II SAB/Ke 61/21

WyrokWSA w Kielcach2021-07-22

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Magdalena Chraniuk-Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy inwestor unika udostępnienia nieruchomości do oględzin, organ nadzoru budowlanego powinien zastosować środki dyscyplinujące przewidziane w art. 88 § 1 K.p.a. zamiast jedynie zawiadamiać prokuraturę, aby uniknąć przewlekłości postępowania?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie robót budowlanych, ponieważ organ nie zastosował środków dyscyplinujących przewidzianych w art. 88 § 1 K.p.a. wobec inwestora unikającego udostępnienia nieruchomości do oględzin. Zamiast tego, PINB wielokrotnie zawiadamiał prokuraturę, co okazało się nieskuteczne. Sąd jednocześnie uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę usprawiedliwione przypadki nieobecności inwestora oraz próby organu zdyscyplinowania strony za pomocą środków karnych. Sąd zobowiązał PINB do załatwienia sprawy w terminie 60 dni.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie robót budowlanych, wskazując na brak decyzji od marca 2019 r. mimo złożenia wniosku. Organ administracji wyjaśnił, że inwestor wielokrotnie unikał udostępnienia budynku do oględzin, co uniemożliwiało przeprowadzenie postępowania. PINB kierował zawiadomienia do prokuratury, jednak dwukrotnie odmówiono wszczęcia dochodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) wyznaczył PINB dodatkowy termin na załatwienie sprawy i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji i zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] w przedmiocie robót budowlanych. II. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. III. Zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. IV. Zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych I. stwierdza przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] w przedmiocie robót budowlanych w budynku [...] w związku z wnioskiem [...] z dnia 19 marca 2019 r.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy, o której mowa w pkt I, w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. B.wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta (dalej PINB) postępowania w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym [...] wykonywanych przez D. B.-C., domagając się: 1. zobowiązania organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie w terminie miesiąca od daty doręczenia przez sąd akt organowi; 2. zasądzenia kosztów postępowania na swoją rzecz. W uzasadnieniu strona wskazała, że pomimo złożenia wniosku z dnia 15 marca 2019 r.( 19 marca 2021 r. data złożenia do organu), dotyczącego wszczęcia postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 74 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, nie wydano jeszcze decyzji w tej sprawie. W tym zakresie strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a., podkreślając że postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), działając na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 i 2 K.p.a., po rozpatrzeniu ponaglenia A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania PINB w sprawie: 1. wyznaczył PINB dodatkowy termin na rozpatrzenie sprawy do 20 listopada 2020 r.; 2. stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie od 2019 r. wyznaczane są bezskutecznie oględziny, lecz inwestor D. B.-C. nie stawia się na nie i nie udostępnia budynku do oględzin. Było to już kilkukrotnie zgłaszane przez organ do Prokuratury Rejonowej, jednak postanowieniami z dnia 2 lipca 2019 r. oraz 22 października 2019 r. odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie utrudniania czynności organu nadzoru budowlanego przez D. B.-C.. Kolejne zawiadomienia z dnia 24 listopada 2020 r. oraz z dnia 21 stycznia 2021 r. są w trakcie rozpatrywania. Obecnie wyznaczono oględziny obiektu na dzień 10 maj 2021 r. o godzinie 10.00, jednak termin ten nie został zachowany z przyczyn niezależnych od organu, tj. nie zgłaszania się na oględziny inwestora D. B.-C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) albo do dokonania czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. W zakresie dopuszczalności przedmiotowej skargi wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jak stanowi art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., tzn. winien wnieść ponaglenie, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Analiza akt administracyjnych, w ocenie Sądu, upoważnia do stwierdzenia, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, bowiem przed wniesieniem skargi do tut. Sądu A. B. wniósł do WINB ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania PINB w sprawie znak: [...]. W rezultacie postanowieniem z dnia 24 września 2020 r. (K-I-32) WINB, działając na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 i 2 K.p.a.: 1. wyznaczył PINB dodatkowy termin na rozpatrzenie sprawy do 20 listopada 2020 r.; 2. stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przechodząc do kwestii merytorycznych należy podkreślić, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 K.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 K.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy K.p.a. stanowią inaczej. W sytuacji, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawnie wyznaczonych terminach, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, mamy do czynienia z bezczynnością organu. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów K.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaznaczyć zarazem trzeba, że pomimo złożenia przez A. B. wniosku z dnia 15 marca 2019 r. ( 19 marca 2019 r. data złożenia do organu), dotyczącego wstrzymania prac budowlanych i doprowadzenia budynku mieszkalno-usługowym [...] do stanu zgodnego z prawem, w sprawie nie wydano jeszcze żadnej decyzji – z powodu braku udostępnienia przez inwestora D. B.-C. przedmiotu oględzin. W tym zakresie, analizując przebieg postępowania, należy wskazać, że: 1. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 18 kwietnia 2019 r. informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 17 maj 2019 r., jednak D. B.-C. w piśmie z dnia 10 maja 2019 r. oświadczył, że nie będzie mógł uczestniczyć w czynnościach z powodu dużo wcześniej zaplanowanego wyjazdu za granicę kraju i terminu wyjazdu nie może przesunąć - wobec czego do oględzin nie doszło; 2. PINB wystosował do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie z dnia 21 maja 2019 r. o popełnieniu przez D. B.-C. występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego, zgodnie z którym "Kto udaremnia określone ustawą czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku"; 3. Prokurator Prokuratury Rejonowej zatwierdził postanowienie Komendy Powiatowej III z dnia 2 lipca 2019 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie udaremniania w okresie od dnia 18 kwietnia 2019 r. do dnia 17 maja 2019 r. określonych ustawą czynności organu nadzoru budowlanego poprzez niestosowanie się współwłaściciela nieruchomości do wydanych przez PINB na podstawie ustawy Prawo budowlane zawiadomień i wezwań o zamiarze przeprowadzenia oględzin przez organ nadzoru budowlanego na nieruchomości - budynku mieszkalno-usługowym [...] tj. o przestępstwo z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; 4. PINB przesłał stronom kolejne zawiadomienie z dnia 6 kwietnia 2019 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 18 lipca 2019 r.; 5. D. B.-C. wystąpił do organu I instancji pismem z dnia 16 lipca 2019 r., wskazując że kontrola PINB na terenie przedmiotowej nieruchomości miała miejsce w dniu 24 czerwca 2019 r. nie wnoszono uwag do prowadzonych prac – w związku z czym uważa, że wyznaczone na dzień 18 lipca 2019r. oględziny stały się bezprzedmiotowe i nie może być narażany na szykanowanie kontrolami co kilka dni; 6. w dniu 24 czerwca 2019 r. w budynku [...] przeprowadzona została kontrola przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie robót na elewacji budynku od strony [...], w trakcie której brał udział pracownik PINB. 7. oględziny w dniu 18 lipca 2019 r. nie odbyły się z powodu nieobecności D. B.-C. i z tym braku możliwości dostępu do przedmiotu oględzin. 8. pismem z dnia 23 lipca 2019 r. PINB ponownie zawiadomił Prokuraturę Rejonową o popełnieniu przez D. B.-C. występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; 9. Prokurator Prokuratury Rejonowej zatwierdził w dniu 29 października 2019 r. postanowienie Komendy Powiatowej z dnia 22 października 2019 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego; 10. Postanowieniem z dnia 24 września 2020 r. WINB wyznaczył PINB dodatkowy termin na rozpatrzenie sprawy do dnia 20 listopada 2020 r. i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 11. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 10 września 2020 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 20 październik 2020 r., jednak D. B.-C. w piśmie z dnia 19 października 2020 r. oświadczył, że nie będzie mógł uczestniczyć w czynnościach z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach od 22 września 2020 r. do 1 listopada 2020 r., załączono zaświadczenie lekarskie; 12. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 2 listopada 2020 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 18 listopada 2020 r., jednak w piśmie z dnia 27 listopada 2020 r. D. B.-C. poinformował organ, że zawiadomienie zostało mu doręczone dopiero w dniu 23 listopada 2021 r., w związku z czym nie mógł uczestniczyć we wcześniejszych oględzinach; 13. pismem z dnia 18 listopada 2020 r. PINB zawiadomił strony, że z przyczyn niezależnych od organu sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w K.p.a., wstępny termin załatwienia sprawy to 30 styczeń 2020 r.; 14. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 18 listopada 2020 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 8 styczeń 2021 r., w piśmie z dnia 7 stycznia 2021 r. D. B.-C. poinformował organ, że nie może uczestniczyć w oględzinach z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim, jednak stosownego zaświadczenia nie dołączono; 15. pismem z dnia 24 listopada 2020 r. PINB ponownie zawiadomił Prokuraturę Rejonową o popełnieniu przez D. B.-C. występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; 16. kolejnym pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. PINB zawiadomił Prokuraturę Rejonową o popełnieniu przez D. B.-C. występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; 17. pismem z dnia 4 lutego 2021 r. PINB zawiadomił strony, że z przyczyn niezależnych od organu sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w K.p.a., wstępny termin załatwienia sprawy to 30 marca 2021 r.; 18. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 4 lutego 2021 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 24 marca 2021 r., doręczając je D. B.-C. w dniu 9 lutego 2021 r., jednak D. B.-C. na oględziny się nie stawił i nie otworzył mieszkania; stwierdzono, że do mieszkania na II piętrze wchodzili pracownicy budowlani, następnie zamykając drzwi na klucz od wewnątrz, a w bramie składowano pustaki ceramiczne; 19. w piśmie z dnia 23 marca 2021 r. D. B.-C. poinformował organ, że nie może uczestniczyć w oględzinach w dniu 24 marca 2021 r. z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim – najprawdopodobniej do końca czerwca 2021 r.; 20. PINB przesłał stronom zawiadomienie z dnia 26 marca 2021 r., informując o wyznaczeniu oględzin na dzień 10 maj 2021 r., jednak, jak wynika z odpowiedzi na skargę, oględziny nie odbyły się, gdyż D. B.-C. nie udostępnił budynku; 21. w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. D. B.-C. poinformował, że prowadzone w jego budynku prace w żaden sposób nie wykraczają poza sporządzoną dokumentację i udzieloną decyzję, w związku z prowadzonym remontem żadne istotne parametry budynku nie są zmieniane. Nadmienić trzeba, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 czerwca 2020 r., którą – po rozpatrzeniu odwołania D. B.-C. – utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 26 czerwca 2019 r. nakazującą D. B.-C. wstrzymać "prace budowalne" prowadzone bez pozwolenia przy kamienicy nr [...] (od strony ul. [...]) wpisanej do rejestru zabytków dawnego woj. kieleckiego pod numerem 748A, w dniu 9 kwietnia 1972 r. (obecnie w rejestrze). Odnosząc się do wyszczególnionej powyżej sekwencji zdarzeń zaakcentować trzeba, że PINB – od złożenia przez A. B. zawiadomienia z dnia 15 marca 2019 r. – aż siedmiokrotnie wyznaczał termin oględzin w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym [...]. Tylko dwa razy oględziny nie odbyły się z powodu zbyt późnego doręczenia ich D. B.-C., w pojedynczych przypadkach inwestor przedłożył zaświadczenie lekarskie oraz powołał się na planowaną wówczas podróż zagraniczną. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w zestawieniu z ww. decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 czerwiec 2020 r., świadczy o tym, że inwestor od ponad dwóch lat unika udostępnienia przedmiotu oględzin PINB, przeciągając tym samym postępowanie i prowadząc remont przedmiotowego, zabytkowego budynku mieszkalno-usługowego. W rezultacie organ aż czterokrotnie kierował do Prokuratury Rejonowej zawiadomienia o popełnieniu przez D. B.-C. występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. W ich wyniku dwukrotnie odmawiano wszczęcia dochodzenia w sprawie udaremniania przez inwestora określonych ustawą czynności organu nadzoru budowlanego. Brak informacji o rozstrzygnięciach, podjętych w wyniku kolejnych zawiadomień: z dnia 24 listopada 2020 r. oraz z dnia 21 stycznia 2021 r. Pomimo powyższych okoliczności nie sposób jednak uznać, że PINB jest bezsilny w przypadku nieudostępnienia przedmiotu oględzin przez stronę postępowania. Brak bowiem przeszkód, aby organ prowadzący postępowanie – w celu zdyscyplinowania D. B.