II SA/Lu 454/21

WyrokWSA w Lublinie2021-07-21

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał podstawy do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był sam merytorycznie rozpoznać sprawę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakres niezbędnych do przeprowadzenia dowodów, w tym ustalenie odległości okien od granicy działki, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz prawa inwestora do dysponowania nieruchomością, przekraczał możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a., co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Z. L. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzję Powiatowego Inspektora umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania poddasza. Powiatowy Inspektor pierwotnie umorzył postępowanie, uznając, że wykonane roboty budowlane (docieplenie dachu, montaż okien dachowych, wybicie otworu w stropie) nie stanowiły zmiany sposobu użytkowania na mieszkalny i nie wymagały pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego dotyczące przebudowy i zmiany sposobu użytkowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Powiatowego Inspektora, który nałożył obowiązek zabezpieczenia otworu w stropie, Wojewódzki Inspektor ponownie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organowi I instancji nierozpatrzenie wszystkich kwestii, w tym zgodności z przepisami technicznymi i prawa do dysponowania nieruchomością. Z. L. złożył sprzeciw od tej decyzji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 21 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Z. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciw. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej także jako: Powiatowy Inspektor) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części poddasza nieużytkowego na pomieszczenia mieszkalne, dokonanej przez E. M. G. w istniejącym budynku mieszkalnym na działce oznaczonej nr geod. [...], położonej w D. przy ul. [...]. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie Z. L. z dnia [...] maja 2020 r. Organ ustalił, że w D. przy ul. [...] (działka nr geod. [...]) znajduje się budynek mieszkalny z poddaszem nieużytkowym, kryty blachą. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku E. M. G. wykonała docieplenie dachu wełną mineralną wraz z obiciem krokwi dachowych od spodu płytami gipsowo-kartonowymi, zamontowała trzy okna dachowe (o wymiarach 110 x 70 cm), obiła istniejące słupki i belki konstrukcji dachowej boazerią i płytami gipsowo-kartonowymi, wybiła w stropie nad kuchnią otwór (o wymiarach 2,5 x 0,9 m), ułożyła panele podłogowe, wykonała wewnętrzną instalację elektryczną oraz pomalowała ściany i sufity. W ocenie Powiatowego Inspektora zakres wykonanych robót budowlanych nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Według oświadczenia stron w latach 2000-2003 w pomieszczeniach tych bawiły się dzieci E. M. G.. Podczas oględzin ustalono, że obecnie przedmiotowe pomieszczenia poddasza służą do składowania i przechowywania sprzętu gospodarstwa domowego i rzeczy, które nie są potrzebne mieszkańcom na bieżąco, czyli pełnią rolę strychu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Nie stwierdzono użytkowania ich jako pomieszczenia mieszkalne na pobyt stały lub czasowy tj. pokoje, sypialnie, kuchnie i pomieszczenia do dziennego przebywania ludzi. Ponadto wejście do pomieszczeń poddasza odbywa się z istniejącej klatki schodowej przez otwór drzwiowy (o wymiarach zewnętrznych 0,8 x 1,8 m), w którym zamontowane są drzwi drewniane o szerokości 0,7 m w świetle ościeżnicy. Zgodnie z § 75 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 6510, dalej: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury), drzwi do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi powinny mieć szerokość 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy. Aby spełnić te warunki, należałoby powiększyć szerokość i wysokość istniejącego otworu drzwiowego oraz zamontować nowe drzwi o wymaganych wymiarach, co nie jest możliwe z powodu usytuowania stropu nad klatką schodową na zbyt małej wysokości. Organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania części poddasza nieużytkowego na pomieszczenia mieszkalne, co zostało ustalone i udowodnione w toku postępowania. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor ocenił, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. L. w dniu [...] sierpnia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej także jako: Wojewódzki Inspektor) decyzją z dnia [...] września 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W pierwszej kolejności Wojewódzki Inspektor określił, który akt prawny należy stosować tj. wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] maja 2020 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ww. ustawy tj. do dnia [...] września 2020 r. Organ II instancji stwierdził, że stanowisko Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania jest co najmniej przedwczesne. Organ ten podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt: II SA/Lu 371/13, zgodnie z którym, gdy przepisy prawa materialnego przewidują podjęcie określonego rozstrzygnięcia w danej sprawie, to postępowania nie można umorzyć. Wojewódzki Inspektor wskazał na treść art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (brzmienie na dzień złożenia wniosku: Dz. U. 2018 r., poz. 1202, dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Wskazał ponadto, że przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego – mogącego dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych jak i zmiany sposobu użytkowania obiektu. Natomiast przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się, po myśli art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Powołując się na orzecznictwo, organ II instancji podał, że w sytuacji, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawo budowlane. Taka legalizacja robót budowlanych, ze względu na ich wyższy stopień skomplikowania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, wyprzedza legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w zakresie uregulowanym przepisem art. 71a ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał, że zarówno wykonanie otworów okiennych, jak i wybicie otworu w stropie nad kuchnią stanowią przebudowę, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor uznał, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 § 2 k.p.a. i 80 k.p.a. Końcowo Wojewódzki Inspektor wskazał, że nie mógł rozpoznać niniejszej sprawy czyli orzec w sposób merytoryczny, bowiem organ I instancji nie rozstrzygnął niniejszej sprawy merytorycznie. Zgodnie z decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nałożył na E. M. G. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na trwałym zabezpieczeniu samowolnie wykonanego otworu, o wymiarach 2,5 x 0,9 m, w stropie pomiędzy poddaszem a pomieszczeniem kuchni w istniejącym budynku mieszkalnym na działce oznaczonej nr geod. [...] położonej w D. przy ul. [...], przed możliwością upadku z wysokości, poprzez zasklepienie go deskami lub płytami OSB grubości 22-25 mm przymocowanymi do podłogi na poddaszu bądź wykonanie wokół otworu na poddaszu barierki drewnianej lub metalowej o wysokości 0,9 m, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do [...] marca 2021 r. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że ponownie przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, że zakres wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową części pomieszczeń na poddaszu nieużytkowym przedmiotowego budynku mieszkalnego, opisany w protokole z dnia [...] czerwca 2020 r., nie uległ zmianie. Powiatowy Inspektor ustalił, że trzy typowe okna dachowe, o wymiarach 110 x 70 cm, zostały zamontowane w oddzielnych otworach, które powstały w istniejącym dachu po wycięciu części drewnianych łat i części pokrycia z blachy płaskiej pomiędzy sąsiednimi krokwiami, bez naruszenia elementów konstrukcyjnych drewnianej więźby dachowej, składającej się z krokwi, jętek, płatwi, słupków. Zamontowano typowe kołnierze uszczelniające, we wnękach okiennych umieszczono płyty gipsowo-kartonowe. Ocieplenie dachu wykonano z wełny mineralnej grubości około 20 cm i wykończono płytami gipsowo-kartonowymi na ruszcie przymocowanym do krokwi. Otwór o wymiarach 2,5 x 0,9 m w istniejącym stropie o konstrukcji drewnianej został wycięty pomiędzy drewnianymi belkami stropowymi bez naruszenia ich konstrukcji. W dniu kontroli E. M. G. nie okazała pozwolenia na wykonanie przebudowy poddasza. Schody do bezpośredniej komunikacji pomiędzy kuchnią i poddaszem nie zostały zamontowane i według oświadczenia nie będą wykonywane. W pomieszczeniach poddasza brak jest instalacji wodno-kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania. Nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania przebudowanych pomieszczeń poddasza na pomieszczenia mieszkalne. Całość robót na poddaszu została wykonana fachowo, starannie i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Nie zaobserwowano odkształceń i uszkodzeń elementów konstrukcyjnych dachu i stropu oraz nieszczelności pokrycia dachu. Ogólny stan techniczny poddasza jest dobry. Podczas oględzin otwór wykonany w stropie przykryty był prowizorycznie kawałkami płyt drewnopodobnych i styropianem, co – zdaniem Powiatowego Inspektora – może stwarzać niebezpieczeństwo upadku z wysokości i należy go trwale zabezpieczyć. Na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w R. znak: [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. organ I instancji ustalił, że roboty budowlane związane z przebudową przedmiotowego poddasza wykonane zostały samowolnie. Powiatowy Inspektor stwierdził dobry stan techniczny poddasza obiektu, prawidłowość zastosowanych rozwiązań technicznych oraz prawidłowość i zgodność ze sztuką budowlaną wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową poddasza. Organ uznał, że ocena ta jest właściwym i wystarczającym sposobem ustalenia prawidłowości wykonanych robót i nie wymaga sporządzenia na koszt inwestora dodatkowej ekspertyzy technicznej. Powiatowy Inspektor uznał również, że w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i zabezpieczenia przed ewentualnym upadkiem z wysokości, konieczne jest wykonanie trwałego zabezpieczenia otworu w stropie w zakresie określonym w sentencji decyzji w termin do dnia [...] marca 2021 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. L. w dniu [...] lutego 2021 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2021 r. wydał decyzję, na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji nie ustosunkował się do wszystkich zaleceń zawartych w decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] Organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę powinien kompleksowo wyjaśnić zgodność dokonanych w budynku zmian z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. W decyzji z [...] września 2020 r. organ II instancji wskazał, że wykonanie otworów okiennych stanowi przebudowę, a ta wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie odniósł się w sposób wystarczający do tej kwestii. Podał, że trzy okna dachowe mają wymiary 110 cm x 70 cm, jednak nie poczynił żadnych innych ustaleń dotyczących np. ich odległości od granicy z działką sąsiednią. Wojewódzki Inspektor wskazał, że przepis § 12 ust. 6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury stanowi, iż odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 4 m od okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy. Powiatowy Inspektor przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie nie zebrał materiału dowodowego dotyczącego tej kwestii. Wojewódzki Inspektor podkreślił, że każda inwestycja, nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, powinna być zrealizowana, a następnie użytkowana zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inspektor Powiatowy rozpatrując sprawę nie sprawdził, czy przedmiotowy budynek nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. Każdy obiekt budowlany będący rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego tj. odpowiadać przepisom prawa, w tym techniczno-budowlanym. Mając na uwadze zarzuty podnoszone w odwołaniu wyjaśnił, że Inspektor Powiatowy rozpatrując niniejszą sprawę powinien odnieść się również do kwestii dotyczącej posiadania przez inwestorkę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. ile organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie są uprawnione do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie oznacza to, aby właściwy organ administracji nie był zobowiązany wyjaśnić w toku postępowania, czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Inspektor wskazał, że należy odróżniać badanie tego, czy inwestor posiada tenże tytuł od zobowiązania do przedłożenia oświadczenia w tym przedmiocie. Stan zgodności z prawem, o którym stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oznacza nie tylko zgodność obiektu budowlanego z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, zdaniem organu II instancji, że nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem powinno być poprzedzone wykazaniem, że inwestor posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odmienna wykładnia mogłaby prowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co stawiałoby inwestora realizującego samowolę budowlaną w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego roboty budowlane z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Pominięcie powyższej kwestii w rozważaniach organu I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pracownicy organów nadzoru budowlanego powinni co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego i faktycznego obiektów budowlanych. W inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów nadzoru zatrudnione są bowiem osoby, które posiadają uprawnienia budowlane co najmniej w ograniczonym zakresie. Wojewódzki Inspektor ocenił, mając na uwadze powyższe rozważania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W dniu [...] maja 2021 r. (data stempla pocztowego) Z. L. złożył sprzeciw od powyższej decyzji w zakresie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art 136 § 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie i wydanie decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji pomimo istnienia podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy, oraz braku uzasadnionych podstaw do przekazania sprawy ponownie organowi I instancji w szczególności biorąc pod uwagę, że organ ten już dwukrotnie wydawał decyzje w niniejszej sprawie a przekazanie kolejny raz sprawy organowi I instancji prowadzi do przewlekłości postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. Organ niesłusznie odstąpił od ponownego i merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Inspektor niezasadnie zaniechał przeprowadzenia postępowania w trybie art. 136 k.p.a. w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Organ odwoławczy mógł w tym trybie uzupełnić materiały sprawy w zakresie niezbędnym do wydania decyzji merytorycznej. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania w trybie art. 136 k.p.a. ocenić należy jako naruszenie tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. tj. czy zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia – do wydania decyzji kasacyjnej. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 2 k.p.a. może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16). Organ odwoławczy nie jest również uprawniony do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Omawiane rozstrzygnięcie ma charakter wyjątkowy. Jeżeli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie to, że organ I instancji nie zebrał pełnego materiału dowodowego. Wnoszący sprzeciw podniósł jedynie, że wskazane braki mógł i powinien uzupełnić Wojewódzki Inspektor. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznając sprawę pierwszy raz Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie. Nie sposób zatem uznać, że rozpoznawał sprawę merytorycznie. Natomiast w sytuacji, gdy rozpoznawał sprawę merytorycznie po raz pierwszy nie zebrał pełnego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie konieczne jest przeprowadzenie w całości postępowania w zakresie ustalenia odległości od granicy działki budowlanej do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy; zbadanie czy budynek narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestie te będą ustalane w postępowaniu administracyjnym po raz pierwszy. Mają charakter rozbudowany i potencjalnie w sposób istotny oraz bezpośredni mogą wpłynąć na treść decyzji. Wskazany powyżej zakres postępowania dowodowego przekracza ramy uzupełniającego postępowanie dowodowego, o którym stanowi art. 136 § 1 k.p.a. Uzupełnianie materiału dowodowego nie może prowadzić do sytuacji, w której postępowanie administracyjne będzie w istocie jednoinstancyjne – stanowiłoby to naruszenie zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. (tak też NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., w sprawie o sygn. akt III OSK 5112/21). Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia sprzeciwu, Sąd, działając na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a., sprzeciw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło