III SA/Kr 379/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: SWSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kurs reedukacyjny oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. o skierowaniu A. B. (dalej: "skarżący") na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., dalej: "u.k.p."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem z dnia 9 marca 2020 r. Sąd Rejonowy Wydział Karny (sygn. akt [...]) uznał skarżącego za winnego popełnienia występku z art. 178 a § 1 k.k. polegającego na kierowaniu w dniu [...] 2019 roku w miejscowości K w ruchu lądowym po drodze publicznej samochodem marki Fiat o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości stwierdzonym w badaniu I-0,52 mg/l, badaniu II- 0,55 mg/l, badaniu III- 0,49 mg/l oraz w badaniu IV- 0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Wobec skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat (punkt II wyroku). W dniu 19 maja 2020 r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. Postepowanie zostało wszczęte w związku ze stwierdzonym kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. Decyzją z dnia [...] 2020 r. Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny, jeżeli osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Skoro fakt popełnienia przez skarżącego czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości został stwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego, organ był zobligowany do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o charakterze merytorycznym, w sytuacji gdy należało umorzyć postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość, - art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności poprzez błędną ocenę dokumentu urzędowego w postaci wyroku sądu, co przełożyło się na błędne założenie, iż skarżący będzie prowadził pojazdy mechaniczne jak dotychczas, a zatem należy skierować go na kurs reedukacyjny; - naruszenie prawa materialnego - art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że istnieją przesłanki oraz celowość skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego został skazany za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Dla zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. istotne znaczenie ma okoliczność, że skarżący na drodze publicznej kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, co obliguje organ do wydania decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez powielenie błędu organu I instancji polegającego na nienależytej ocenie zgromadzonych dowodów w sprawie, w szczególności poprzez błędną ocenę treści i mocy dokumentu urzędowego w postaci wyroku sądu, co przełożyło się na brak wzięcia pod uwagę okoliczności, iż skarżącego obowiązuje zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat, nałożony na mocy punktu II wyroku, co przełożyło się na błędne założenie, iż skarżący będzie prowadził pojazdy mechaniczne jak dotychczas, a zatem należy w tym kontekście skierować go na kurs reedukacyjny; oraz zbędne uznanie celowości skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny – co jest konsekwencją błędnej oceny treści wyroku karnego; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania; - naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez nakładanie na niego dodatkowych obowiązków w postaci skierowania na kurs reedukacyjny, gdy było to niecelowe i zbędne. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona wad dających podstawę do jej uchylenia, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, osoba skierowana na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5, jest obowiązana do odbycia kursu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu oraz do przedstawienia staroście zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Art. 135 a u.k.p. stanowi, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie 182§ 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 53) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, tj. za występek z art. 178 a § 1 k.k. Wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957, która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy nie został ogłoszony, a zatem zastosowanie ma w dalszym ciągu art. 135a u.k.p., a w rezultacie zasadnie organy I i II instancji orzekły w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny, że zachodzi przesłanka skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 812/19), że dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu, jest wyrok sądu powszechnego. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ratio legis ustawy o kierujących pojazdami oraz zasady demokratycznego państwa prawnego nie mogą dopuścić do sytuacji, w której organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego winien odstąpić od wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na kurs reedukacyjny wówczas, gdy treść tego wyroku nie została wprowadzona do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a sam organ informację o dopuszczeniu się przez kierowcę czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu uzyskał nie z systemu teleinformatycznego, a z doręczonego w formie papierowej odpisu wyroku sądu. Dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców są bowiem informacją wtórną względem wyroku sądu powszechnego. Podkreślić należy, że do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie zostały wprowadzone rozwiązania techniczne umożliwiające przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i tym samym nie jest możliwe automatyczne przekazywanie informacji i danych w niej zgromadzonych organom orzekającym na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja o skierowaniu na kurs reedukacyjny ma charakter związany, a zatem stwierdzenie wskazanych w przepisie okoliczności, obliguje starostę do podjęcia wskazanego w art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. rozstrzygnięcia. Co więcej, skierowanie na kurs reedukacyjny nie zostało przez ustawodawcę uzależnione od jakichkolwiek innych przesłanek niż kierowanie pojazdem po spożyciu alkoholu, (np. wykazania zagrożenia dla ruchu- por. wyrok NSA z 16.06.2020 r., I OSK 2135/19, CBOSA), w szczególności nie wyklucza wydania takiej decyzji orzeczony wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów. Pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko zawarte w skardze, że skierowanie skarżącego na kurs reedukacyjny jest niecelowe, zbędne i nie ma umocowania faktycznego, ani prawnego. Należy bowiem wskazać, że z powołanych wyżej przepisów ustawy, wynika wprost obowiązek Starosty skierowania skarżącego na taki kurs. Niezasadne są również zarzuty dotyczące wadliwej oceny treści i mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzonej w przewidzianej prawem formie, przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Taką właśnie moc dowodową nadały organy wyrokowi Sądu Rejonowego, ustalając na jego podstawie kluczową w niniejszej sprawie okoliczność, że skarżący dopuścił się kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Okoliczność natomiast zatrzymania prawa jazdy skarżącemu oraz czasu jego zatrzymania nie ma znaczenia dla oceny przesłanek z art. 99 ust. 5 u.k.p. Zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego nie może stanowić podstawy prawnej uchylenia decyzji. Skierowanie skarżącego na kurs reedukacyjny jest konsekwencją popełnienia występku kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i kwestia celowości, czy zbędności jego orzeczenia stanowi jedynie subiektywną ocenę skarżącego działań organu, tymczasem kryteria te nie stanowią kryteriów kontroli dokonywanej przez Sąd. Zarzut bezprzedmiotowości postępowania również nie jest zasadny ponieważ o bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. można mówić wyłącznie wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tymczasem, jak wskazano powyżej, w niniejszej sprawie istniejący stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w normie prawnej art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i obliguje organ do podjęcia wskazanego w niej rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, naruszeń przepisów postępowania czy przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić podstawę ich uchylenia. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.