-C. i wyegzekwowania przedmiotowego obowiązku – zastosował art. 88 § 1 K.p.a. Stosownie do regulacji zawartej w tym przepisie prawnym kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się, mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Omawiany środek ma w założeniu przeciwdziałać sytuacjom takim jak w niniejszej sprawie, kiedy działanie/zaniechanie strony uniemożliwia koncentrację materiału dowodowego i jego rozpatrzenie, a w konsekwencji wydanie merytorycznej decyzji. Wówczas mamy bowiem do czynienia z przewlekłością postępowania administracyjnego. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 czerwiec 2016 r. o sygn. akt IV SA/Gl 36/15, dostępnym na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w zakresie dyscyplinowania przez organ lekarzy orzeczników w przypadku przedłużających się czynności diagnostyczno-orzeczniczych w sprawach dotyczących chorób zawodowych. W niniejszej sprawie organ – będąc zobowiązany do zastosowania wskazanej procedury sankcyjnej w kontekście zabezpieczenia zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.) – nie podjął działań w trybie art. 88 § 1 K.p.a., pomimo że – jak wynika z akt administracyjnych – istniały ku temu stosowne przesłanki. Czynności tych nie mogły zastąpić, kierowane do organów ścigania, zawiadomienia o popełnieniu występku określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy 1994 r. Prawo budowlane, zresztą jak dotąd bezskuteczne. W rezultacie w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania w sprawie wykonywanych robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym [...] – o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto, jak trafnie wskazał WINB w opisanym wyżej postanowieniu z dnia 24 września 2020 r., wydanym w trybie art. 37 § 6 pkt 1 i 2 K.p.a., PINB, po bezskutecznym upływie terminu oględzin w dniu 8 lipca 2019 r. zapewne oczekiwał na pozytywne dla niego rozstrzygnięcie Prokuratury (które mogłoby przymusić D. B.-C. do okazania przedmiotu oględzin), jednak powinien był co najmniej poinformować o tym fakcie wnoszącego podanie, czego nie uczynił, natomiast po otrzymaniu postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia z dnia 12 listopada 2019 r. organ powinien był podjąć dalsze czynności wyznaczenia oględzin, czego również nie uczynił, przy czym oceny nie zmienia okres zawieszenia działań z powodu epidemii choroby Covid 19. Natomiast Sąd nie podzielił poglądu skarżącego o rażącym charakterze owej przewlekłości, pomimo postępowania trwającego już trzeci rok – z powodu niestawiennictwa inwestora i nieudostępnienia przezeń budynku do oględzin. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że w kilku przypadkach D. B.-C. usprawiedliwił w wystarczający sposób brak możliwości udostępnienia swojej nieruchomości, co miało wpływ na uzasadnione wydłużenie czasu trwania postępowania. Ponadto PINB nie dość, że systematycznie wyznaczał kolejne terminy oględzin oraz zawiadamiał strony w trybie art. 36 § 1 K.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie ze wskazaniem nowego terminu, to podejmował próby dyscyplinowania strony w oparciu o przepisy karne zawarte w ustawie Prawo budowlane – które to jednak okazały się bezskuteczne ze względu na stanowisko organów ścigania. Natomiast w orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21.06.2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27.03.2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10.04.2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11.10.2013r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16.05.2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne j.w.). W tym zakresie Sąd stwierdza, że jakkolwiek przewlekłość jest znaczna, to opóźnienie zostało spowodowane przede wszystkim zachowaniem inwestora. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał PINB do załatwienia sprawy wykonywanych robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym [...] przez D. B.-C. w terminie 60 dni, o czym orzeczono w pkt III wyroku – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Termin ten, w przeciwieństwie do wskazanego przez skarżącego terminu 30 – dniowego, umożliwi organowi zastosowanie trybu z art. 88 § 1 K.p.a. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu przez organ kosztów postępowania sądowego (pkt IV wyroku), obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło