II SA/Gl 772/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-12-03
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu, podjęta z naruszeniem kryteriów określonych w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu może zostać uznana za sprzeczną z prawem i podlegać stwierdzeniu nieważności, jeśli przyjęte stawki nie opierają się na prawidłowej i poddającej się ocenie kalkulacji uwzględniającej ustawowe kryteria, a jedynie na maksymalnych stawkach wynikających z obwieszczenia ministra lub zostały ustalone arbitralnie. Brak rzetelnej kalkulacji kosztów, która powinna być sporządzona przed podjęciem uchwały i udostępniona radnym, uniemożliwia ocenę zgodności stawek z prawem.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Chorzowie zaskarżył uchwałę Rady Miasta Chorzów dotyczącą wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów, zarzucając jej naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym poprzez ustalenie stawek oderwanych od rzeczywistych kosztów. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że stawki mieszczą się w granicach maksymalnych określonych przez ministra i odzwierciedlają rzeczywiste koszty, w tym koszty osobowe i administracyjne. Sąd, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność uchwały, uznając, że nie wykazano, aby przyjęte stawki opłat zostały ustalone w oparciu o prawidłową kalkulację uwzględniającą ustawowe kryteria.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w C. na uchwałę Rady Miasta Chorzów z dnia 26 października 2017 r. nr XLII/768/17 w przedmiocie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
W skardze do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Miasta Chorzów (dalej też jako Rada) z dnia 26 października 2017 r. nr XLII/768/17 "w sprawie wysokości opłat obowiązujących w 2018 r. za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usuwania pojazdu" (dalej też jako zaskarżona uchwała lub zaskarżony akt) Prokurator Rejonowy w Chorzowie (dalej też jako Prokurator lub skarżący) wniósł o stwierdzenie jej nieważności wraz z jej późniejszą zmianą jako podjętej z naruszeniem art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, a w konsekwencji wadliwe ustalenie stawek maksymalnych kosztów usuwania pojazdów oraz ich przechowywania na parkingu strzeżonym w 2018 r. na terenie Chorzowa, oderwanych od rzeczywistych wydatków związanych z przeprowadzeniem przedmiotowych czynności.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Organ stanowiący gminy uchwalający akty prawa miejscowego winien bezwzględnie przestrzegać upoważnień w zakresie stanowienia przepisów, zawartych w aktach prawnych wyższego rzędu. Na gruncie przedmiotowej sprawy aktem wyższego rzędu jest ustawa Prawo o ruchu drogowym. Art. 130a ust. 6 tej ustawy legitymował Radę Miasta Chorzów do ustalenia maksymalnych stawek kosztów usuwania pojazdów i ich przechowywania na parkingu strzeżonym. Zgodnie z tym przepisem Rada Miasta ustalając w/w stawki winna była kierować się jedynie dwoma kryteriami, a mianowicie koniecznością sprawnej realizacji czynności oraz rzeczywistym kosztem ich przeprowadzenia na obszarze powiatu. Podejmując sporną uchwałę Rada przekroczyła jednak delegację ustawową, przyjmując w jej § 1 stawki opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów w oderwaniu od w/w kryteriów. Jak ustalono, Miasto Chorzów dopiero w dniu [...] r. zawarło z firmą FUH "A" z siedzibą w B. przy ul. [...] umowę nr [...] określającą rzeczywiste koszty usunięcia pojazdów. Miasto Chorzów zawarło jednocześnie w dniu [...] r. umowę z firmą "B" z siedzibą w C. dotyczącą przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdów usuniętych z terenu Chorzowa, w której określono m.in. obowiązujące Miasto koszty przechowywania na tym parkingu pojazdów usuniętych w warunkach określonych w art. 130a p.r.d.
Żadna z tych umów nie określała wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji w tym zakresie spowodowało ich powstanie. Ich analiza prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że Rada w większości przypadków w sposób wygórowany ustaliła stawki kosztów usunięcia pojazdów, a w sposób rażąco wygórowany koszt ich przechowywania. Stawki te nie stanowiły odzwierciedlenia rzeczywistych kosztów umożliwiających przeprowadzenie tego rodzaju czynności na terenie Chorzowa w 2018 r., a w przypadku kosztu przechowywania pojazdów przewożących materiały niebezpieczne w ogóle nie wiadomo jakimi kryteriami kierował się organ stanowiący uchwałę. Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku ustalenia stawek kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji w tym zakresie spowodowało ich powstanie. Również uzasadnienie projektu spornej uchwały nie zawiera w tym przedmiocie praktycznie żadnej argumentacji.
W odpowiedzi na skargę reprezentowana przez radcę prawnego Rada Miasta Chorzów wniosła o jej oddalenie.
Podniosła, że ustalone przez Radę Miasta opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi na 2018 r. znajdują się poniżej maksymalnych stawek, które zostają corocznie określane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W 2018 r. stawki te zostały ogłoszone w Obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym.
Nadto przyjęte w uchwale stawki stanowią odzwierciedlenie rzeczywistych kosztów ponoszonych przez Miasto Chorzów (dalej jako Miasto), które umożliwiają realizowanie zadań związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów usuniętych z drogi, które ustawodawca nałożył na powiaty (miasta na prawach powiatu). W orzecznictwie zwraca się uwagę, że skoro uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów jest podejmowana na kolejny rok kalendarzowy, to jedynym wyznacznikiem do ustalenia przewidywanych kosztów mogą być dane z lat ubiegłych, przy czym nie muszą one wcale być adekwatne do roku kolejnego. Realizacja tego zadania to również inne koszty, które ponosi podczas jego realizacji powiat (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 688/19). Tym samym, uznać należy, że nie sposób precyzyjnie ustalić wysokości kosztów, które zostaną poniesione w danym roku, w związku z czym koszty te należy oszacować, między innymi biorąc pod uwagę koszty poniesione w latach ubiegłych. Rada uchwalając zaskarżoną uchwałę brała pod uwagę koszty wynikające z cen rynkowych na świadczenie usług holowania i przechowywania pojazdów usuniętych z drogi, a które znajdują odzwierciedlenie w umowach zawieranych przez Miasto z wykonawcami tych usług, tj.: w umowach:
z dnia [...] r., [...] r. i z dnia [...] r.
Do tych kosztów należy również doliczyć koszty związane z zatrudnieniem pracownika, który kompleksowo zajmuje się realizacją zadania nałożonego na Miasto, koszty jego szkolenia, koszty tłumaczenia dokumentów obcojęzycznych, koszty zużytych materiałów (papier, koperty, tusz), opłaty pocztowe, prąd, telefon itp. Co więcej, zgodnie z aktualnym stanowiskiem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Miasto jest obowiązane zawrzeć także umowę obowiązkowego ubezpieczenia cywilnego posiadacza pojazdu i pokryć jego koszty.
Ponadto, organ stanowiący Miasta podejmując uchwałę nr XLII/768/17 wziął też pod uwagę wnioski wypływające z analizy dotyczącej ustalenia cen stosowanych za parkingi strzeżone w Mieście w latach 2002-2012, której przeprowadzenie zlecił celem prawidłowego określenia opłat i kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. Zgodnie z przeprowadzoną analizą "skalkulowane koszty i wynagrodzenie przedsiębiorcy jest zbieżne z ogólnymi stawkami rynkowymi innych powszechnych rynkowych parkingów depozytowych". Tym samym uznać należy, że opłaty i koszty ustalone przez Radę odpowiadają wartości rynkowej usług holowania, przechowywania i dozoru pojazdów usuniętych z drogi świadczonych przez wykonawców na podstawie umowy zawartej w trybie prawa zamówień publicznych, a które to usługi są konieczne do realizacji zadań nałożonych na jednostkę samorządu terytorialnego.
Co ważne, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również , że jeżeli całkowite koszty usuwania, holowania, przechowywania i dalszego postępowania z pojazdem są przynajmniej równe lub niewiele niższe od całkowitego wpływu z opłat, wówczas nie można mówić, iż podczas podejmowania uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d., doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności takiej uchwały (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 973/19). Taka sytuacja ma również miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z wykazem kosztów związanych z realizacją zadania holowania i przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 50a i 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w Chorzowie w roku 2018 łączne koszty wyniosły 369.817,00 zł, tymczasem łączne wpływy z tytułu opłat wnoszonych za holowanie i przechowywanie pojazdów wyniosły jedynie 137.370,00 zł, co z kolei stanowi niespełna 38% poniesionych kosztów. W sytuacji, gdy ponad połowa kosztów poniesionych przez Miasto nie została zwrócona, za całkowicie niezasadne należy uznać twierdzenie skarżącego, że ustalone w zaskarżonej uchwale stawki opłat i kosztów były wygórowane, a Rada podejmując przedmiotową uchwałę naruszyła prawo. Wynika to z wykazu kosztów związanych z realizacją zadania holowania i przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 50a i 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w Chorzowie, w roku 2018 wraz z oświadczeniem Dyrektora Wydziału Księgowości - Głównej Księgowej Miasta oraz wraz z zestawieniami obrotów i sald dot. kosztów holowania, przechowywania i dozorowania pojazdów oraz z zestawieniem należności z systemu księgowego Miasta.
Nadto w odpowiedzi na skargę podniesiono, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwalając stawki, o których mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. winien brać pod uwagę sprawną realizację zadań, którą należy powiązać bezpośrednio z wysokością opłaty. Za takim stanowiskiem opowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 23 września 2019 r., wskazując, że skuteczne działania wymagają zapewnienia odpowiednio wysokiego finansowania, a przedmiotowe opłaty pełnią również funkcję prewencyjną (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 688/19). Mają zniechęcać właścicieli pojazdów do działań, które będą skutkować usunięciem pojazdów z drogi publicznej. Za element skuteczności należy wreszcie uznać ustalenie opłaty w takiej wysokości, aby niezależnie od ilości usuwanych pojazdów oraz faktycznej wysokości kosztów z tym związanych, powiat (miasto na prawach powiatu) nie musiał angażować w realizację zadania swoich własnych środków pochodzących z jego budżetu. Ustawodawca nakładając na tą jednostkę samorządową określone zadanie (tu związane z usuwaniem i dalszym postępowaniem z pojazdami) musiał zapewnić powiatowi dochód odpowiedniej wysokości, aby nie cierpiały na tym inne zadania. Tymczasem na realizację zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 p.r.d., Miasto nie otrzymało żadnej dotacji z budżetu wojewody.
Za niezasadny uznano też zarzut skarżącego nieokreślenia w umowie wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeśli wydanie dyspozycji w tym zakresie spowodowało ich powstanie. Tymczasem takie postanowienie zostało zawarte wprost w umowie z dnia [...] r.
Dalej podkreślono, że stwierdzenie nieważności uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. może nastąpić wyłącznie, jeśli istotnie narusza ona prawo. Takim istotnym naruszeniem prawa może być brak uwzględnienia skuteczności realizacji zadań. Wskazywałaby na to zarówno zbyt niska stawka opłat, jak również ustalenie stawek w sposób istotnie wyższy, niż koszty faktycznie ponoszone przez powiat. Jednak, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, fakt ustalenia rażąco zawyżonych stawek opłat winien zostać wykazany przez skarżącego (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 839/19). Skarżący w ogóle nie podjął się wykazania i uzasadnienia swoich twierdzeń w zakresie tych okoliczności, a Rada Miasta wykazała, że całkowite koszty usuwania, holowania, przechowywania i dalszego postępowania z pojazdem są znacznie wyższe od całkowitego wpływu z opłat, to nie można uznać, iż podczas podejmowania uchwały, o której mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d. doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie jej nieważności.
Zdaniem Rady skarżący nie wykazał, że stawki kosztów usunięcia pojazdów ustalone przez Radę Miasta Chorzów w 2018 r. były rażąco wygórowane, bowiem w skardze posłużono się nieprecyzyjnym wskazaniem, że ustalone stawki są zawyżone "w większości przypadków", lecz skarga oprócz przytoczenia stawek z umowy, nie zawiera wskazania żadnych porównawczych stawek, na podstawie których można by przyjąć, że stawki te są zawyżone. W związku z tym nie sposób uznać, by tak ogólnie postawiony zarzutu czynił zadość ciężarowi dowodu nałożonemu na skarżącego w zakresie precyzyjnego wykazania, które stawki i z jakich przyczyn należy uznać za rażąco wygórowane.
Odnosząc się natomiast do braku wskazania w uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały kryteriów, którymi organ stanowiący Miasta kierował się podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d., pełnomocnik Rady stwierdziła, że jak przyjmuje się w orzecznictwie NSA również odpowiedź na skargę może stanowić ten rodzaj dokumentu, który pozwala na odkodowanie motywów uchwałodawcy. Brak jest bowiem ustawowego zakazu, aby uzasadnienie przyjętych w uchwale stawek opłat nie mogło być przedstawione na etapie postępowania nadzorczego, czy też postępowania sądowego. Celem uzasadnienia jest bowiem umożliwienie kontroli legalności działania organów uchwałodawczych. Stąd też za dopuszczalne należy uznać wskazanie motywów, którymi kierowała się Rada Miasta Chorzów w niniejszej odpowiedzi na skargę.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zaskarżona uchwała ostać się nie może, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn, niż podniesione w skardze, które nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami, a to zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej ustawa p.p.s.a.), Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Całkowicie należy podzielić zarzuty Rady sformułowane w odpowiedzi na skargę, że negując przyjęte w uchwale wysokości opłat Prokurator w swojej argumentacji pominął pierwszą, wynikającą z zawartej w art. 130a ust. 6 p.r.d. delegacji, przesłankę ustalenia tej wysokości. Tym samym zgodzić się trzeba, że nie wykazał, iż przyjęte w zaskarżonej uchwale wysokości opłat zostały ustalone z naruszeniem delegacji ustawowej. Zgodnie bowiem z tą delegacją obie wynikające z art. 130a ust. 6 p.r.d. przesłanki są ze sobą powiązane i niewątpliwie powinny być w zakresie legalności uchwały oceniane łącznie.
Prawie w całości (pomijając prewencyjny charakter opłat) Sąd zgadza się też z zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem Rady co do ogólnych zasad jakimi może i powinien kierować się organ uchwałodawczy powiatu przy podejmowaniu uchwał na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy. W tym względzie podkreślenia wymaga też okoliczność, że jak wynika w uzasadnienia projektu ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., poz. 152. 1018 ze zm.), nałożone na powiaty zadania, o jakich mowa w art. 130a ustawy mają być finansowane z przedmiotowych opłat stanowiących dochód własny powiatu. Oznacza to, że przy ustalaniu ich wysokości należy brać pod uwagę wszystkie prawidłowo wykazane i zasadnie ponoszone koszty, jakie powiaty w związku z przejęciem tych zadań musza ponosić. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Rady, że obejmują one również ponoszone przez powiat, w związku z realizacja tych zadań, koszty osobowe związane z wynagrodzeniem obsługujących te zadania pracowników, czy też koszty ponoszone dla realizacji tych zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne powiatu, jak również co do zasady inne koszty, które zostały zgłoszone w odpowiedzi na skargę. Należy jedynie przyjąć, że realizacja przedmiotowych zadań nie może być nastawiona na komercyjny zysk. Ponieważ, jak to trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, koszty te mogą być określone tylko szacunkowo, a to z tego względu, że są kalkulowane na przyszłość (na następny rok kalendarzowy), to nie można wykluczyć, że w praktyce wpływy z ustalonych opłat będą wyższe, niż poniesione przez powiat w danym roku, co samo przez się nie przesądzałoby, że uchwała podjęta w ich przedmiocie została statuowana z naruszeniem wynikającej z art. 130a ust. 6 p.r.d. delegacji. Skoro zgodnie z tym przepisem ustalona na jego podstawie wysokość opłat i kosztów ma pokryć wydatki powiatu związane nie tylko z kosztami usuwania i przechowywania pojazdów, ale też związane z zapewnieniem sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ustawie, to jest oczywiste, że ustalona w drodze uchwały wysokość stawek tych opłat musi być na tyle wysoka, aby wpływy z nich przewyższały koszty obciążających powiat zadań, o jakich mowa w art. 130a ust. 5f, zarówno w sytuacji, gdy są one realizowane przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych, jak i w przypadku powierzenia ich wykonania innym podmiotom zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Tylko bowiem wówczas może powstać nadwyżka środków, która może być przeznaczona na pokrycie innych kosztów związanych z koniecznością sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 art. 130a ustawy. Zatem sam fakt dużej rozpiętości pomiędzy stawkami kwotowych opłat ustalonych na podstawie art. 130a ust. 6, a stawkami opłat, których wysokość w drodze przetargu, uiszcza powiat na rzecz jednostki (jednostek), której powierzył wykonywanie zadań, o jakich mowa w ust. 5f omawianego przepisu, co akcentowane jest w skardze Prokuratora, nie przesądza samo przez się, iż stawki uchwalone zostały z naruszeniem omawianej delegacji ustawowej. Z drugiej jednak strony, jedynym kryterium uchwalanych na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy wysokości stawek kwotowych opłat nie może stanowić dopuszczalna maksymalna ich wysokość, wynikająca z obwieszczenia, o jakim mowa w ust. 6c w zw. z ust. 6a omawianej ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że podejmowana w trybie art. 130a ust. 6 ustawy uchwała nie będzie w sposób istotny naruszać prawa i w konsekwencji nie będzie sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, jeżeli zostanie wykazane, że przyjęte w niej stawki kwotowe opłat oparte są na prawidłowej i poddającej się pod ocenę, kalkulacji. Nie ulega wątpliwości, że powinna być ona sporządzona przed podjęciem uchwały. Kalkulacja taka powinna pozwolić radnym, a następnie organowi nadzoru, czy też ewentualnie sądowi administracyjnemu, na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona zgodnie z ustawowymi kryteriami oraz stanowi odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawowe, czy też została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów. Ponieważ z obowiązujących przepisów nie wynika obowiązek sporządzania uzasadnień podejmowanych w tym przedmiocie uchwał, to fakt przeprowadzenia takiej kalkulacji powinien wynikać z innych dokumentów sporządzonych na etapie poprzedzającym podjęcie uchwały, z wnioskami z których powinni być zapoznani członkowie właściwej komisji rady powiatu opiniującej projekt uchwały oraz radni, przed głosowaniem. Powinno to znaleźć przy tym odzwierciedlenie w dokumentacji prac komisji oraz rady (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 861/18). Najpóźniej szczegółowe oraz zawierające rzeczywiste dane uzasadnienie przyjętych w uchwale stawek opłat powinno być przedstawione na etapie postępowania nadzorczego czy też postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Z uzasadnienia projektu zaskarżonej uchwały należy bowiem wyprowadzić wniosek, ze w zasadzie jedynym kryterium jakim kierował się projektodawca były maksymalne stawki opłat wynikające z ustawy.
Również na etapie postępowania sądowego nie zostało wskazane, aby przyjęte w zaskarżonej uchwale wysokości opłat były ustalone przy zachowaniu powyższych wymogów i przy zachowaniu wynikających z art. 130a ust. 1 ustawy kryteriów. Także bowiem na tym etapie Rada nie przedstawiła pełnych i miarodajnych kalkulacji uzasadniających przyjęte wysokości opłat ustalonych w uchwale i to przyjmując, o czym była mowa wyżej, że dane w tym względzie jako ustalane na przyszłość mogą mieć tylko szacunkowy charakter. Nie zostało nawet podniesione, że kalkulacja kosztów związanych z realizacją obciążających Miasto działań została w ogóle przed podjęciem zaskarżonej uchwały sporządzona, aby zapoznali się z nią i zaopiniowali członkowie odpowiedniej komisji Rady.
Podkreślenia wymaga przy tym, że Sąd nie neguje, że co do zasady przedmiotem takiej kalkulacji mogą być wszystkie koszty i wydatki, o jakich mowa w odpowiedzi na skargę, ujęte w sporządzonym na użytek postępowania sądowego wykazie kosztów oraz w informacji Głównego Księgowego z dnia 15 czerwca 2020 r. Stopień szczegółowości tego wykazu i tej informacji nie pozwala jednak na jednoznaczną ocenę, że istotnie wynikające z nich koszty, gdy chodzi o koszty osobowe oraz koszty przechowywania i dozorowania pojazdów, są związane ze sprawną realizacją zadań w rozumieniu art. 130a ust. 6 ustawy. Gdy chodzi o koszty osobowe, to brak jest ich powiązania z zakresem i realizacją zadań pracownika zatrudnionego na pełnym etacie np. gdy chodzi o odniesienie do ilu pojazdów w 2018 r. podejmował on i jakie w analizowanym przedmiocie czynności. W konsekwencji nie można ocenić, czy istotnie powinny to być koszty związane z pełnym etatem. Gdy zaś chodzi o poniesione koszty przechowywania i dozorowania pojazdów, to brak jest informacji odnośnie ilu i jakich pojazdów dotyczą, a w szczególności przez jak długi okres te z pojazdów, które nie zostały po uiszczeniu opłat wydane zgodnie z art. 130a ust. 7 ustawy, były z ponoszeniem związanych z tym przez Powiat opłat były przechowywane i dozorowane. Ma to znaczenie dla oceny, czy opłaty te (biorąc pod uwagę czasokres za jaki były ponoszone) w odniesieniu do obowiązków spoczywających na organie wykonawczym powiatu zgodnie z treścią art. 130a ust. 10, ust. 10a, ust. 10b, ust. 10d, ust. 10f i ust. 10m, można uznać za poniesione w całości w ramach sprawnej realizacji zadań w rozumieniu ust. 6 analizowanego artykułu ustawy. Do takich nie można bowiem m.in. niewątpliwie zaliczyć opłat poniesionych za przedłużające się na skutek opieszałości, czy też bezczynności organu okresy przechowywania poszczególnych pojazdów. Tego rodzaju koszty nie mogą i nie powinny wpływać w konsekwencji na wysokość kalkulacji wysokości opłat ustalanych na podstawie art. 130a ust. 6, które mają ponosić właściciele lub posiadacze pojazdów, którym pojazdy są wydawane zgodnie z treścią ust. 7 artykułu 130a, zwłaszcza w sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, że obowiązujące ich stawki są w odniesieniu do niektórych pojazdów prawie 10 razy wyższe, niż te które obciążają Miasto w odniesieniu do właściciela obsługującego to zadanie parkingu strzeżonego (np. gdy chodzi o miesięczny koszt przechowywania pojazdu powyżej 16 ton - 3960zł i 400zł). Przemawia to zdaniem Sądu za przestrzeganiem wymogu, aby przyjmowane w drodze uchwały stawki nie były ustalane arbitralnie, lecz znajdowały potwierdzenie w sporządzonej prawidłowo, tj. z uwzględnieniem kosztów niezbędnych dla prawidłowej realizacji obciążających powiat zadań, kalkulacji.
Ponieważ jak wskazano wyżej, taka kalkulacja w odniesieniu do stawek przyjętych w zaskarżonej uchwale nie została przedstawiona (odnośnie przechowywania pojazdów przewożących materiały niebezpieczne nie wiadomo w ogóle w oparciu o jakie kryteria stawka określona w uchwale została ustalona), to Sąd uznał, że nie zostało w dostateczny sposób wykazane aby wysokość przyjętych w tej uchwale stawek opłat została ustalona w oparciu o wynikające z art. 130a ust. 16 p.r.d. kryteria. Skutkowało to przyjęciem, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem tego przepisu w zw. z treścią art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 94 Konstytucji RP i w konsekwencji sprzecznie z prawem. Skutkowało to stwierdzeniem jej nieważności, jako aktu praw miejscowego w całości na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
W związku ze stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały, w przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, pozostaje do rozważenia kwestia następstw tego orzeczenia w świetle treści art. 130a ust. 5c i ust. 2a w zw. z ust. 6 ustawy. Skoro w świetle tych przepisów właściciel lub osoba, która władała pojazdem w chwili jego usunięcia na podstawie innego, niż własność tytułu prawnego, może być obciążona za usunięcie i parkowanie jedynie według wysokości opłat i kosztów ustalonych zgodnie z uchwałą o jakiej mowa w art. 130a ust. 6 p.r.d., to należy przyjąć, że w tym zakresie (gdy chodzi o podstawę obciążenia opłatami i kosztami) nie może istnieć brak uregulowania prawnego (luka prawna). W konsekwencji należy przyjąć, że istnieje możliwość podjęcia na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d. w miejsce uchwały, której nieważność została stwierdzona, nowej uchwały regulującej kwestie opłat i kosztów za dany, miniony już okres, przy jednoczesnym prawidłowym uzasadnieniu przyjętych w niej stawek w odniesieniu do kryteriów określonych w art. 130a ust. 6 p.r.d. Nie wyklucza to zatem ustalenia ich na tym samym, co w objętej niniejszym wyrokiem uchwale, poziomie (wysokości).
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło