II FZ 90/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 143/21 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 22 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 143/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił P. G. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. z 22 stycznia 2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący nie uprawdopodobnił, by na skutek egzekucji zaległości, po jego stronie mogła wystąpić szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Pismem z 26 maja 2021 r., pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. W ocenie pełnomocnika Skarżącego, za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności, tj. kwota 1.801.719,00 zł w stosunku do trudnej sytuacji materialnej Skarżącego. Jako przesłankę do uwzględnienia wniosku, wskazano również na fakt, że egzekucja będzie wymagała zajęcia ruchomości oraz nieruchomości Skarżącego i spieniężenia majątku w drodze licytacji. W ocenie Strony skutki sprzedaży w drodze licytacji spełniają przesłanki wynikające z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Zgodzić się zatem należy z zapatrywaniem WSA, że Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie wykazał, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Skarżący w treści zażalenia przytoczył okoliczności, które - jego zdaniem - potwierdzają zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie (tj., wysoka kwota egzekwowanych należności, brak środków pieniężnych na pokrycie kwoty zobowiązania, sprzedaż majątku w drodze licytacji ). Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14). Jednocześnie sam fakt, że kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji jest wysoka, nie przesądza o konieczność wstrzymania jej wykonania. Samo powołanie się przez Skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem Sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (wniosek winien być poparty stosownymi dokumentami źródłowymi) z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Z tego względu Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny sytuacji finansowej Skarżącego w kontekście przedstawionych przez niego okoliczności. Analizując treść zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności powoływane przez Skarżącego nie stanowią wystarczającej podstawy do jego uwzględnienia. Argumenty wskazane przez autora zażalenia są zbyt ogólnikowe, aby uznać, że nastąpiło spełnienie przesłanek ustanowionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.