I GSK 1711/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3385/21 w sprawie ze skargi K. O. na działanie Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno w przedmiocie nieudzielenia dotacji w pełnej wysokości 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza bezskuteczność zaskarżonego działania; 3. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno na rzecz K. O. kwotę 1040 (tysiąc czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z 20 lipca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3385/21, oddalił skargę K. O. (dalej: skarżąca) na działanie Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno (dalej: Burmistrz lub organ) w przedmiocie nieudzielenia dotacji w pełnej wysokości. W motywach wyroku WSA wskazał, że organ odmówił skarżącej udzielenia dotacji w pełnej wysokości w lipcu 2019 r. na dziecko będące uczniem prowadzonego przez nią Przedszkola Publicznego Bajka w Piasecznie. Sąd wskazał, że czynność przekazania dotacji w niepełnej wysokości stanowi, zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203; dalej: ufzo), czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa). W skardze wskazano, że do prowadzonego przez skarżącą P. B. zapisany jest i uczęszcza uczeń A. K. W okresie wakacyjnym – w lipcu 2019 r. – ze względu na urlopy pracowników nie prowadzono zajęć edukacyjnych, odbywał się wyłącznie dyżur opiekuńczy (zgodnie z harmonogramem roku szkolnego). Rodzice nie zapisali ww. dziecka w wyznaczonym terminie na dyżur, wobec czego uczeń nie został przyjęty. Pismem z [...] lipca 2019 r. Urząd Miasta i Gminy Piaseczno poinformował skarżącą, że dotacja za lipiec 2019 r. za ucznia A. K. zostanie wypłacona dla innego przedszkola, tj. P. L. w P. Skarżąca zarzuciła, że brak wypłacenia dotacji na ww. ucznia stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 24 ufzo, ponieważ przepisy ustawy w ogóle nie przewidują sytuacji składania oświadczeń o uczęszczaniu dziecka w czasie "dyżuru wakacyjnego" ani "podążania" dotacji za takim oświadczeniem czy dyżurem. Ustawa nie przewiduje także zaniechania wypłacania dotacji w okresie wakacyjnym na dziecko, które w tym czasie nie uczestniczy w zajęciach przedszkolnych, ale jest nadal zapisanym uczniem. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę skarżącej. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ufzo – dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, spełnienia wymogów określonych w tym przepisie. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ufzo, prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli (...). W myśl art. 24 ust. 1 ufzo, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego uzyskała informację, że uczeń placówki wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 16-21, jest uczniem więcej niż jednej takiej placówki dotowanej przez tę jednostkę, występuje do tych placówek o uzyskanie od rodzica ucznia pisemnego oświadczenia wskazującego jedną z tych placówek jako placówkę, do której uczeń uczęszcza w danym roku szkolnym, i przekazanie go tej jednostce samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia tego wystąpienia. Stosowanie do art. 24 ust. 2 ufzo – dotację, o której mowa w art. 16-21 od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje placówka wychowania przedszkolnego wskazana w oświadczeniu. WSA wskazał, że Burmistrz zastosował się do wskazanych regulacji i ustalił, że w lipcu 2019 r. uczeń A. K. nie uczęszczał do P. B. w P. a był uczniem wychowania przedszkolnego w P. L. w P. Znalazło to potwierdzenie m.in. w oświadczeniu rodzica – K. K. z [...] lipca 2019 r., w którym rodzic jako placówkę przedszkolną do której od 1 do 31 lipca 2019 r. uczęszcza dziecko wskazał P. L. w P. Okoliczności tej nie kwestionuje skarżąca. Wobec bezspornego ustalenia, że uczeń wychowania przedszkolnego A. K. nie uczęszczał w lipcu 2019 r. do placówki prowadzonej przez skarżącą, WSA uznał, że organ działał prawidłowo. Za niezasadne WSA uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 24 ufzo, gdyż zgodnie z art. 35 ust. 1 ufzo, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Zatem nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że organ niezasadnie pozbawił ją części dotacji, skoro w lipcu 2019 r. nie świadczyła usług dydaktyczno-wychowawczych na rzecz ww. ucznia. W związku z powyższym WSA na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Skarżąca zaskarżyła wyrok WSA w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o jego uchylenie oraz wydanie wyroku stwierdzającego niezgodność z prawem i bezskuteczność zaskarżonej czynności administracyjnej przekazania dotacji w niepełnej wysokości, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego w obu instancjach. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) oraz przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa), tj.: I. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 146 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w powiązaniu z art. 77 i art. 80 kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co do zachowania przymiotu ucznia w lipcu; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 146 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w powiązaniu z art. art. 16 ust. 1 oraz art. 24 ufzo, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego w sprawie i brak zastosowania powyższych przepisów ufzo w zakresie ustalenia prawa przedszkola do pobrania dotacji na ucznia w lipcu. II. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz brak zastosowania: - art. 16 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 i 2 ufzo, poprzez błędne uznanie, że organ dotujący miał prawo nie wypłacić dotacji na ucznia przedszkola za lipiec 2019 r. mimo spełnienia przesłanek określonych w art. 16 ust. 1 i niezgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ufzo pomimo obowiązku udzielenie tej dotacji wynikającego z ww. przepisu ustawy; - art. 24 ust 1 i 2 ufzo, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten nie miał zastosowania do konkretnego stanu faktycznego w sprawie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 ppsa. Problematyka sprawy i sposób skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej powoduje, że jej zarzuty, oparte na obu przesłankach kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, czynią celowym ich łączne rozpoznanie. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że nie są w sprawie sporne następujące elementy stanu faktycznego sprawy. Uczeń A. K. w 2019 r. był zapisany i uczęszczał do prowadzonego przez skarżącą P. B. W P. B. w lipcu 2019 r., ze względu na okres wakacyjny i urlopy pracowników, nie były prowadzone zgodnie z harmonogramem roku szkolnego zajęcia edukacyjne, a odbywał się wyłącznie dyżur opiekuńczy. Rodzice nie zapisali A. K., w wyznaczonym terminie na ten dyżur, wobec czego nie został przyjęty. W związku z tym, że A. K. uczęszczał w lipcu 2019 r. do P. L., Burmistrz dotację za ten miesiąc wypłacił P. L., co uzasadnił treścią art. 24 ufzo. Jednocześnie nie wypłacił dotacji za ten miesiąc P. B., które także uwzględniło we wniosku dotacyjnym A. K. Główny zarzut skarżącej kasacyjnie dotyczy braku wypłacenia jej dotacji na ucznia A. K., co narusza art. 16 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 i 2 ufzo. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ufzo, przedszkole otrzymuje dotacje oświatowe na dzieci będące uczniami przedszkola w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji. Z kolei w myśl art. 24 ufzo – jeżeli jednostka samorządu terytorialnego uzyskała informację, że uczeń placówki wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 16-21, jest uczniem więcej niż jednej takiej placówki dotowanej przez tę jednostkę, występuje do tych placówek o uzyskanie od rodzica ucznia pisemnego oświadczenia wskazującego jedną z tych placówek jako placówkę, do której uczeń uczęszcza w danym roku szkolnym, i przekazanie go tej jednostce samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia tego wystąpienia (ust. 1). Dotację, o której mowa w art. 16-21, od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia, o którym mowa w ust 1, otrzymuje placówka wychowania przedszkolnego wskazana w oświadczeniu (ust. 2). Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego nie otrzymała oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, dotację, o której mowa w art. 16-21, otrzymuje, do miesiąca poprzedzającego miesiąc udzielenia dotacji jednej placówce wychowania przedszkolnego, zgodnie z ust. 2, ta placówka wychowania przedszkolnego, w której uczeń jest wpisany do dziennika zajęć placówki wychowania przedszkolnego jako pierwszy. Jeżeli uczeń został wpisany do dziennika zajęć placówki wychowania przedszkolnego w tym samym terminie w więcej niż jednej placówce wychowania przedszkolnego, dotację, o której mowa w art. 16-21, otrzymuje placówka wychowania przedszkolnego wskazana przez jednostkę samorządu terytorialnego (ust. 3). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno organ, jak i WSA, błędnie zastosowali zacytowany przepis do sytuacji faktycznej sprawy. Przede wszystkim skarżąca kasacyjnie trafnie zauważa, że ustawa o finansowaniu zadań oświatowych ani żadne inne przepisy nie przewidują "przepisywania" dziecka jako ucznia przedszkola na jeden miesiąc do innej placówki. Przepis art. 24 ust. 1 ufzo mówi o wyborze przedszkola, do którego dziecko uczęszcza w danym roku, a nie w jakimś jednym, wybranym miesiącu. Złożenie oświadczenia przez rodziców o uczęszczaniu dziecka do innego przedszkola tylko w jednym miesiącu jest wobec tego nieskuteczne i niezgodne z art. 24 z ust. 1 ufzo. Ponadto skarżąca kasacyjnie trafnie wskazuje, że przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w ogóle nie przewidują sytuacji składania oświadczeń o uczęszczaniu dziecka w czasie "dyżuru wakacyjnego" ani "podążania" dotacji za takim oświadczeniem czy dyżurem. Ustawa ta nie przewiduje także zaniechania wypłacania dotacji w okresie wakacyjnym na dziecko, które w tym czasie nie uczestniczy w zajęciach przedszkolnych, ale jest nadal zapisanym uczniem. Skoro bowiem rodzice składają takie oświadczenie, to w rozumieniu art. 24 ufzo, byłoby ono równoznaczne z wolą zaprzestania uczęszczania dziecka do dotychczasowego przedszkola. W rozpoznawanej sprawie dotyczyłoby to zaprzestania uczęszczania A. K. do P. B. z równoczesnym przeniesieniem dziecka na stałe do P. L. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organ jak i WSA dokonali błędnej interpretacja i zastosowania art. 24 ufzo. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ufzo przedszkole wskazane w oświadczeniu – ale tylko w przypadku definitywnej zmiany przedszkola na dany rok szkolny – otrzymuje dotacje od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia, czyli w niniejszym stanie rzeczy od sierpnia 2019 r. Z uwagi na to, że oświadczenie rodziców wpłynęło do organu [...] lipca 2019 r., ewentualna dotacja należna byłaby dla innego przedszkola od miesiąca następującego, czyli od sierpnia. Zatem za lipiec 2019 r. dotacja należna jest dla P. B. Podkreślić należy, że kwestia "podwójnego dotowania" placówek oświatowych została rozstrzygnięta przepisem art. 24 ufzo. Skarżąca kasacyjnie trafnie w tym zakresie powołuje się na Komentarz do ustawy o finasowaniu zadań oświatowych pod red. dr Mateusza Pilicha (wyd. Walters Kluwer Polska 2020, system LEX). W Komentarzu przy omówieniu art. 24 ufzo stwierdza się, że "Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego uzyskała informację, że dziecko jest uczniem więcej niż jednej placówki wychowania przedszkolnego dotowanej przez ten samorząd, występuje do tych placówek o uzyskanie od rodzica ucznia pisemnego oświadczenia wskazującego jedną z tych placówek jako placówkę, do której uczeń uczęszcza w danym roku szkolnym. Placówka przekazuje oświadczenie rodzica do jednostki samorządu terytorialnego w terminie 30 dni od dnia wystąpienia. Rodzic jest więc obowiązany wybrać na dany rok szkolny tzw. placówkę wiodącą, która będzie dotowana przez samorząd. Od miesiąca następującego po miesiąca otrzymania oświadczenia rodzica dotacja otrzymuje placówka wychowania przedszkolnego wskazana w oświadczeniu. Przy czym wcześniej, tj. do miesiąca otrzymania oświadczenia włącznie, dotacje należy wypłacać każdej dotowanej placówce wychowania przedszkolnego, której dziecko jest uczniem". Komentatorzy zwracają także uwagę na kilka istotnych regulacji. Po pierwsze, wybór dokonany przez rodziców w oświadczeniu jest wiążący od następnego miesiąca po miesiącu otrzymania oświadczenia. W rozpoznawanej sprawie rodzice przekazali oświadczenie w lipcu, zatem jego moc wiążąca byłaby od sierpnia 2019 r. Po drugie, taki wybór i oświadczenia mają moc nie na jeden miesiąc, ale na wszystkie miesiące naprzód, czyli na dany rok szkolny. Zatem w rozpoznawanej sprawie rodzice mogliby dokonać wyboru innego przedszkola, ale od sierpnia i "na zawsze". To jednak nie nastąpiło. Przy czym – jak podkreślono wyżej – ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie przewiduje zmiany przedszkola na jeden miesiąc, za którą w dodatku miałaby iść zmiana dotacji. Po trzecie, zgodnie z art. 24 ufzo do czasu "zadziałania" oświadczenia od następnego miesiąca, dotacja winna zostać udzielona obu placówkom przedszkolnym. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze raz podkreśla, że przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nakazują, aby to przedszkole, do którego dziecko zostało zapisane na stale, otrzymywało dotacje aż do ewentualnej zmiany wyboru przedszkola, ale dokonanego także na stale. Taka sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż uczeń A. K. był na stale zapisane do P. B. prowadzonego przez skarżącą. Dodatkowo wskazać należy, co także trafnie podnosi skarżąca kasacyjnie, że obowiązująca w 2019 r. Uchwała NR 62/l\//2019 Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół podstawowych prowadzonych na terenie Gminy Piaseczno oraz trybu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji (Dz. Urz. Woj. Maz. Poz. 1332) reguluje kwestie zgłaszania miesięcznych informacji o liczbie uczniów. Zgodnie z § 3 ust. 1 Uchwały – podstawą ustalenia wysokości miesięcznej części dotacji dla danej szkoły jest informacja o faktycznej liczbie uczniów, dzieci objętych wczesnym wspomaganiem lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, którą organ prowadzący szkoły dla każdej szkoły oddzielnie składa do piątego dnia każdego miesiąca roku udzielenia dotacji. Nie jest w sprawie sporne, że skarżąca kasacyjnie jako prowadząca P. B. złożyła do [...] lipca taką informację. W tej sytuacji racjonalnie argumentuje, że nie miała nawet możliwości, aby sprawa nieobecności A. K. w lipcu 2019 r. została w niej ujęta, skoro oświadczenie rodziców zostało napisane i złożone do Gminy z taką datą, zaś do P. B. informacja z Gminy trafiła dopiero [...] sierpnia 2019 r. Skoro zatem, zgodnie z Uchwałą, przedszkole skarżącej złożyło informacja na lipiec to powinno otrzymać dotacja za ten miesiąc z uwzględnieniem A. K., ponieważ nie został on z listy uczniów skreślony i wpisany był przez cały ten czas do dziennika. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że błędne stanowisko WSA wynika z tego, iż dokonał wykładni przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wyłącznie w oparciu o art. 24 ust. 1 ufzo stwierdzając, że zgadza się z jego brzmieniem, pomijając przede wszystkim treść ust. 2 tego przepisu. Mylne było także ustalenie WSA, że w lipcu 2019 r. A. K. nie był uczniem P. B., ponieważ nie uczęszczał w tym miesiącu do tego Przedszkola. Jak wyżej zaznaczono, brak jego uczęszczania wynikał z kwestii dyżuru wakacyjnego. Tak samo nieprawidłowo przyjęto, że w lipcu 2019 r., że A. K. był uczniem tylko P. L., wobec czego dotacja należna była wyłącznie dla P. L., a nienależna dla P. B. W tej sytuacji WSA naruszył art. 24 ust. 1 i 2 ufzo, ponieważ zamiast uznać, że dotację od następnego miesiąca, czyli od sierpnia 2019 r., może otrzymać P. L., to uznał, że P. B. nie może otrzymać dotacji za lipiec 2019 r., a otrzyma dotacje za sierpień. Dodatkowo WSA naruszył art. 16 ust. 1 ufzo, na podstawie którego dotacja należna jest na każdego ucznia przedszkola, a – a jak wyżej wywiedziono – A. K. nie utracił przymiotu ucznia P. B. w lipcu 2019 r. Oznacza to, że skarżąca kasacyjnie prowadząca P. B. winna otrzymać dotację na tego ucznia także na lipiec 2019 r. Ponadto skarżąca kasacyjnie celnie zauważa, że WSA miesza różne pojęcia, odnoszące sie do statusu ucznia. I tak z jednej strony, mówi o tym, że A. K. w lipcu 2019 r. nie był on uczniem P. B., ponieważ nie uczęszczał w tym miesiącu i byt uczniem innego przedszkola, zaś w innym miejscu uznaje, że A. K. nie uczęszczał w lipcu 2019 r. do P. B., czyli uczniem nadal był, ale do przedszkola w tym miesiącu nie chodził. Przy czym uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie stwierdzenia braku naruszenia art. 16 ust. 1 ufzo jest błędne, gdyż w orzecznictwie i doktryna zgodnie przyjmuje się, że okresowa nieobecność dziecka, spowodowana choćby przerwą wakacyjną czy chorobą, nie powoduje utraty statusu ucznia przez to dziecko, zatem przedszkole, które nie skreśliło przecież tego dziecka z listy uczniów, zachowuje prawo do dotacji także za okres takiej krótkotrwałej, przemijającej nieobecności. (por. wyroki NSA: z 22 listopada 2016 r. sygn. II GSK 1182/15, z 8 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 299/12; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że wykładnia WSA w której stwierdza się, że skoro w danym miesiącu przedszkole nie świadczyło usług na rzecz konkretnego dziecka, to dotacja jest nienależna, jest błędna. Taka wykładnia powodowałaby, że w zasadzie przez większą część wakacji byłyby problemy i wstrzymane dotacje na dzieci, które wyjechały na wakacje i nie uczestniczą w wakacyjnych zajęciach. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organ dokonał ustalenia i przekazania dotacji dla przedszkola skarżącej z odliczeniem dotacji na jedno dziecko za lipiec 2019 r. z naruszeniem art. 16 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 i 2 ufzo, co błędnie zaaprobował WSA. W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej okazały się usprawiedliwione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, a w oparciu o art. 146 § 1 ppsa orzekł o bezskuteczności czynności Burmistrza dotyczącej wypłaty zaniżonej dotacji za lipiec 2019 r. W tym zakresie Burmistrz powinien ustalić prawidłową wysokość dotacji za lipiec 2019 r. zastosowaniem wskazanej wykładni ww. przepisów. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).