II SA/Bd 188/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-14

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu, mimo toczącego się postępowania przed NSA w sprawie zgodności tego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu, ponieważ jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji. Toczące się postępowanie przed NSA w sprawie zgodności z planem miejscowym nie stanowiło zagadnienia wstępnego obligującego do zawieszenia postępowania administracyjnego, gdyż ostateczne postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z planem było wykonalne.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. W skardze do WSA inwestor zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak rozważenia częściowej rozbiórki oraz niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. U z a s a d n i e n i e: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...].JK, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), zwanej dalej: "pb" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), zwaną dalej: "kpa", nakazał Inwestorowi Z. S. rozbiórkę budynku garażowego o powierzchni zabudowy ca 36.38 m˛ usytuowanego na działce nr ew. [...]. obręb [...]. przy ul. [...] w B. przy granicy z działkami sąsiednimi o nr ew. [...]. wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wskazując, że do wykonania rozbiórki należy przystąpić niezwłocznie po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, a o jej wykonaniu należy poinformować tut. Inspektorat. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że skutkiem oględzin z [...].05.2019 r. ww. nieruchomości, ustalono, że na terenie ww. działki usytuowany jest budynek garażowy o powierzchni ca 36,38 m˛. Wjazd i wyjazd do tego budynku znajduje się od strony ulicy [...]. Budynek garażowy powstał w kwietniu br. poprzez zabudowę przestrzeni między działkami przy ul. [...] i [...], na których znajdują się obiekty budowlane. Podczas kontroli ustalono, że inwestor, który oświadczył, że ww. roboty budowlane zostały wykonane w kwietniu br. nie legitymuje się stosownym pozwoleniem na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej. Podniesiono, że konsekwencją przyjęcia w art. 28 ust. 1 pb, generalnej zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych jest wyliczenie w jej art. 29 obiektów, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz robót budowlanych, których wykonywanie również nie wymaga uzyskania takiego pozwolenia. Jest to katalog zamknięty i nie można go interpretować rozszerzające Zwolnienia wymienione w art. 29 pb nie oznaczają całkowitego wyłączenia tych przypadków spod jakiejkolwiek reglamentacji Prawa budowlanego. W sytuacjach wymienionych w art. 29 zamiast pozwolenia na budowę z reguły wymagane jest zgłoszenie budowy lub robót budowlanych. Wyjaśniono, że postanowieniem z dnia [...].06.2019 r., nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia w tut. Inspektoracie ww. dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 1 pb, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. W postanowieniu tym pouczono, że nie przedłożenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3, albo przedłożenie niekompletnych dokumentów należy traktować jako niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w tym przepisie. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego wydaje stosownie do art. 48 ust. 4 decyzję o nakazie rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego. Żądanych dokumentów inwestor spornego garażu nie przedłożył w tut. Inspektoracie, co sprawia, że ma zastosowanie art. 48 ust. 4 stanowiący podstawę wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie z uwagi na toczenie się przed WSA w Bydgoszczy postępowania dotyczącego skargi na decyzję SKO w B. z dnia [...] lipca 2019 r., w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności samodzielnie zrealizowanego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. pb oraz art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy poczyniwszy tożsame ustalenia faktyczne, jak w decyzji pierwszoinstancyjnej, oparł swe rozstrzygnięcie zasadniczo o następujące ustalenia i rozważania: Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 19.09.2020 r. Inwestor zrealizował samowolnie budynek garażowy konstrukcji drewnianej o powierzchni zabudowy ponad 36 m˛ na ww. działce nr ewid.[...], przy granicy z działkami sąsiednimi o nr ewid.[...] i [...], bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czym naruszył art. 28 ust. 1 pb. Zgodnie z ww. art. 28 ust. 1 pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy stanowiącymi wyłączenia od tego obowiązku. W art. 29 ust. 1 i 2 ww. ustawy enumeratywnie w punktach wymieniono w ust. 1 "budowy", a w ust. 2 "roboty budowlane", zwolnione z ww. obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W art. 29 ust. 1 ustawodawca wymienił obiekty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, w tym (m.in.) w punkcie 2 tego artykułu mowa jest o: wolno stojących parterowych budynkach gospodarczych, garażach, wiatach lub przydomowych gankach i oranżeriach (ogrodach zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m˛, Biorąc pod uwagę powyższe, rzeczony budynek garażowy bezspornie powstał w warunkach samowoli budowlanej, a w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem zastosowanie ma tryb legalizacyjny wynikający z art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.09.2020 r. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2019 r. znak: [...], nałożył na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w terminie 30 dni, zmieniając następnie termin uwzględniwszy wniosek inwestora do dnia [...].08.2019 r. Organ I instancji wydając ww. postanowienie nie dokonał uprzedniej analizy art. 48 ust. 2 pb, z którego wynika, że warunkiem legalizacji jest zgodność samowolnej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w sprawie nie zachodzi. Jak wynika bowiem z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Jachcice-Zachód" w Bydgoszczy zatwierdzonego Uchwałą Nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24.06.2009 r., obejmujący również teren przy ul. [...] - oznaczony symbolem 68.MN, na tym obszarze: "dopuszcza się realizację garaży murowanych zlokalizowanych na zapleczu działek w formie wolnostojącej, z wjazdami od ul. [...]. Linię zabudowy garaży określa linia zabudowy wskazana na rysunku planu, lokalizacja budynków garażowych przy granicach działek, o ile na działce sąsiedniej istnieje już trwała zabudowa zlokalizowana przy granicy, należy zachować zasadę dobudowy do budynków istniejących". Wobec czego organ I instancji z uwagi na niespełnienie warunków umożliwiających wdrożenie postępowania legalizacyjnego winien był od razu nakazać rozbiórkę tego obiektu zgodnie z art. 48 ust.1 pkt 1 w związku z ust.4 pb. Ponadto, organ I instancji uzyskał informację od Urzędu Miasta B. Wydziału Administracji Budowlanej, iż Prezydent Miasta B. wydał postanowienie z dnia [...].07.2019 r. znak: [...] o odmowie wydania inwestorowi zaświadczenia o zgodności samowolnie zrealizowanego spornego budynku garażowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na ww. postanowienie inwestor złożył zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...].07.2019 r. znak: [...] utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta Miasta B., a skargę na nie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wyrokiem z dnia 10.12.2019 r. sygn. akt II SA/Bd 871/19. Na powyższy wyrok została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając na względzie powyższe, jedynym sposobem doprowadzenia wykonanego obiektu do stanu zgodnego z prawem jest nakaz jego rozbiórki, na podstawie art. 48 ust.1 pkt 1 pb. Orzeczony nakaz rozbiórki skierowany został do inwestora, który posiada tytuł prawny do nieruchomości, zgodne z art. 52 pb. Odnosząc się do treści wniesionego odwołania, to poza okolicznością oddalenia przez WSA w Bydgoszczy zażalenia w sprawie II SA/Bd 871/19, fakt wniesienia skargi, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności" chyba, że o wstrzymaniu postanowi sąd, co w sprawie nie zaszło. Natomiast złożona przez inwestora skarga kasacyjna od ww. wyroku pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, bowiem już sam fakt wykazanej sprzeczności z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Jachcice-Zachód" w Bydgoszczy, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku garażowego w myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 pb. W skardze złożonej do Sądu, Z. S. – skarżący, wniósł o na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, poz. 1270), dalej: "p.p.s.a." o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak rozważenia możliwości częściowej rozbiórki w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem; 2/ naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie, podczas gdy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie, którego wynik ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 3/ naruszenie art. 48 ust. 1 pb, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez nakazanie rozbiórki całego budynku zrealizowanego, w sytuacji gdy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem możliwe jest poprzez rozebranie części budynku. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że sporny garaż o konstrukcji drewnianej usytuowany na zapleczu działki nr [...], swoje funkcje od około czterdziestu lat, a więc jeszcze przed dniem wejścia w życie uchwały nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Jachcice- Zachód" w Bydgoszczy. Regulacja wynikająca z § 22 pkt 2 planu dopuszcza możliwość użytkowania w sposób dotychczasowy istniejące budynki, o ile nie są wskazane ustaleniami szczegółowymi do rozbiórki. Podniesiono, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 grudnia 2019r. (sygn. akt II SA/Bd 871/19) oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2019r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności budynku garażowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucono, że nieprawdziwe jest twierdzenie organu, iż wniesienie skargi kasacyjnej pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie, albowiem orzeczenie wydane przez NSA będzie miało wpływ na wynik postępowania, gdyż kwestią otwartą pozostaje zgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zarzucono też, że organ w ogóle nie rozpatrzył czy istnieje możliwość rozbiórki jedynie części garażu, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Wskazano, że rozbiórka całego obiektu budowlanego, powinna nastąpić, w sytuacji gdy nie ma możliwości rozebrania części budynku. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie organy powinny podejmować jedynie takie działania jakie są wystarczające i konieczne do usunięcia naruszeniu prawa (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r., VII SA/Wa 1034/17). Podkreślono, że konstrukcja spornego budynku garażowego pozwala na dostosowanie go do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem, czyli w taki sposób, żeby powierzchnia zabudowy wynosiła 35m˛. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu nieuwzględnienia postulatu częściowej rozbiórki spornego obiektu, wskazano, że skoro obiekt ten jest niezgodny z planem miejscowym, nie ma możliwości częściowej jego rozbiórki. W odniesieniu do zarzutu o niewydaniu przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania ze względu na proces przed NSA w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2019r. (sygn. akt II SA/Bd 871/19), przytoczono treść art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, chyba, że o wstrzymaniu postanowił sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę materialną powyższych zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 pb, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnotować należy, że nastąpiła nowelizacja ww. przepisu ustawą z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471 ze zm.). Niemniej wobec treści art. 25 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych zastosowanie w sprawie miały przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W świetle powyższych unormowań wskazać należy, że rozstrzygnięcie organów o nakazie rozbiórki budynku garażowego było uzasadnione. Zaszły bowiem w sposób niewątpliwy okoliczności ustalone przez organy. Wzniesienie garażu o pow. przekraczającej 35 m˛, w świetle art. 28 ust 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit.b, pb, wymagała uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę. Zastosowanie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, było uzasadnione wobec niewątpliwego faktu, że skarżący był inwestorem, a samowola we wzniesieniu ww. obiektu miała miejsce w okresie obowiązywania tej ustawy. Jak wynika bowiem z pism skarżącego: - z [...].07.2019 r. (k. 52 akt administracyjnych organu I instancji) oraz z [...].10.2020 r. (k. 53 akt administracyjnych organu odwoławczego), wzniósł on nowy, sporny garaż w miejsce starego, 40 letniego dotychczasowego obiektu, wzniesionego przez jego ojca. Co istotne w sprawie, w piśmie z [...].07.2019 r., skarżący stwierdził, że przyczyną wzniesienia nowego garażu była nieopłacalność remontu starego garażu i dlatego też "na jego miejscu postawił nowy garaż drewniany". Wobec ww. okoliczności podniesiony w skardze zarzut, że sporny garaż funkcjonuje od około czterdziestu lat, a więc jeszcze przed dniem wejścia w życie uchwały nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009 r., należy ocenić jako bezzasadny. W toku postępowania administracyjnego, jak wskazano wyżej, skarżący twierdził bowiem, że w miejsce, starego, czterdziestoletniego garażu wzniósł nowy garaż. Przyznaną więc przez stronę okoliczność, organy potraktowały jako niewątpliwą i bezsporną. Podnoszenie więc już po zakończeniu postępowania administracyjnego zupełnie innych okoliczności zaprzeczających wcześniejszemu stanowisku strony, nie może zostać uznane za skuteczne. Sąd dokonuje bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji na moment jej wydania. Dlatego też organy słusznie przyjęły, że dokonana przez skarżącego samowola budowlana miała miejsce w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz uchwały nr XLIX/735/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2009 r. W konsekwencji zgodzić się należało ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brak było warunków do zastosowania legalizacji spornego obiektu. Nie pozwalały bowiem na to postanowienia planu miejscowego, a ściślej jego § 88 ust.2 lit. c, który na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem "68.MN", przewiduje możliwość wzniesienia jedynie garażu murowanego na warunkach wyżej już przytoczonych. Wobec powyższego nie można uznać za zasadny zarzutu skargi, że wadliwym było nakazanie rozbiórki całego budynku, w sytuacji gdy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem możliwe jest poprzez rozebranie jego części. Częściowa rozbiórka budynku nie doprowadziłaby do jego zgodności z planem miejscowym, skoro jest on drewniany, a plan dopuszcza jedynie garaże murowane. Ponadto ograniczenie powierzchni spornego garażu do 35 m˛, nie miałoby znaczenia dla sprawy w świetle oceny wzniesienia go w warunkach samowoli budowlanej, skoro z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b, pb, przewidywał, że budowa garaży o powierzchni do 35 m˛ wymagała zgłoszenia. Skarżący tymczasem nie legitymuje się pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem. Nie był też zasadny zarzut skargi wytykający naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie, podczas gdy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie, w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 grudnia 2019r. (sygn. akt II SA/Bd 871/19). Wskazany przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Istotne dla rozstrzygnięcia kwestii wymogu zawieszenia postępowania jest przesądzenie, czy w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne wyczerpujące przesłankę określoną w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery elementy: wyłonienie się zagadnienie wstępnego w toku postępowania administracyjnego, właściwości innego organu lub sądu do rozstrzygnięcia tego zagadnienia, charakter uprzedni rozstrzygnięcia w stosunku do rozpoznania sprawy i wydania decyzji, istnienie zależności między zagadnieniem wstępnym, a wydaniem decyzji. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym, na którą to okoliczność powołał się skarżący, jako na przesłankę mającą stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wbrew stanowisku skarżącego nie tamuje dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 48 § 1 pkt 1 pb. Okoliczność taka nie spełnia bowiem w istocie żadnego z wymienionych powyżej warunków decydujących o powstaniu zagadnienia wstępnego, a decyduje o tym brak bezpośredniego zawiązku przyczynowego między rozpatrzeniem określonej sprawy administracyjnej, a rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na postanowienie w sprawie zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z obowiązującym planem, które w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest jednym z dokumentów koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia. Zależność taka winna bowiem polegać na tym, że bez rozpoznania zagadnienia wstępnego nie można w ogóle załatwić innej sprawy, będącej w toku, albowiem zagadnienie to stanowi przesłankę o charakterze prawnym. Treścią tego zagadnienia jest rozstrzygnięcie co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, które mają znaczenie prawne jako przesłanka wydania decyzji w prowadzonym postępowaniu. Konkretna treść tego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, albowiem jakkolwiek może mieć ona wpływ na sposób załatwienia rozpoznawanej sprawy i treść decyzji, to niezależnie od treści, zagadnienie wstępne jest rozstrzygnięte. Chodzi zatem o przypadek, gdy inny organ lub sąd, do którego właściwości zagadnienie wstępne należy, jeszcze w ogóle go nie rozstrzygnął, a nie o przypadek, gdy zagadnienie rozstrzygnięto, ale w odrębnym postępowaniu podjęto próbę jego wzruszenia. Do czasu skutecznego wzruszenia, wydane rozstrzygnięcie w obrocie prawnym istnieje i nie ma podstaw do wstrzymywania się z załatwieniem sprawy (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1610/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 67/15 – dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W obrocie prawnym znajduje się bowiem postanowienie Prezydenta Miasta B. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z obowiązującym planem miejscowym, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.. Orzeczenie ma zatem walor ostateczności. orzeczenia ostateczne z chwilą wejścia do obrotu prawego podlegają wykonaniu. W myśl natomiast art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że samo wniesienie przez skarżącego do sądu administracyjnego skargi na postanowienie w przedmiocie zaświadczenia o zgodności zrealizowanego ogrodzenia z ustaleniami planu miejscowego nie spowodowało wstrzymania jego wykonania. Wprost stanowi o tym bowiem art. 61 § 1 ppsa. Tym samym więc okoliczność zaskarżenia do sądu ostatecznego postanowienia administracyjnego nie ma wpływu na ważność i obowiązywanie poddanego kontroli sądowej aktu, ani na jego wykonalność - dopuszczalność podjęcia na jego podstawie czynności wykonawczych, o ile akt skutek taki wywołuje. Samo wszczęcie postępowania sądowego nie wpływa zatem na sferę urzeczywistnienia wynikających z decyzji skutków prawnych. Skoro więc w przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie miało miejsca wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zaświadczenia o zgodności budowy garażu miejscowym i w efekcie tego zastosowanie znalazła zasada określona w art. 61 § 1 ppsa, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu, to tym samym zaistniały wszelkie podstawy do kontynuowania postępowania w trybie 48 § 1 pkt 1 pb. Postanowienie Prezydenta Miasta B. o odmowie wydania zaświadczenia jak już wskazano zostało bowiem utrzymane w mocy postanowieniem SKO w B. i mając walor ostateczności podlegało wykonaniu oraz obligowało orzekające w niniejszej sprawie organy do respektowania wynikających z niego okoliczności, wyczerpujących przesłankę wydania nakazu rozbiórki garażu. Na marginesie należy podkreślić, że skarżący nie przedłożyła organowi nadzoru również innych dokumentów, których dostarczenia domagał się PINB w postępowaniu legalizacyjnym. Tymczasem nieprzedłożenie choćby jednego z żądanych w trybie art. 48 ust. 3 pb, dokumentów stanowi samodzielną podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Reasumując stwierdzić należy, że stanowisko orzekających w sprawie organów, iż wniesienie skargi, a następnie skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej kontroli legalności ostatecznego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym nie uzasadniało zawieszenia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 48 § 1 pkt 1 pb, jest w ocenie Sądu prawidłowe. Ewentualne uchylenie ostatecznego postanowienia o odmowie wydania ww. zaświadczenia może stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności i uznając, że w sprawie zaistniały wszystkie warunki do wydania nakazu rozbiórki z art. 48 § 1 pkt 1 pb (realizacja inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę bez jego dokonania, oraz nieskuteczne przeprowadzenie przez organ nadzoru postępowania legalizacyjnego w związku z nieprzedłożeniem przez skarżącego w przypisanym terminie żadnego z dokumentów wymaganych ostatecznym postanowieniem organu z dnia [...].06.2019 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 3 pb, a także w ogóle brak przesłanek do przeprowadzenia takiego postępowania), a także, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie zaistniały podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło