II SA/Bk 432/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-08-19
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu o doręczeniu pisma pełnomocnikowi strony (art. 40 § 2 K.p.a.) w postępowaniu administracyjnym, które nie pozbawiło strony możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia?Ratio decidendi
Naruszenie przepisu o doręczeniu pisma pełnomocnikowi strony (art. 40 § 2 K.p.a.) nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jeżeli wadliwość doręczenia nie spowodowała ujemnych konsekwencji dla strony, a w szczególności nie pozbawiła jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia. W sytuacji, gdy strona mimo wadliwego doręczenia złożyła zażalenie, nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, a złożone przez nią zażalenie nie zawierało argumentów, które mogłyby zmienić kierunek rozstrzygnięcia, naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę na postanowienie organu nadzoru budowlanego zobowiązujące inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego rozbudowanej części budynku. Rozbudowa miała miejsce w latach 70. XX wieku i budziła wątpliwości co do zgodności z przepisami oraz bezpieczeństwa. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji, które powinno być skierowane do jej pełnomocnika, a nie bezpośrednio do niej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Ś. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji oraz spełnienia wymagań warunków technicznych pod kątem bezpieczeństwa pożarowego i użytkowego rozbudowanej części budynku oddala skargę
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W związku z wystąpieniem M. T. z [...] sierpnia 2020 r., w dniu [...] października 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dokonał kontroli budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ew. gr. [...], przy ul. [...] w B.. W jej wyniku ustalił, że ww. budynek, pierwotnie jednolokalowy, w latach 70 -tych ubiegłego wieku został rozbudowany, w efekcie czego powstał budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy. Cały obiekt jest murowany, 2 piętrowy, podpiwniczony. Rozbudowa znajduje się w zbliżeniu do granic działek sąsiednich:
- od strony dz. nr ew. gr. [...] znajduje się ściana ganku z oknem w odległości 3,47 m;
- od strony dz. nr ew. gr. [...] znajduje się ściana rozbudowy z oknem na pierwszym piętrze w odległości 0,31 m do 0,81 m.
W. Ś. oświadczyła do protokołu że jej mąż, nieżyjący już F. Ś., występował do właściwych organów o pozwolenie na budowę. Do protokołu kontroli załączono dokumentację fotograficzną budynku oraz zdjęcia dokumentów posiadanych przez W. Ś. dotyczących zabudowy działki nr ew. [...] w tym:
- plan sytuacyjny projektowanego przyłącza gazowego z [...] lutego 1979 r.,
- szkic sytuacyjny przyłącza wodociągowego z [...] października 1988 r.,
- opis nieruchomości wykonany przez Miejskie Biuro Geodezji i Kartografii w B. z [...] lipca 1973 r.;
- informację Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w B. o możliwości i warunkach realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie budynku dwurodzinnego przy ul. [...] w B. z dnia [...] lipca 1973 r.;
- zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w B. o samodzielności lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku.
W dniu [...] października 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wpłynęło pismo W. Ś. wraz z kopią dokumentacji załączonej do protokołu kontroli z [...] października 2020 r. oraz decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z [...] kwietnia 1969 r., nr [...]o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w B.
W wyniku uzyskanych informacji, zawiadomieniem z [...] października 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. poinformował strony postępowania, że w dniu [...] października 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...], obr. [...], przy ul. [...] w B., a następnie w piśmie z [...] października 2020 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B., Departament Architektury z prośbą o ustalenie na podstawie posiadanych rejestrów czy w latach 70 -tych wydane było pozwolenie na rozbudowę ww. budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na to pismo poinformowano, że w szczątkowych rejestrach z lat siedemdziesiątych XX wieku, będących w posiadaniu organu nie odnaleziono informacji o wydaniu pozwolenia na ww. rozbudowę budynku.
W dniu [...] listopada 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dokonał oględzin przedmiotu postępowania. W ich wyniku potwierdził ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2020 r. Podczas oględzin wykonano pomiary rozbudowanej części budynku mieszkalnego, który zgodnie z oświadczeniem K. Ś. (pełnomocnika W. Ś.), w obecnym stanie istnieje od lat 1989 - 1990. Jednocześnie K. Ś. oświadczył do protokołu, że jest przekonany o zgłoszeniu rozbudowy w stosownym organie przed rozpoczęciem robót budowlanych. Do protokołu oględzin załączono pełnomocnictwo W. Ś. udzielone K. Ś., szkic rozbudowy budynku mieszkalnego, dokumentację fotograficzną obiektu oraz inwentaryzację budynku sporządzoną przez T. J.
W dniu [...] listopada 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło oświadczenie S. T. z którego wynika, że przedmiotowa rozbudowa została dokonana w latach 70 - tych, nie obejmowała wiatrołapu, który został dobudowany w okresie późniejszym.
Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., w dniu [...] grudnia 2020 r. dokonał ponownej kontroli budynku w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Domierzono otwory okienne skierowane w stronę działek sąsiednich oraz wysokość wiatrołapu. Stwierdzono istnienie otworu wentylacyjnego z pomieszczenia kuchni od strony dz. nr ew. gr. [...]. Dodatkowo uzyskano informację, że termoizolacja całego budynku została przeprowadzona w 2011 r.
Następnie, postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. nr [...], organ zobowiązał inwestora - W. Ś. do przedłożenia, w terminie do dnia [...] maja 2021 r., ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji oraz spełnienia wymagań warunków technicznych pod kątem bezpieczeństwa pożarowego i użytkowego rozbudowanej części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ew. gr. [...], obr. [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w B..
Z wydanym postanowieniem nie zgodziła się W. Ś. i złożyła zażalenie.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy, niemniej jednak wątpliwości budzi zastosowany tryb procedury legalizacyjnej. Zatem przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu [...] marca 2021 r. wydał postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazał, że rozbudowa budynku mieszkalnego objęta postępowaniem powstała przed 1 stycznia 1995 r., zatem zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. do jej legalizacji zastosowanie mają przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Dopuszczają one legalizację powstałej samowoli budowlanej pod warunkiem możliwości doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami prawa. W związku zaś z tym, że wykonana rozbudowa znajduje się w zbliżeniu do granicy działek sąsiednich, a wątpliwości budzą zastosowane rozwiązania techniczne oraz zabezpieczenia pożarowe wykonanej rozbudowy, uzasadnione jest nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej w trybie art. 81c ust. 2 ustawy -Prawo budowlane.
Z wydanym postanowieniem ponownie nie zgodziła się W. Ś. i złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., przez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 40 § 2 K.p.a., przez doręczenie postanowienia bezpośrednio stronie postępowania, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, w latach 70 - tych XX w. F. i W. Ś. dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr ew. gr. [...], położonej przy ul. [...] w B.. Z przedłożonych przez W. Ś. dokumentów wynika, że przed rozpoczęciem budowy inwestorzy uzyskali informację Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska w B. o możliwości i warunkach realizacji inwestycji. Brak jest jednak decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak jest również potwierdzenia w organie architektoniczno-budowlanym, że inwestycja taka uzyskała pozwolenie na budowę. W. Ś. przedłożyła co prawda decyzję o pozwoleniu na budowę Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z [...] kwietnia 1969 r. nr [...], jednakże dotyczy ona budynku gospodarczo garażowego. Z szeregu rachunków załączonych do zażalenia, poza faktem że budowa była prowadzona w latach 1974-1975, również nie wynika, iż dokonana rozbudowa uzyskała pozwolenie na budowę. Zatem z punktu widzenia organu nadzoru budowlanego powstała samowola budowlana wymagająca legalizacji, którą podjął organ pierwszej instancji.
Z uwagi na fakt, że wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego nastąpiło po nowelizacji ustawy - Prawo budowlane oraz że budynek powstał w latach 70 - tych XX w. do jego legalizacji można zastosować art. 49f obecnie obowiązującego - Prawa budowlanego, tj. uproszczone postępowanie legalizacyjne. Jednakże uproszczone postępowanie legalizacyjne, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego, którego nie wniosła do organu nadzoru budowlanego W. Ś. (procedurę uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ szczegółowo opisał w postanowieniu z [...] lutego 2021 r.). Zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. podjął postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy ustawy z [...] października 1974 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z treścią ww. przepisów, przed zalegalizowaniem obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego, winien sprawdzić zgodność inwestycji z przepisami prawa oraz czy obiekt jest bezpieczny w użytkowaniu bądź nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia. W przypadku stwierdzenia naruszeń, nakłada na inwestora obowiązek wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami oraz pozwolenie na użytkowanie wydane przez organ nadzoru budowlanego - na wniosek inwestora - równoznaczne jest z zalegalizowaniem samowoli.
Mając na uwadze powyższe kwestionowanym postanowieniem zobowiązano inwestora - W. Ś. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji oraz spełnienia wymagań warunków technicznych pod kątem bezpieczeństwa pożarowego i użytkowego rozbudowanej części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ew. gr. [...], obr. [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w B.. Postanowienie, o którym w mowa w przepisie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, ma charakter dowodowy, co znaczy, że wydawane jest w celu zgromadzenia dokumentów, które są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 77 ust. 1 K.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości zgromadzonego materiału dowodowego, dlatego organ odwoławczy może jedynie w ograniczonym zakresie kwestionować zasadność czynności dowodowych prowadzonych przez organ pierwszej instancji, nawet jeżeli są one finansowo dotkliwe dla strony.
Postanowienie dowodowe przewidziane w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowane, oparte jest na dwóch przesłankach. Po pierwsze, powstać muszą uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego. Po drugie, wyjaśnienie tych wątpliwości musi wymagać wiedzy specjalistycznej, którą organ nie dysponuje samodzielnie. Jak słusznie stwierdził organ pierwszej instancji przedmiotowa rozbudowa zlokalizowana jest w zbliżeniu do granic sąsiednich działek budowlanych zatem zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zastosowanych rozwiązań technicznych oraz bezpieczeństwa pożarowego. Zatem, konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie stwierdzenia bezpieczeństwa pożarowego budynku przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń p. pożarowych.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w zażaleniu organ wskazał, że wbrew twierdzeniu W. Ś., PINB PG w B. w piśmie z [...] października 2020 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego Departament Architektury z zapytaniem o możliwość udostępnienia dokumentów dotyczących rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. W odpowiedzi uzyskano informację, że takiej dokumentacji brak. Zatem prowadzone postępowanie oparto na zebranej i dostępnej dokumentacji. Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy jest kompletny, zaś zarzut w tym zakresie jest niezasadny.
W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. organ wskazał, że W. Ś. wraz z pierwszym zażaleniem na postanowienie z 11 stycznia 2021 r. złożyła w organie odwoławczym pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. W. Takiego pełnomocnictwa nie przedłożyła w organie nadzoru budowlanego pierwszej instancji po uchyleniu tego postanowienia, niemniej jednak zakres udzielonego pełnomocnictwa nie został odwołany. Zatem w świetle art. 40 § 2 K.p.a. wydane w dniu [...] marca 2021 r. postanowienie organ powinien doręczyć ustanowionemu pełnomocnikowi, czego nie uczynił. Doszło więc do naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że naruszenie to nie miało jednak wpływu na obecny etap prowadzonego postępowania. Podniesiono, że W. Ś. odebrała postanowienie i w terminie wniosła zażalenie. Zatem uchybienie organu pierwszej instancji, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wniosła W. Ś. i zarzuciła naruszenie art. 32, art. 40 § 2 oraz art. 81 K.p.a., przez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z [...] marca 2021 r., podczas gdy postanowienie to zostało doręczone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. zostało doręczone jedynie stronie postępowania, nie zaś ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, który to zgodnie z treścią art. 40 § 2 K.p.a. winien otrzymywać wszelkie pisma i orzeczenia wydane w sprawie, co w rezultacie uniemożliwiło wypowiedzenie się w kwestii rzeczonego postanowienia pełnomocnikowi strony, ograniczając tym samym skuteczność prawa do obrony strony. Wskazując na to naruszenie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego - opłaty od pełnomocnictwa oraz opłaty od skargi, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że istotę sporu stanowi okoliczność, że postanowienie organu pierwszej instancji, nie zostało doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Organ odwoławczy przeszedł nad tym zagadnieniem bezrefleksyjnie, stwierdzając, że nic się nie stało, bowiem skarżąca złożyła w terminie zażalenie. Stanowisko to jest nieprawidłowe i rażąco narusza prawo. Nie istnieją bowiem żadne przesłanki usprawiedliwiające zaniechanie organu pierwszej instancji w zakresie doręczenia wydanego postanowienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Narusza to bowiem dyspozycję art. 32 oraz 40 § 2 K.p.a. Nie istnieją wyjątki umożliwiające doręczenie rozstrzygnięć innej osobie niż pełnomocnikowi. To zaniechanie narusza także art. 81 K.p.a., gdyż uniemożliwiono przed uchyleniem postanowienia, wypowiedzenie się pełnomocnikowi co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie niniejszej wystąpiła kuriozalna sytuacja, gdyż ustanowionemu prawidłowo pełnomocnikowi, działającemu w sprawie, postanowienie organu pierwszej instancji wybiórczo doręcza się stronie, a dopiero postanowienie organu drugiej instancji doręcza się pełnomocnikowi. Narusza to prawo do obrony praw strony postępowania oraz w sposób oczywisty uregulowania przepisu art. 40 § 2 K.p.a. Podkreślono przy tym, że złożenie w terminie zażalenia nie wpływa w jakikolwiek sposób na kwestię naruszenia przez organ przepisów postępowania i w żaden sposób nie konwaliduje tego naruszenia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a."), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada więc, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: "P.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z obowiązującym prawem.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z [...] marca 2021 r. nakładające na skarżącą obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji oraz spełnienia wymagań warunków technicznych pod katem bezpieczeństwa pożarowego i użytkowego rozbudowanej części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ew. gr. [...], obr. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w B..
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 P.p.s.a.).
Podstawę prawną powyższych postanowień stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Nie budzi wątpliwości, że postanowienie to nie jest orzeczeniem merytorycznym, ma bowiem jedynie charakter dowodowy, stanowiąc regulację szczególną w stosunku do art. 84 § 1 K.p.a. (vide: wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1754/19, pub. CBOSA). Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy postępowania głównego, służąc wyłącznie wyjaśnieniu szczegółowych kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego przy pomocy informacji sporządzonej przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Przepis art. 81c ust. 2 powinien być bowiem stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z 16 maja 2018 r., II OSK 1558/16, pub. CBOSA). Jakkolwiek nadzór budowlany pozostaje fachowym pionem administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości w ramach swoich kompetencji organ nadzoru budowlanego powinien rozstrzygać we własnym zakresie, tym niemniej samodzielne wyjaśnianie wątpliwości, w tym ustalanie faktów mających znaczenie, powinno być wyłączone, gdy mamy do czynienia z ingerencją w substancję obiektu (vide: wyrok NSA z 27 października 2020 r., II OSK 1611/20; wyrok NSA z 26 września 2018 r., II OSK 2212/16, pub. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju czynności, w ocenie sadu, były konieczne. Podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanowiły uzasadnione wątpliwości co do zastosowanych rozwiązań technicznych (rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego nastąpiła samowolnie) oraz bezpieczeństwa pożarowego (z uwagi na usytuowanie względem granic z działkami sąsiednimi). Zasadnie przyjęły organy nadzoru budowlanego, że w takiej sytuacji konieczne jest przedłożenie ekspertyzy zaopiniowanej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z jednoczesny wskazaniem możliwości i zakresu robót budowlanych oraz sposobu ich wykonania, niezbędnych w celu doprowadzenia rozbudowanej części budynku mieszkalnego do stanu eliminującego niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podnieść należy, że zasadność wydania tego postanowienia nie jest kwestionowana przez samą skarżącą. Jedyny zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 40 § 2 K.p.a., przez wadliwe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji z [...] marca 2021 r., tj. stronie zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Zarzut ten, w ocenie sądu, w okolicznościach faktycznych sprawy, nie podważa skutecznie legalności kwestionowanego postanowienia.
Przechodząc do oceny tego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Celem tej regulacji jest zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Jest to przepis o charakterze gwarancyjnym dla strony. Każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (vide: wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2020 r., III SA/Wa 1790/19, pub. CBOSA). Jednocześnie jednolicie wskazuje się, że jeżeli wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z tego powodu (vide: wyrok NSA z 26 września 2018 r., II OSK 125/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z 15 stycznia 2020 r., III SA/Wa 1700/19, pub. CBOSA).
W sprawie kontrolowanej nie ulega wątpliwości, że skarżąca wraz z zażaleniem z [...] stycznia 2021 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z [...] stycznia 2021 r. złożyła w organie odwoławczym pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. W. Wydane ponownie przez organ pierwszej instancji postanowienie z [...] marca 2021 r. (na skutek rozstrzygnięcia kasacyjnego) powinno być zatem doręczone pełnomocnikowi strony, czego nie uczyniono. Postanowienie to doręczono stronie a zatem naruszenie art. 40 § 2 K.p.a. jest bezsporne. W ocenie sądu w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej naruszenie to pozostaje bez wpływu na jej wynik. Pomimo wadliwego doręczenia postanowienia skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie, a zatem nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Skarga złożona już przez pełnomocnika nie zawierała przy tym treści wskazujących, że skarżąca w wyniku samodzielnego działania przed organami nadzoru budowlanego nie podniosła kluczowych dla sprawy zarzutów (argumentów) mogących zmienić kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Taki stan rzeczy świadczy o tym, że samodzielne złożenie zażalenia przez stronę nie spowodowało dla niej żadnych ujemnych konsekwencji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło