkt 2a) skargi kasacyjnej, tj. art. 141 § 4 Ppsa, które to naruszenie w ocenie strony skarżącej kasacyjnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na "lakonicznej i zdawkowej" treści uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, braku odniesienia się do stanowiska skarżącego zawartego skardze oraz nie wyjaśnienia przyczyn nie zastosowania w tej konkretnej sprawie przez sąd konstrukcji z art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw. Jak wynika z przepisu art. 141 § 4 Ppsa, uzasadnienie wyroku zawiera sprawozdanie będące zwięzłym przedstawieniem stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie tej podstawy. Jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy oraz ma sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy. Niemniej za trafną uznać należy tezę, że tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa nie może natomiast służyć podważaniu przyjętej przez sąd wykładni przepisów prawa regulujących podstawę prawną rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku sądu I instancji, nie narusza zasad wynikających z przywołanej regulacji art. 141 § 4 Ppsa. Przedstawiono w nim bowiem w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy wraz z zarzutami skargi oraz w jego dalszej części omówiono podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepis art. 151 Ppsa. WSA w Warszawie w sposób rzeczowy i komunikatywny, w żaden sposób nie lakoniczny – jak to w skardze kasacyjnej określono – wyjaśnił, z jakich względów skargę J. L. nie uznał za trafną. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej odniesienie się do przepisu art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw znajduje się na stronie 8 uzasadnienia wyroku z dnia 18 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji wskazał tam, że organ odwoławczy, zgadzając się z ustaleniami organu I instancji stwierdził, że w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, zgodnie z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, nie znajduje się żadna działka, której władającym jest skarżący, w związku z czym nie posiada on przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania w powołanej sprawie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. To stanowisko organów orzekających w sprawie podzielił sąd wojewódzki. Wskazano również, że interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego powinien wynikać z przepisów uPw. Taką normą, z której podmiot może wywodzić określone prawa lub obowiązki jest powołany wyżej art. 127 ust. 7 ww. ustawy, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że obowiązujący porządek prawny nie przewiduje innej normy prawa materialnego, z której skarżący w przedmiotowej sprawie mógłby wywodzić swoją legitymację do uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Lektura skargi kasacyjnej dowodzi, że w istocie organ nie zgadza się z motywami kwestionowanego wyroku, co samo w sobie nie uzasadnia postawienia skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. B. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 174 pkt 2 Ppsa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oparciu wyroku o błędne przesłanki w zakresie nie zastosowanych przez organ administracji art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i nie wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących braku wzmianki również w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji o przedstawionych przez skarżącego w ramach postępowania przed organami administracji dowodach. Gwoli ścisłości, przepis art. 174 pkt 2 Ppsa określa jedną z podstaw skargi kasacyjnej, przepisu tego sąd wojewódzki oczywiście nie mógł naruszyć, skoro go nie stosował. W przedmiotowej sprawie podniesiono zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., stanowiącego jedną z tzw. zasad ogólnych K.p.a. Wedle cyt. przepisu "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia cyt. przepisu w toku postępowania administracyjnego, skoro dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oparto się na dokumentacji dołączonej do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, w tym budowy Zachodniej Obwodnicy miasta Poznania, czy operatu wodnoprawnego, z której to dokumentacji wynika, że w dacie wydania decyzji dotychczasowej (pozwolenia wodnoprawnego) odbiornik wód opadowych i roztopowych: tj. rów Sk-57, miał połączenie hydrauliczne z rzeką Samicą Kierską, co umożliwiało spływ powyższych wód w sposób nie mający wpływu na stan działki skarżącego. Trafnie bowiem wskazano, że sam fakt sąsiadowania nieruchomości z działką, na której zlokalizowane jest urządzenie wodne, którym prowadzone są objęte pozwoleniem wody opadowe i roztopowe, nie powoduje konieczności uznania właściciela tej nieruchomości za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. odnosi się zaś do obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to obowiązek, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sprawie wznowieniowej został zrealizowany prawidłowo. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie przyjął WSA w Warszawie, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a ustalony na jego podstawie stan faktyczny sprawy pozwalał na dokonanie oceny spełnienia się w niniejszej sprawie przesłanki z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Przede wszystkim na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe było wykazanie, że skarżący nie mógł być uznany za stronę w postępowaniu zwykłym dotyczącym wydania decyzji dotychczasowej, jak również nie wykazał, że posiada swój indywidualny interes prawny mający uzasadnienie w normie art. 127 ust. 7 uPw, aby skutecznie dochodzić zasadności swoich roszczeń jako strona postępowania. Nieruchomość skarżącego nie znajdowała się ani w zasięgu planowanych do wykonania urządzeń wodnych, ani też w zasięgu planowanego korzystania z wód, w związku z czym – jak już wyżej podniesiono – nie mógł być on stroną postępowania zakończonego powołaną decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [[...]] kwietnia 2009 r. Natomiast nie stwierdzono takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej, które podważyć by mogły ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Wszystkie powyższe okoliczności sprawy były znane organom administracji, zatem nieuzasadniony jest zarzut niewyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności pozwalających na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Istotne znaczenie mają w tym zakresie ustalenia dokonane w trakcie rozprawy administracyjnej, także w oparciu o ekspertyzę zleconą przez organ I instancji. Z treści tych dowodów przeprowadzonych w toku wznowionego postępowania wynika jednoznacznie, że niedrożność rowu Sk-57 związana była z nawiezieniem mas ziemnych pochodzących z budowy obwodnicy na działki sąsiadujące z tym rowem. Zmiana zatem, gdy idzie o wypłycenie tego rowu, nastąpiła już po wydaniu dotychczasowej decyzji. C. Przechodząc do oceny naruszenia przepisów prawa materialnego, za niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 127 ust. 7 pkt uPw poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że nieruchomość będąca we władaniu skarżącego (działka nr [...], której skarżący jest właścicielem) nie znajduje się w zasięgu oddziaływania nieruchomości, na której znajduje się rów melioracji szczegółowej Sk-57 służący jako urządzenie do wykorzystywania w ramach szczególnego korzystania z wód w ramach przedmiotowej inwestycji. Katalog stron mogących uczestniczyć w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, określony w art. 127 ust. 7 uPw, ma charakter zamknięty. Stroną tego postępowania jest podmiot określony w art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw, tj. władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. To zaś oznacza, że dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z mocy art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw, jeśli włada powierzchnią ziemi, która położona jest w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego (K.c.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Ustawodawca w art. 336 K.c. odróżnia posiadanie samoistne, obejmujące przypadki władania rzeczą jak właściciel oraz posiadanie zależne, występujące w przypadku władania rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Dla uznania, że dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na gruncie art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale jednocześnie ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Określenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych jest niezbędne do zdefiniowania statusu strony w rozumieniu art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw. Wyznaczenie zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając m. in. treść nakazów i zakazów zawartych w obowiązujących przepisach. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do tego, że skarżącego nie traktowano jako strony postępowania, stara się on ten stan odwrócić dopiero po wydaniu decyzji dotychczasowej Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast postępowanie wznowieniowe toczyło się z powodu przypuszczenia ziszczenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. możliwości ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji (podkreślenie Sądu), nieznanych organowi, który ją wydał. Niezależnie od powyższego skarżący również nie wykazał, że posiada swój indywidualny interes prawny mający uzasadnienie w normie art. 127 ust. 7 uPw, aby skutecznie dochodzić zasadności swoich roszczeń jako strona postępowania. Skarżący nie podważył skutecznie prawdziwości i zasadności ustaleń zawartych w decyzjach organów obu instancji, z których jednoznacznie wynika, że brak było – w dacie wydawania decyzji dotychczasowej – oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę skarżącego, gdyż nie włada on powierzchnią ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonywania urządzeń wodnych. Podkreślić należy, że w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym nie planowano działań w zakresie przebudowy rowu Sk-57 (do której to czynności stosuje się odpowiednio w myśl przepisu art. 9 ust. 2 pkt 2 uPw przepisy o wykonaniu urządzeń wodnych). Również przewidywano, że zasięg oddziaływania szczególnego korzystania z wód, polegającego na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych ograniczy się do koryta rowu Sk-57 (za Ekspertyzą "Planowane zrzuty z obwodnicy zachodniej Poznania nie przyczynią się do zwiększenia średnich przepływów wody w rowie Sk-57), natomiast na odcinku rowu Sk-57 graniczącym z nieruchomością skarżącego planowano jedynie prace o charakterze utrzymaniowym (odmulenie). Z powyższych względów trafnie uznały organy administracji, a w ślad za nimi sąd pierwszej instancji, że nieruchomość skarżącego nie znajdowała się ani w zasięgu planowanych do wykonania urządzeń wodnych ani też w zasięgu planowanego korzystania z wód i z tych powodów nie mógł być on stroną postępowania zakończonego powołaną decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. D. W konsekwencji uprzednich uwag nie jest trafny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 127 ust. 7 pkt 5 uPw poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że sam fakt sąsiadowania ze sobą dwóch nieruchomości nie wypełnia dyspozycji wskazanej regulacji uPw. Skarżący podnosi, że na odcinku rowu Sk-57 bezpośrednio sąsiadującym z nieruchomością skarżącego planowano prace, a ich niewykonanie albo niepoprawne wykonanie mogło doprowadzić do znaczącego oddziaływania na jego nieruchomość. Zaznacza, że planowane prace oddziaływały na jego nieruchomość. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym operatu wodnoprawnego wynikało, że w dacie wydania decyzji odbiornik wód opadowych i roztopowych: tj. rów Sk-57, miał połączenie hydrauliczne z rzeką Samica Kierska, co umożliwiało spływ powyższych wód w sposób niemający wpływu na stan działki skarżącego. Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że sam fakt sąsiadowania nieruchomości z działką, na której zlokalizowane jest urządzenie wodne, którym prowadzone będą objęte pozwoleniem wody opadowe i roztopowe, nie determinuje konieczności uznania właściciela tej nieruchomości za stronę postępowania. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że nawet w przypadku uregulowania oraz udrożnienia przedmiotowego rowu, będzie miał on wpływ na sąsiednie działki, nie przedstawił jednak w tej kwestii jakiegokolwiek dowodu, choć twierdzenie to stoi w sprzeczności z informacjami zawartymi w operacie wodnoprawnym oraz w ekspertyzie sporządzonej w czerwcu 2014 r. na zlecenie organu I instancji. E. Z powyższych względów i uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło