III SAB/Po 20/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-09-14

Skład orzekający: Marek Sachajko, Mirella Ławniczak, Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, ponieważ organ nie podjął stosownych działań zmierzających do zakończenia postępowania pomimo ponagleń i wezwań, przekraczając przy tym terminy załatwienia sprawy. Sąd uznał, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę znaczny okres zwłoki od daty podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
E. N. złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości w lipcu 2015 roku. Po serii postanowień organów, w tym odmowie wszczęcia postępowania, uchyleniu postanowienia przez SKO, wszczęciu postępowania, jego zawieszeniu i podjęciu, organ ponownie zawiesił postępowanie w styczniu 2019 roku, co zostało uchylone przez SKO w maju 2019 roku. Po kolejnych wezwaniach i skargach, E. N. złożył skargę na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy, zarzucając mu działania pozorne zmierzające do przeciągnięcia sprawy. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy M. G. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy M. G. do rozpoznania wniosku E. N. z dnia [...] lipca 2015 roku, w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy M. G. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Burmistrza Miasta i Gminy M. G. na rzecz E. N. sumę pieniężną [...] złotych; 5. wymierza Burmistrzowi Miasta i Gminy M. G. grzywnę w wysokości [...] złotych; 6. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy M. G. na rzecz E. N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 roku sprawy ze skargi E. N. na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy M. G. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości 1. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy M. G. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy M. G. do rozpoznania wniosku E. N. z dnia [...] lipca 2015 roku, w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy M. G. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Burmistrza Miasta i Gminy M. G. na rzecz E. N. sumę pieniężną [...] (słownie: [...]) złotych; 5. wymierza Burmistrzowi Miasta i Gminy M. G. grzywnę w wysokości [...] (słownie: [...] tysięcy) złotych; 6. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy M. G. na rzecz E. N. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2015 roku E. N. złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej we wsi [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] w obrębie punktów granicznych oddzielających ją od działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Pismem z dnia [...] września 2015 roku Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy [...] poinformował, że istnieją dokumenty określające stan prawny i przebieg granicy między działką [...], a działką [...] i nie ma konieczności, a nawet możliwości ponownego ustalania przebiegu granic, który wcześniej został ustalony. Ustawodawca przewidział dla takich sytuacji tryb wznowienia znaków granicznych zawarty w art. 39 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Pismem z dnia [...] września 2015 roku E. N. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2015 roku i zwrócił się o jej uchylenie i zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...] we wsi [...] gm. [...] od działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odesłało do Urzędu Miasta i Gminy [...] akta sprawy stwierdzając, że nie jest kompetentne do załatwienia sprawy we własnym zakresie, ponieważ stanowisko organu nie przybrało formy aktu administracyjnego. W tym względzie organ powinien odmówić postanowieniem wszczęcia postępowania, bądź działając w wyniku wniosku przeprowadzić postępowanie w kwestii rozgraniczenia nieruchomości i zakończyć je stosownym rozstrzygnięciem. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,26 ha obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 13,98 ha obręb [...], zapisaną w księdze wieczystej nr [...] Pismem z dnia [...] marca 2016 roku E. N. wniósł zażalenie od postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 roku. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości właściwy organ powinien zbadać czy zachodzą do tego podstawy, a w szczególności czy osobie składającej wniosek przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy postępowanie może toczyć się z uwagi na brak wcześniejszego ustalenia granic nieruchomości ostateczną decyzją organu administracji lub prawomocnym postanowieniem sądu. W ocenie Kolegium Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie wykazał jednoznacznie czy wniosek skarżącego dotyczył istotnie sprawy już raz rozpatrzonej oraz czy nie zmieniły się okoliczności faktyczne uzasadniające przeprowadzenie tego rozgraniczenia. W sytuacji gdy wyjaśnienia wymagają podjęcia kwestii dowodowych organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne i w przypadku ustalenia, że żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od nieuprawnionego podmiotu lub istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie umorzyć postępowanie. Pismem z dnia [...] października 2016 roku E. N. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza miasta i Gminy [...] wnosząc o jego zobowiązanie do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] od działki nr [...] położonych we wsi [...] gm. [...] zgodnie z wnioskiem strony z dnia [...] lipca 2015 roku oraz o stwierdzenie, że dotychczasowe postępowanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nr [...] uznało żądanie E. N. za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi Miasta i Gminy termin do załatwienia sprawy do dnia [...] grudnia 2016 roku. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób przekonujący powodów nie podjęcia czynności w celu załatwienia sprawy mimo braku obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wywiązanie się ze swej powinności. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...] oznaczonej ewidencji gruntów i budynków, obręb [...], działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], będącej własnością E. N., z gruntami sąsiednimi tj. działką nr [...] - obręb [...], będącej własnością Skarbu Państwa, pozostającej w użytkowaniu wieczystym Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin z siedzibą w [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe do czasu rozstrzygnięcia sprawy sygn. akt [...] z wniosku E. N. przy uczestnictwie Agencji Nieruchomości Rolnych i J. M. – o zasiedzenie nieruchomości prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]. Pismem z dnia [...] marca 2017 roku E. N. wniósł zażalenie na postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy w [...] w przedmiocie zawieszenia postepowania rozgraniczeniowego. Postanowieniem z dnia z dnia [...] kwietnia 2017 roku, , nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Wyrokiem z dnia [...] października 2017 roku , sygn. akt II Ca [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił apelację E. N. od wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2015 roku, sygn. akt VII C [...]. Pismem z dnia [...] września 2018 roku E. N. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania o wydania nieruchomości prowadzonego przez Sąd Okręgowy w [...] w sprawie II Ca [...] oraz prawomocnym zakończeniem postępowania o zasiedzenie prowadzonego przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie o sygn. VII Ns [...]. Pismem z dnia [...] października 2018 roku E. N. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania rozgraniczeniowego w sprawie [...] Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] podjął zawieszone w dniu [...] marca 2017 roku postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków: obręb [...] działka nr [...], z gruntami sąsiednimi tj. działką nr [...] - obręb [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiesił postępowanie rozgraniczeniowe do czasu rozstrzygnięcia sprawy sygn. akt [...] prowadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 roku E. N. wniósł zażalenie od postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku w sprawie [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie stwierdzając, że nie zachodzi kwestia prejudycjalna w rozpoznawanym przypadku, a ponadto postanowieniem z dnia [...] marca 2019 roku ostatecznie załatwiło sprawę prowadzoną pod sygnaturą [...] przez co zawieszone postępowanie powinno zostać podjęte. Pismem z dnia [...] października 2020 roku E. N. wezwał Burmistrza Miasta i Gminy [...] do przystąpienia do rozgraniczenia działek objętych wnioskiem w sprawie [...] Pismem z dnia [...] grudnia 2020 roku E. N. wniósł skargę na niewykonanie wniosku o rozgraniczenie nieruchomości w sprawie [...] Pismem z dnia [...] marca 2021 roku E. N. wezwał Burmistrza Miasta i gminy [...] do przesłania do sądu akt sprawy [...] roku w przedmiocie rozgraniczenia działki nr [...] położonej we wsi [...] od gruntów Skarbu Państwa oznaczonych geodezyjnie jako działka [...] Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku E. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie [...] roku. W uzasadnieniu skarżący przywołał dotychczasowe okoliczności sprawy oraz wskazał, że organ nie przekazał do sądu skargi w przedmiocie niewykonania wniosku o rozgraniczenie działki, ani nie poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki, przez co skarżący wezwał burmistrza do przesłania do sądu akt sprawy. Ponadto podkreślił, że dotychczasowe postępowanie organu wskazywało na działania pozorowane zmierzające do przeciągnięcia w czasie rozgraniczenia w celu zapewnienia właścicielom sąsiednich nieruchomości zasiedzenia przejętych nieruchomości bez podstawy prawnej i nie miało nic wspólnego z podstawowymi zasadami prawa. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko co do braku konieczności prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 roku, poz. 735 t.j.), dalej jako k.p.a., poprzez sformułowanie: "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Ponadto przy ustalaniu znaczenia komentowanego pojęcia należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie nie podejmuje działań charakteryzujących się koncentracją, względnie mają one charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie postawić zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SAB/Wr 1687/20 dostępne w CBOSA). Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady ekonomiki postępowania wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie organu wykazuje cechy przewlekłości. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych pismem z dnia [...] lipca 2015 roku E. N. wniósł o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona we wsi [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] w obrębie punktów granicznych oddzielających ją od działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku, nr [...], a następnie zawieszone postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku, nr [...] Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 roku, nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] podjął zawieszone postępowanie w dniu [...] marca 2017 roku z uwagi na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] VII Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2018 roku, sygn. akt VII Ns [...] umarzające postępowanie w sprawie z wniosku E. N. o zasiedzenie nieruchomości. Kolejna próba zawieszenia postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku okazała się niezasadna, co potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku, nr [...] uchylającym zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania z uwagi na brak zagadnienia prejudycjalnego. Kolejna próba zawieszenia postępowania administracyjnego nosiła zatem znamiona czynności przeciągających prowadzone postępowanie w sposób nieuzasadniony. W rozpoznawanym przypadku od dnia [...] listopada 2018 roku należało zatem liczyć czas do podjęcia stosownych czynności w celu rozpoznania wniosku E. N. o rozgraniczenie nieruchomości. Organ nie podjął jednak stosownych działań zmierzających do zakończenia postępowania, pomimo ponagleń i wezwań do przystąpienia do rozgraniczenia nieruchomości. Stosowne czynności nie zostały nawet podjęte po złożeniu skargi w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu organ procedował przewlekle, przekraczając przy tym terminy załatwienia sprawy wyznaczone w cytowanym wyżej art. 35 § 3 k.p.a., przewidziane nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych. Z tego względu należało stwierdzić przewlekłe prowadzenie postępowania (pkt I sentencji wyroku). Wobec braku informacji od organu o zakończeniu postępowania w sprawie, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku E. N. z dnia [...] lipca 2015 roku w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku). Sąd jest obowiązany do oceny czy stwierdzona przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1a P.p.s.a. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że dla uznania rażącego naruszenia norm prawnych nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, dostępne w CBOSA). Biorąc zaś pod uwagę znaczny okresu zwłoki, od daty podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w dniu [...] listopada 2018 roku Sąd uznał, że przewlekłość prowadzonego postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa (pkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała strona na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2104/17, dostępne w CBOSA). W ocenie Sądu, w przytoczonych okolicznościach sprawy zasadne było przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej przy stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa przez organ administracji. W tym względzie Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości [...] zł (pkt IV sentencji wyroku). W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał także za zasadne na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] zł (punkt V sentencji wyroku). W tym zakresie Sąd wziął pod uwagę, że taka dolegliwość posłuży zwalczaniu przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], gdyż zdyscyplinuje organ, stanowiąc tym samym sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowanie. Wymierzanie grzywien, ma bowiem na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (punkt VI sentencji wyroku). Wyrok wydano w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło