I SA/Gd 386/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-07-13

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia obowiązku lub jego przedawnienia?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie do kwestionowania prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Nie może być wykorzystywana do podnoszenia zarzutów dotyczących wszczęcia postępowania, istnienia lub wymagalności obowiązku, dopuszczalności egzekucji ani przedawnienia, które podlegają rozpatrzeniu w ramach odrębnych środków zaskarżenia, takich jak zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny wydał postanowienie oddalające skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał je w mocy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku J.R. na wniosek wierzyciela – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego – na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 września 2020r. nr [...] i [...] , obejmujących wpływy z kosztów egzekucyjnych, opłaty komorniczej i kosztów upomnień za okres od grudnia 2013r. do kwietnia 2014 r. w łącznej w kwocie należności głównej 448.794 zł. W oparciu o ww. tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 2 października 2020 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego. Odpis przedmiotowego zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 20.10.2020r.. Pismem z dnia 23 października 2020 r. J.R. wniósł skargę na powyższą czynność egzekucyjną. Zarzucił naruszenie art. 80 § 1 - § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1427) dalej "u.p.e.a.", poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, jednocześnie żądając uchylenia ww. środka egzekucyjnego oraz wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi na czynności egzekucyjne. Zdaniem zobowiązanego, czynności te zostały zastosowane nieprawidłowo, zaś samo zawiadomienie o zajęciu jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, które podlega umorzeniu na skutek wniesionych zarzutów. Odrębnymi pismami datowanymi na dzień 23 października 2020 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W następstwie powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 3 listopada 2020 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. W dniu 2 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym oddalił skargę na czynność egzekucyjną, dokonaną zawiadomieniem z dnia 2 października 2020 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zobowiązany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 54 § 1, 2, 4, 5, 5a, 6 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm.) dalej "k.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości skargi na czynności egzekucyjne oraz uchylenie w całości ww. czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego trafnie ocenił zakwestionowaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA, doręczając w dniu 20 października 2020r. - skutecznie i w sposób prawidłowy, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] , jak i znajdującej się w aktach notatki służbowej oraz treści skargi na czynność egzekucyjną - odpis zawiadomienia nr [...] z dnia 2 października 2020r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował w przypadku zaskarżonej czynności egzekucyjnej środek, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunków bankowych. Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zaskarżona czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniem dokonana została bez naruszenia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do kwestii zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, stanowiącej podstawę skargi z art. 54 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., podkreślono, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości. Ponadto zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie doprowadził do wyegzekwowania jakichkolwiek środków pieniężnych. Trudno zatem uznać podniesiony zarzut za uzasadniony. Odnosząc się do argumentacji skargi, dotyczącej zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, organ II instancji zaznaczył, że zarzuty z art. 33 § 2 u.p.e.a. stanowią odrębny środek zaskarżenia i są przedmiotem procedowania w innym trybie niż skarga z art. 54 u.p.e.a. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 lutego 2021 r., w której podniósł zarzuty naruszenia: I. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., 2.art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie u.p.e.a., 3.art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., 4.art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 O.p., poprzez nieuwzględnienie, iż przed wydaniem postanowienia nastąpiło przedawnienie zobowiązań A Spółka z.o.o. z tytułu VAT za miesiące grudzień 2013 r. i od stycznia do kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności. Na mocy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie u.p.e.a. oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 2070) doszło do nowelizacji u.p.e.a. Wskazana wyżej ustawa weszła w życie z dniem 30 lipca 2020r. i wprowadziła istotne zmiany m.in. w zakresie sposobu wnoszenia i rozstrzygania skargi na czynność egzekucyjną. W świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną. Podstawą skargi jest: 1.dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2.zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1.oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2.uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości; b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Artykuł 54 § 6 u.p.e.a. wskazuje z kolei, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny: 1.uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części 2.usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej. W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089). W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Z tego powodu nie mogą podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną m.in. zarzuty dotyczące prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia i wymagalności obowiązku czy dopuszczalności egzekucji. Dotyczy to również podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia, który podlega rozpatrzeniu w ramach instytucji zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA, dokonaną zawiadomieniem nr [...] z dnia 2 października 2020 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił zakwestionowaną przez skarżącego czynność egzekucyjną. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 16 września 2020 r. nr [...] i [...] , w ramach którego dokonał zawiadomieniem z dnia 2 października 2020 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA. Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, doręczając w dniu 20 października 2020 r. - skutecznie i w sposób prawidłowy, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] , jak i znajdującej się w aktach notatki służbowej oraz treści skargi na czynność egzekucyjną - odpis zawiadomienia nr [...] z dnia 2 października 2020r. wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował w przypadku zaskarżonej czynności egzekucyjnej jeden ze środków, przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunków bankowych. Tryb zastosowania tego środka uregulowany został w art. 80 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 ww. ustawy). W myśl art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Tym samym należy uznać, że organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 2 października 2020r. zawiadomienie nr [...] oraz przesyłając je - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - do dłużnika zajętej wierzytelności przy jednoczesnym wysłaniu stronie odpisu zawiadomienia odpowiadającego treści określonej w art. 67 § 2 i art. 67 § 2a u.p.e.a., dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. W myśl art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1 (art. 67 § 1a u.p.e.a.). Zauważyć należy, że Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1314) w § 2 postanowił, że wzory dokumentów stanowiące załączniki do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 1804 oraz z 2019 r. poz. 2114) mogą być stosowane pod warunkiem dołączenia do nich: 1.informacji o nieobowiązywaniu pouczeń zawartych w tych wzorach oraz 2.pouczeń zawartych w odpowiadających im wzorach dokumentów stanowiących załączniki do niniejszego rozporządzenia - nie dłużej jednak niż przez okres 9 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1.oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2.oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3 określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4. numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5. kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6.kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7.wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8. pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9. datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Stosownie do art. 67 § 2a u.p.e.a. jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: 1. W zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2. zawiadomienie o zajęciu zawiera numer PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi egzekucyjnemu. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonana została zgodnie z przepisami u.p.e.a. Odnosząc się do kwestii zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, stanowiącej podstawę skargi z art. 54 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości. Ponadto zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie doprowadził do wyegzekwowania jakichkolwiek środków pieniężnych. Niezależnie od tego warto podkreślić, że organ egzekucyjny winien kierować się nie tylko jak najmniejszą dolegliwością zastosowanego środka egzekucyjnego dla zobowiązanego, lecz także efektywnością egzekucji. Ponadto środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Z powyższych względów zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. W toku postępowania egzekucyjnego skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a zaskarżony środek egzekucyjny byłby mniej uciążliwy. W tych okolicznościach zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie był dla skarżącego zbyt uciążliwy. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, należy powtórzyć, że stanowią one odrębny środek zaskarżenia, a w czasie podejmowania zaskarżonego postanowienia, postępowanie w tym przedmiocie toczyło się przed organem odwoławczym. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13). Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są bowiem względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. NSA w ww. wyroku z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13). W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji odniósł się również do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a. W ocenie Sądu, trafnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że artykuł ten od dnia 30 lipca 2020 r. otrzymał brzmienie na mocy cytowanej wyżej ustawy z dnia 11 września 2019 r.: w przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części; usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej. Zgodnie natomiast z art. 54 § 7 u.p.e.a. wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne. Niezależnie od tego wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem organu egzekucyjnego do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami wynikającymi z u.p.e.a. W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 k.p.a. m.in. powołał obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy prawa i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło