II GSK 226/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2020 r.; sygn. akt III SA/Kr 1311/19 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. C. 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1311/19 oddalił skargę J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu [...] czerwca 2016 r. została doręczona (w trybie doręczenia zastępczego) pełnomocnikowi J. C. decyzja Starosty W. z dnia [...] maja 2016 r. o skierowaniu strony na badania lekarskie. Następnie pismem datowanym na dzień [...] lipca 2016 r., (wysłanym w tym samym dniu) pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od ww. decyzji Starosty W. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z adnotacji operatora pocztowego wynika, iż decyzja organu I instancji została awizowana po raz pierwszy w dniu [...] czerwca 2016 r., a następnie, wobec niepodjęcia w terminie 7 dni, powtórnie awizowano przesyłkę w dniu [...] czerwca 2016 r., zatem mając na uwadze przepisy k.p.a., dotyczące doręczeń 14. dzień od pozostawienia pisma w palcówce operatora upłynął w dniu 30 czerwca 2016 r. i dzień ten organ uznał, za dzień doręczenia decyzji. Tym samym od następnego dnia, tj. od dnia 1 lipca 2016 r. rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 14 lipca 2016 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 27 lipca 2016 r., a więc z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ją, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Następnie WSA w Krakowie stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 lipca 2016 r. A skoro odwołanie zostało wniesione w dniu 27 lipca 2016 r., to organ nie miał innej możliwości, aniżeli wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie art. 174 pkt 2 w zw. z art. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Sąd I instancji obowiązku rozpoznania skargi na decyzję SKO w Krakowie w granicach skargi poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą i całkowite pominięcie w analizie dowodów faktu rzeczywistego (a nie zastępczego) dostarczenia decyzji Starosty W. pełnomocnikowi skarżącego i zaniechanie zbadania przyczyn i okoliczności wysłania ponownego (lub pierwszego) decyzji Starosty W. do pełnomocnika skarżącego J. C. oraz ustalenia, czy złożone przez niego odwołanie od otrzymanej decyzji było dokonane w terminie, a to naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że doręczyciel InPost, doręczając przesyłki do kancelarii pełnomocnika skarżącego, pozostawiał na parapecie okiennym klatki schodowej awiza do wszystkich kancelarii adwokackich znajdujących się w klatce. Zdaniem skarżącego, gdyby te kwestie nie budziły żadnych wątpliwości, to z jakich przyczyn przesyłka z przedmiotową decyzją została powtórnie skierowana do pełnomocnika, który nie miał informacji o ekspediowaniu pierwszej przesyłki. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I Instancji pominął kwestię drugiego doręczenia skarżonej decyzji Starosty W. i odniósł się tylko do tego, że skarga pełnomocnika była złożona po upływie 14 dni od daty uznania doręczenia zastępczego. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadny należało ocenić zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. WSA w Krakowie przytoczył powyższy przepis i zauważył, że nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz że jest zobowiązany wziąć z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w tym również te niepodnoszone w skardze. Pomimo powyższej konstatacji Sąd I instancji nie dokonał jednak kontroli zaskarżonego postanowienia w sposób zgodny z art. 134 § 1 p.p.s.a, pominął bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Należy bowiem zauważyć, że poważne wątpliwości budzi fakt doręczenia zastępczego decyzji Starosty W. z dnia [...] maja 2016 r. Otóż, jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest, w sytuacji, gdy strony takiemu domniemaniu przeczą, udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. O ile z przepisu tego nie wynika obowiązek umieszczania na kopercie przesyłki pocztowej miejsca pozostawienia "awizo", o tyle skonkretyzowanie przez ustawodawcę miejsc i kolejności ich zastosowania dla pozostawienia "awizo" wymaga uzyskania przez nadawcę przesyłki dowodu poprawności zastosowania art. 44 § 2 k.p.a. Nadawca przesyłki pocztowej nie może poprzestać na swoim oświadczeniu w tym zakresie, ponieważ posłużenie się operatorem pocztowym oznacza, że to nie nadawca przesyłki dokonywał czynności umieszczenia "awizo" we właściwym do tego miejscu zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 886/18, dostępny w CBOSA). Tymczasem jak wynika z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii koperty (k. 43 akt administracyjnych), w której przesłano pełnomocnikowi skarżącego decyzję z dnia [...] maja 2016 r., z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub dorosłemu domownikowi przesyłkę w dniu 16 czerwca 2016 r. pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w POK InPost [...] -[...] Kraków, ul. P. [...]. Dokonujący doręczenia nie oznaczył jednak, czy i gdzie (w oddawczej skrzynce pocztowej, drzwiach mieszkania adresata, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) pozostawił informację o możliwości odbioru przesyłki w placówce InPost. Okoliczność ta, szczególnie istotna w świetle podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego zarzutów dotyczących nieprawidłowego pozostawiania "awizo" w miejscu do tego nieprzeznaczonym, została jednak całkowicie pominięta przez Sąd I instancji. Ponadto WSA w Krakowie nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tego, że w aktach administracyjnych (k. 43) znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącego, oznaczonej jako "[...] z dnia: 2016-07-[...]", która została odebrana przez pełnomocnika w dniu [...] lipca 2016 r. W ocenie skarżącego kasacyjnie, nadanie tej przesyłki świadczy o wadliwości pierwszego doręczenia decyzji. Tymczasem Sąd I instancji nie wyjaśnił, jaka była zawartość kolejnej przesyłki, czy w sprawie doszło do ponownego doręczenia decyzji, ani jaka była przyczyna podjętych przez organ czynności. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. przez Sąd I instancji, który rozstrzygając niniejszą sprawę, pominął przytoczone wyżej okoliczności dotyczące prawidłowości doręczenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie weźmie pod uwagę przedstawione rozważania, a w szczególności oceni, czy na podstawie zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego można w sposób jednoznaczny ustalić, że w sprawie doszło do doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2016 r. w sposób opisany przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).